ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗΣ: ΑΙ ΔΥΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ ΑΙ ΟΠΟΙΑΙ ΥΠΟΚΕΙΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ

ΑΙ ΔΥΟ ΙΔΕΟΛΟΓΙΑΙ ΤΟΥ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ
ΑΙ ΟΠΟΙΑΙ ΥΠΟΚΕΙΝΤΑΙ ΚΑΙ ΤΟΥ ΓΛΩΣΣΙΚΟΥ ΖΗΤΗΜΑΤΟΣ
=βασική θέσις=
Υπάρχουν δύο θεμελιώδεις ιδεολογίες περί του Νέου Ελληνισμού: η θεωρία του "Βαλκανικού συνονθυλεύματος" και η θεωρία της Ελληνικότητος.
Η πρώτη, η θεωρία του "Βαλκανικού συνονθυλεύματος", ομολογεί ότι εμείς, οι Νεοέλληνες οι λεγόμενοι, είμεθα κάποιοι τρισάθλιοι βάρβαροι που χωρίς πατρίδα, γλώσσα ή ιστορία, επλανώμεθα τῆδε κἀκεῖσε πιεζόμενοι από άλλους ισχυροτέρους βαρβάρους έως ότου συμπιεζόμενοι κατελήξαμε εδώ, σ' αυτήν την άκρη του κόσμου, κάποτε, άγνωστον πότε, τον 7ο αιώνα, τον 13ο αιώνα, κάποτε!
Εδώ εμάθαμε από τα απομεινάρια των παλαιών κατοίκων κι ακούγοντας κάτι απ' το Βυζαντινό κράτος κι απ' την Εκκλησία, μιά γλώσσα χυδαία και  άξεστη, απομεινάρι κάποιας αρχαίας, κλασσική Ελληνική την έλεγαν, και παραγεμισμένη με πανσπερμία λέξεων περιέργων. Αυτή την γλώσσα, είπαμε κάποια στιγμή, ακολουθώντας αυτά που συνέβαιναν στις άλλες γλώσσες της Ευρώπης, που από βαρβαρικά ιδιώματα οι Ευρωπαίοι πολιτισμένοι πιά εκάθηντο σε ένα γραφείο και τους έδιδαν μία στοιχειώδη δομή, να κάνουμε κι εμείς το ίδιο, και ανεπτύχθησαν διάφορες απόψεις, άλλοι έλεγαν νάναι πιό "καθαρή", άλλοι πιό "χυδαία", "δημοτική", και φυσικά ποτέ δεν σκεφθήκαμε ότι αυτό που ομιλούσαμε ήτο υπόλειμμα μιάς σπουδαίας κλασσικής γλώσσας με την πληρέστερη γραμματική και λογοτεχνία σε όλη την Υφήλιο, ούτως ή άλλως αυτό ήτο και λίγο μυθολογικό και δεν μας αφορούσε. Δεν μας αφορούσε διότι βιολογικά, ανθρωπολογικά, δεν έχουμε φυσικά καμμία σχέση με την λίγο μυθολογική φυλή των αρχαίων Ελλήνων, δεν είμεθα κληρονόμοι τους, ούτε έχουμε τίτλους κυριότητος σε εκείνη την γλώσσα που ούτως ή άλλως μας φαίνεται λίγο γελοία και όποιο παιδάκι στο σχολείο ειπή μιά λέξι της, μαθητές και καθηγητές το χλευάζουν ώσπου να σκάση και είναι ευτύχημα ότι έχουμε πλήθος λέξεις ωραίες που δεν έχουν σχέσι με εκείνο το αστείο, από την λέξι "κομπιουτεράκι" ως την λέξι "σοκάκι" και "ντουλάπι"!
Όπως η ράτσα μας δεν έχει σχέσι βιολογική, ανθρωπολογική, με τους αρχαίους Έλληνες, ούτως δεν έχομε, ως οίκοθεν νοείται, ουδεμίαν ιστορικήν συνέχειαν και επομένως στερούμεθα και οιουδήποτε τίτλου κυριότητος επί της γεωγραφίας, επι της  γής, την οποίαν ως μη έχουσαν τας θήκας των προγόνων, δεν την αισθανόμεθα και πολύ ως "πατρίδα", φράσεις ως "το όνομα της Μακεδονίας" είναι κενές περιεχομένου, καθώς οι ατομοκεντρικές κοινωνίες δεν έχουν ιστορίαν-γεωγραφίαν και τας εκστομίζουν οι πολιτικοί μας απλώς διά να εξαπατούν τους οπισθοδρομικούς χαχόλους. Το νυν Ελληνικόν Κράτος μας φαίνεται μεγάλο διά τα μέτρα μας: άλλοι άθλιοι βάρβαροι στοιβάχθηκαν πάνω απο εμάς σε Μακεδονία-Θράκη, δεν έχουμε σχέσι μαζί τους, τί σχέσι νά έχουμε άλλωστε, γι' αυτό λογικό ακούγεται το "Ανεξάρτητη Μακεδονία -Θράκη"· ως την Κρήτη φθάσαμε; μάλλον όχι, γι' αυτό διόλου δεν μας ενοχλεί το "Ανεξάρτητη Κρήτη", είναι φυσικό όπως το "Κύπρος ανεξάρτητο κράτος" και εφ' όσον δεν αισθανόμεθα και πολύ "πατρίδα" το Αιγαίο, ποτέ δεν θα κάνουμε πόλεμο "γιά μιά βραχονησίδα" σαν αυτή που την έλεγε χθες "Καρντάκ" ο βουλευτής του Σύριζα κι έχει κι ένα κάπως αστείο όνομα που τις είχαν δώσει οι Έλληνες.
Λοιπόν, εμείς, χωρίς πατρίδα, ράτσα, ιστορία και παρελθόν, ας τακτοποιήσουμε την γλώσσα κάπως, ώσπου να την αντικαταστήσουμε ολοκληρωτικά με τα Αγγλικά, κι ας βρούμε και μιά ιδεολογία-εθνικό στόχο, γιά να φαινόμαστε κάπως πολιτισμένοι, και μία τοιαύτη ιδεολογία-εθνικός στόχος που μας πηγαίνει γάντι είναι η θρησκεία της Ατομοκεντρικής Νεωτερικότητος με όλα της τα αξεσσουάρ, όπως η Δημοκρατία και η πολιτιστική ουδετερότητα, όπως κατεσκευάσθη στο γαλλικόν εργαστήριον, και επιτέλους οι Διαφωτισταί με επικεφαλής τον Κοραή ανεκάλυψαν τον εθνικόν στόχον που μας "πήγαινε γάντι": "να γίνουμε (εμείς οι βάρβαροι) Ευρώπη".
Αυτήν την ιδεολογία την υιοθετήσαμε με ενθουσιασμό και  σήμερα απο εθνικός στόχος έχει γίνει κάτι πολύ περισσότερο: εθνική μονομανία. Μέσα σε αυτά τα πλαίσια ετοποθετήτη ως κυρίαρχον στοιχείον η Χ.Ο. Εκκλησία: "σε εσάς τους βαρβάρους εμείς σας δώσαμε θρησκεία, γλώσσα, πολιτισμό, σε εμάς τα οφείλετε όλα"! Εν τῷ μεταξύ η εικόνα συνεπληρώθη από την εισαγωγή μιάς άλλης ιδεολογίας-κλάδου της θρησκείας της Ατομοκεντρικής Νεωτερικότητος, που κατεσκεύασε και έκανε δώρο σε εμάς και σε όλον τον υπόλοιπο κόσμο ο Διεθνής Τοκογλύφος, αυτήν του Αριστερισμού-Σοσιαλισμού-Μαρξισμού. Την υποδεχθήκαμε κι αυτήν με ενθουσιασμόν, ιδρύσαμε ιδιαίτερον φορέα διαδόσεώς της, το ΚΚΕ, και ούτως συνεπληρώθη πλήρως η εικόνα που έχομε γιά τον εαυτό μας!
Ως ευκόλως εννοείται, μία τοιαύτη κοινωνία όπως η ιδική μας, δεν συνιστά καν "έθνος" υπό την οιανδήποτε έννοιαν και διά τούτο όταν ακούμε να λέγουν αυτήν την λέξιν οι επαρχιώτες χαμογελούμε με συγκατάβασιν, όταν την λέγουν κάποιοι κάπως πεπαιδευμένοι τότε επιτιθέμεθα με λύσσα· τους εξοντώνομε πριν προλάβουν να ειπούν κιχ. Οπότε, μέσα σε αυτήν την κοινωνία, που δεν συνιστα, ούτε ράτσα, ούτε έθνος, ούτε καν συγκεκροτημένη κοινωνία, δεν υπάρχει ουδείς λόγος να αισθανόμεθα ως κάτι σημαντικόν, ιδιαίτερον, σεβαστόν ή πολύτιμον, την ελληνικήν ιθαγένειαν και διά τούτο τελείως δικαιολογημένως την δίδομε δώρον στον οιονδήποτε επιθυμήσει να εμφανισθή σε αυτες τις ακτές καθώς είμεθα εκ της φύσεως μας πολυπολιτισμικοί και αντιρατσισταί. Επομένως, όλο το ρητόν και άρρητον πλέγμα ιδεών και απόψεων που βλέπομε να συνέχει τους σημαντικούς πολιτικούς σχηματισμούς, το πανεπιστήμιον και την Ιντελλιγκέντσια, δεν είναι, ούτε ασύνδετον σύνολον, ούτε αδικαιολόγητοι ευκαιριακαί απόψεις, αλλά αποτελεί λογικόν σύνολον το οποίον εδράζεται επί της ανωτέρω περιγραφείσης βάσεως.  
Αυτήν την ανωτέρω ιδεολογίαν επίστευσαν και υπηρέτησαν όλοι οι οπαδοί της "νέας γλώσσης", είτε οπαδοί μιάς καθαρευούσης, είτε οπαδοί μιάς χυδαίας. Εκφράσεις ως "η γλώσσα που μιλάει ο λαός" υποκρύπτουν και μία δευτερεύουσα πρότασι: "η γλώσσα που μιλάει ο λαός ο οποίος δεν έχει ιστορικό παρελθόν και ιστορική συνέχεια". Ομοίως, αυτήν την ιδεολογία επίστευσαν και υπηρέτησαν όλοι οι σημαντικοί πολιτικοί σχηματισμοί, από τον Ελ. Βενιζέλο έως τον Ιω. Μεταξά (να μην λησμονούμε ότι η 4η Αυγούστου παρήγγειλε στον Τριανταφυλλίδη την γνωστή Γραμματική διά να καθιερώση την "δημοτική").
---
Η δευτέρα, η θεωρία της Ελληνικότητος, θεωρεί ότι υπάρχει πράγματι η συλλογική οντότης «Ελληνική Πατρίδα», και ότι εμείς είμεθα μέλη της. Αυτό σημαίνει ότι έχομε άμεσον σχέσιν ανθρωπολογικήν με τους αρχαίους Έλληνες, είμεθα γνήσιοι βιολογικοί απογονοί της, με την βούλα και με το DNA, και διαθέτομε επίσης πλήρη ιστορική και πολιτιστική συνέχεια και γεωγραφική συνοχή και συγκροτούμε έθνος υπό την πλήρη αυτού έννοιαν, συγκεκριμένον και κλειστόν. Τούτο μας καθιστά νομίμους κληρονόμους όλης της πολιτιστικής παραγωγής των και συγχρόνως απάσης της ιστορίας των και μας χορηγεί αδιαψεύστους τίτλους κυριότητος επί της ελληνικής γής. Εξ αυτής της θεμελιώδους παραδοχής συμπαρέλκονται μυριάδες συμπερασμάτων και αποτελεσμάτων. Ενα εξ αυτών είναι ότι η γλώσσα η ιδική μας είναι μία και μόνη, η γλώσσα των πατέρων μας, η Κλασσική Ελληνική.
--- 

Η ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΑΜΕ-Α

Η ΓΛΩΣΣΑ ΠΟΥ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΑΜΕ ΔΙΟΤΙ ΜΙΣΟΥΜΕ ΟΤΙΔΗΠΟΤΕ ΕΛΛΗΝΙΚΟ


Μερικὰ πρῶτα ἐπιχειρήματα ὑπὲρ τοῦ πολυτονικοῦ

•

Εἰσαγωγή: Τὸ μονοτονικό, πρόβλημα ἕνα καὶ πολλαπλὸ

Ἡ διένεξη ἀνάμεσα στὸ πολυτονικὸ καὶ τὸ μονοτονικό ἀνήκει, ἀπ᾿ ὅ,τι φαίνεται, στὴν ἰδιαίτερη ἐκείνη κατηγορία τῶν διενέξεων ποὺ ἕλκουν ἰσχυρὰ καὶ ἀπρόσμενα πάθη. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλα τέτοια: ἡ τέχνη, ἡ αἰσθητική, ἡ παιδαγωγική, τὸ πῶς πρέπει νὰ μεγαλώνεις τὰ παιδιά σου, ἡ πολιτική, βέβαια, ἡ μόδα... Μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀναρωτηθεῖ γιατί, καμιὰ φορὰ ἀκόμα καὶ νὰ γράψει τὴν ἱστορία μιᾶς τέτοιας διένεξης. Εἶναι προφανῶς ἀδύνατο νὰ διατυπώσει κανεὶς μιὰν ἀπάντηση εὐρέως ἀποδεκτή, μιὰ ποὺ ὁ διάλογος εἶναι συνήθως περὶ τοῦ «εἱκότος», περὶ τῆς δόξας τοῦ πράγματος καὶ ὄχι περὶ τοῦ πράγματος αὐτοῦ τοῦ ἰδίου: ἡ γνώμη διαφεντεύει σὲ πολλὰ τὴν ἐπιστήμη, ἡ ἀμφισημία ἐπιβάλλεται στὴν σημασία, ἡ πίστη ἐκτοπίζει τὴν ἀπόδειξη. Καμιὰ φορὰ καὶ ὁ φόβος, ὁ ἀρχέγονος φόβος τῆς ἄγνοιας, ἢ μονάχα τῆς κοινωνικῆς εἰκόνας (γενικά, ὅλοι μας φανερώνουμε πὼς γνωρίζουμε λιγότερο τὴ γλῶσσα μας γράφοντας πολυτονικὰ) ἀναδιαμορφώνει τὸ σύστημα ἀξιῶν ποὺ μύχια θεμελιώνει τὶς θέσεις ἑνὸς ὑπὲρ ἢ ἑνὸς κατά.

Θὰ βρεῖ ὁ ἀναγνώστης σ᾿ αὐτὸν τὸν ἱστοχῶρο στοιχεῖα γιὰ νὰ πεῖ, νὰ ἐμπλουτίσει τὴν δική του ἐκδοχὴ τῆς ἱστορίας, ἢ ἔστω νὰ ἀρνηθεῖ αὐτὴν ποὺ προτείνεται, μιὰ ποὺ πρόκειται γιὰ ἱστοχῶρο μὲ πρόθεση μονοσήμαντη.

Ἡ πραγματικότητα ὅμως τῆς διένεξης πολυτονικοῦ/μονοτονικοῦ φαίνεται νὰ εἶναι ὄχι μόνον σύνθετη ἀλλὰ πολύπλοκη. Ἡ διαφορὰ τοῦ σύνθετου ἀπὸ τὸ πολύπλοκο συνίσταται στὸ ὅτι, ἀντιμετωπίζοντας τὸ δεύτερο, δὲν γνωρίζει κανεὶς οὔτε ἀκριβῶς τὶς διαστάσεις του, οὔτε τὴν ἀκριβῆ ποιότητά του, οὔτε κἄν, μὲ κάποια βεβαιότητα, τὸν τρόπο ποὺ λειτουργοῦν οἱ δυναμικὲς καὶ οἱ αἰτίες ποὺ δημιουργοῦν τὸν χῶρο τῶν μορφῶν του. Προσπαθώντας νὰ κατηγοριοποιήσουμε τὰ ἐπιχειρήματα τῶν μὲν καὶ τῶν δέ, ἔτσι ὥστε νὰ θέσουμε μιὰ μήτρα ἀξιολόγησης τοῦ κάθε ἐπιχειρήματος στὸν δικό του χῶρο, παραμένουμε στὸ ἐπίπεδο πάντα μιᾶς ἀρχικῆς ἀπορίας, μιὰ ποὺ συνεχίζουμε νὰ ἀγνοοῦμε (εἴμαστε οἱ πρῶτοι ποὺ τὸ παραδεχόμαστε) τὶς διαστάσεις τοῦ προβλήματος καὶ τὶς σχέσεις τους: Πῶς ἀξιολογεῖται, γιὰ παράδειγμα, τὸ ἐπιχείρημα περὶ προτεραιότητας τῆς προφορικῆς γλώσσας σὲ σχέση μὲ τὴν γραπτή, ἐπιχείρημα συχνὰ ἐπαναλαμβανόμενο στὴν διένεξη αὐτή, ποὺ φέρει μάλιστα τὴν ἐγκυρότητα, ὁπως γνωρίζουν ὅλοι, τοῦ πατέρα τῆς στουκτουραλιστικῆς γλωσσολογίας, τοῦ κύριου Φερδινάνδου ντὲ Σωσσύρ, ἀπέναντι σ᾿ ἕνα ἐπιχείρημα περὶ τῆς ποσότητας καὶ τῆς ποιότητας τῆς πληροφορίας ποὺ περιέχει μιὰ γραφὴ πολυτονικὴ συγκρινόμενη μὲ τὴν ἀντίστοιχη μονοτονική; Ποιό εἶναι πιὸ σημαντικό: ἕνα μαθησιακὸ ἐπιχείρημα ἢ ἕνα πολιτιστικό; Τί εἶναι βαρύτερο: τὸ πρόβλημα τῆς πολιτιστικῆς ταυτότητας (τοῦ ὁποίου βασικὸ ὄχημα καὶ ὅριο εἶναι ἡ γλώσσα) ἢ τὸ οἰκονομικὸ ὄφελος ποὺ ἐνδεχομένως, καθὼς πιστεύει ὁ πολὺς ὁ κόσμος πάντα, φέρει τὸ μονοτονικό;

Ἐργαζόμαστε αὐτὴν τὴν ἐποχὴ πάνω σ᾿ ἕνα κείμενο πού, πρίν κιόλας ἀρχίσει νὰ θέτει καὶ νὰ ἀντιπαραθέτει κατηγορίες ἐπιχειρημάτων καὶ τρόπους ἀξιολόγησής τους, προτείνει μιὰν «ἐπιστημολογία τοῦ προβλήματος». Θέλουμε νὰ ποῦμε ἀκριβῶς, ἕναν τρόπο προσέγγισης, μιὰ μέθοδο σκέψης, μὲ τὰ ὁποῖα νὰ μπορεῖ κανεὶς νὰ προσεγγίσει τὸ πρόβλημα τοῦ πολυτονικοῦ/μονοτονικοῦ στὸ ἀκριβὲς ἐπίπεδο τῆς πολυπλοκότητάς του. Γιατὶ, πράγματι, πρόκειται γιὰ πρόβλημα τόσο γλωσσολογικὸ ὅσο καὶ πολιτιστικό, τόσο πολιτικὸ ὅσο καὶ ἐθνικῆς ταυτότητας, τόσο μνήμης ὅσο καὶ ὁράματος, τόσο οἰκονομικὸ ὅσο καὶ τεχνολογικό, τόσο γνωσιολογικὸ ὅσο καὶ ψυχολογικό, τόσο αἰσθητικὸ ὅσο καὶ πληροφορικό...

Εὐελπιστοῦμε ὅτι σύντομα θὰ τὸ δημοσιεύσουμε, τουλάχιστον σὲ πρώτη μορφή, σὲ τοῦτον ἀκριβῶς τὸν ἱστοχῶρο. Τὰ ἐπιχειρήματα ποὺ ἀκολουθοῦν θὰ πρέπει νὰ ἐννοηθοῦν, λοιπόν, ὡς τύποι ἁπλοὶ καὶ πρόσκαιροι, μιᾶς τέτοιας προβληματικῆς. Ἀφοροῦν δείγματα καὶ μόνον μιᾶς γενικότερης προσέγγισης. Θὰ βρεῖ, ἔτσι, κανείς, στὶς γραμμὲς ποὺ ἀκολουθοῦν, κάποια ψήγματα ἀπὸ τὸ πρόβλημα ποὺ θέτει τὸ μονοτονικὸ στὸ ἐπίπεδο τῆς πληροφορίας, στὸ ἐπίπεδο τῆς ἱστορικῆς συνέχειας καὶ τοῦ σεβασμοῦ ποὺ ἴσως θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιδείχνουμε πρὸς μίαν ταυτότητα ποὺ θέλουμε ἀκόμη δική μας (ἰδιαίτερα ὅταν, κοπτόμενοι, δῆθεν, γιὰ τὴν παράδοσή μας, μονότονα καὶ μονοτονικά, ὀρυόμαστε γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν Ἐλγινείων στὴν μονοτονικὴ πλέον «πατρίδα» τους), γιὰ τὴν ποιότητα ζωῆς ποὺ τὴν λέμε ἀκόμα ἑλληνική, καὶ κάποια ταπεινὰ στοιχεῖα ἀπὸ γραμματικὰ ἐπιχειρήματα. Εἶναι λίγα ἀκόμη, ἐλάχιστα, ἐνδεικτικὰ μᾶλλον παρὰ ἀποδεικτικά, σ᾿ αὐτὸ τὸ ξεκίνημα τῆς Κίνησης καὶ τοῦ στόχου αὐτοῦ ἐδῶ τοῦ ἱστοχώρου... Δὲν ἔχουν ἄλλο σκοπὸ παρὰ τὴν εἰσαγωγή. Καὶ τὴν καθαρὴ προβολὴ τοῦ σκοποῦ ποὺ ὑπηρετεῖ ἡ κίνηση.

Ἡ πληροφορία ποὺ περιέχεται στοὺς τόνους καὶ στὰ πνεύματα δὲν εἶναι περιττὴ

Ἡ γραφὴ εἶναι πολλὰ πράγματα, ἀλλὰ βασικότερα εἶναι ἕνα σύστημα ἐπικοινωνίας μὲ πομπὸ τὸν γράφοντα καὶ δέκτη τὸν ἀναγνώστη. Ἡ πληροφορία ποὺ μεταφέρεται ἔτσι δὲν περιορίζεται στὴν γραφικὴ ἀναπαράσταση τοῦ ἤχου ὅπως, π.χ., κάνει τὸ φωνητικὸ ἀλφάβητο, ἀλλὰ συμπεριέχει στοιχεῖα ἐτυμολογικά, μορφολογικά, συντακτικά, κ.λπ. Ἂν γράψουμε «rotótoápiro» τότε ἔχουμε ἀκριβῶς τὴν φωνητικὴ ἀναπαράσταση τῆς φράσης «ρωτῶ τὸ ἄπειρο» ἀλλὰ χρειαζόμαστε πολὺ περισσότερο χρόνο γιὰ νὰ τὴν ἀποκωδικοποιήσουμε. Ἡ γραφικὴ μορφὴ «ρωτῶ τὸ ἄπειρο» περιέχει πιὸ πολλὴ πληροφορία ἀπ᾿ ὅ,τι ἡ «rotótoápiro», καὶ αὐτὴ ἡ πληροφορία ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰ κενὰ ἀνάμεσα στὶς λέξεις (ποὺ ὅταν μιλᾶμε ἀκούγονται ἑνωμένες), τὴν ἐπιλογὴ τῶν γραμμάτων (ω ἀντὶ ο, ει ἀντὶ ι, κ.λπ. ποὺ προφέρονται τὸ ἴδιο), τοὺς τόνους καὶ τὰ πνεύματα. Μόνο σὲ κάποιες ἐλάχιστες περιπτώσεις οἱ πληροφορίες ποὺ ἀναφέραμε (καὶ ποὺ δὲν περιέχει ὁ προφορικὸς λόγος) εἶναι ἀπολύτως ἀπαραίτητες γιὰ τὴν κατανόηση. Στὶς πιὸ πολλὲς περιπτώσεις ἡ πληροφορία ποὺ περιέχει ὁ προφορικὸς λόγος ἀρκεῖ γιὰ τὴν κατανόηση. Ἀλλὰ αὐτὸ δὲ μειώνει τὴ μεγάλη σημασία τῶν πληροφοριῶν αὐτῶν ὡς «βελτιστοποιητῶν ἀποκωδικοποίησης»: Χωρὶς αὐτὲς θὰ διαβάζαμε πιὸ ἀργὰ καὶ πιὸ ἐπίπονα. Ἡ μορφὴ «ρωτώ το άπειρο» εἶναι ἐνδιάμεση ἀνάμεσα στὶς δύο ποὺ ἀναφέραμε. Τὸ μονοτονικὸ εἶναι λοιπὸν μία μείωση τῆς πληροφορίας ποὺ ὁ πομπὸς ἐσωκλείει στὸ μήνυμα. Αὐτὸ φυσικὰ βολεύει τὸν πομπό. Ἀλλὰ διευκολύνοντας τὸν πομπὸ δυσκολεύουμε τὸν δέκτη. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἕνα τραγικὸ σφάλμα ἀφοῦ ἕνα ἔντυπο ἔχει συχνὰ ὣς καὶ ἑκατομμύρια δέκτες, πολλὲς φορὲς γιὰ χρόνια καὶ γιὰ αἰῶνες ἀργότερα.

Τίθεται τὸ ἐρώτημα τῆς ἀποκωδικοποίησης: εἶναι δυνατὸν ὁ δέκτης νὰ σκέπτεται συνεχῶς τοὺς κανόνες τῆς γραμματικῆς ὥστε νὰ ἑρμηνεύει ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ τὴν περισπωμένη τοῦ ρωτῶ σὰν πρῶτο πρόσωπο ρήματος (ἀντίθετα μὲ λέξεις ὅπως Ἐρατώ, Πεζώ, εὐρώ); Ὄχι βέβαια. Τὸ μυαλὸ συγκρατεῖ ὀπτικὰ μοτίβα, καὶ τὰ χρησιμοποιεῖ τελείως αὐτόματα ὅταν ἀποκωδικοποιεῖ, μὲ τὸν ἴδιο τρόπο ποὺ ἀναγνωρίζουμε ἕνα ἄτομο ποὺ ξέρουμε καλὰ μὲ τὴν πρώτη ματιά (ἢ ποὺ ἀναγνωρίζουμε ἕνα ἔργο τοῦ Μπάχ). Μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο μποροῦμε καὶ ἐπιταχύνουμε τὴν ἀνάγνωση κειμένου. Αὐτὰ τὰ ὀπτικὰ μοτίβα λείπουν ἀπὸ τὸ μονοτονικὸ σύστημα ποὺ ἐξομοιώνει τὰ πάντα: σε ρωτώ, Ερατώ, πόσα ευρώ χρωστώ; ἀντὶ σὲ ρωτῶ, Ἐρατώ, πόσα εὐρὼ χρωστῶ;

Ἕνα θεμελιῶδες ἐρώτημα τῆς θεωρίας τῆς πληροφορίας εἶναι ἡ εὕρεση τοῦ ἰδανικοῦ ποσοῦ πληροφορίας ποὺ πρέπει νὰ παρέχει ὁ πομπὸς γιὰ νὰ βελτιστοποιηθεῖ ἡ ἀποκωδικοποίηση ἀπὸ τὸν δέκτη. Στὴν περίπτωση τῆς γραφῆς, ὅμως, αὐτὴ ἡ ἰσορροπία ἔρχεται ἀπὸ μόνη της μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου. Ἀκριβῶς, ἡ διαρκὴς καὶ κοινὴ χρήση διὰ μέσου τῶν αἰώνων σταθεροποιεῖ ἕνα σύστημα ἐπικοινωνίας, καὶ τὸ κάνει συστατικὸ τῆς ψυχῆς μιᾶς κοινωνίας. Αὐτὸ καὶ ἔγινε μὲ τοὺς τόνους καὶ τὰ πνεύματα ὅπως τὰ γνωρίζουμε, στὰ ὁποῖα κατέληξε ἡ ἑλληνικὴ γραφὴ μετὰ ἀπὸ συνεχὴ χρήση 17 αἰώνων. Τὴ φυσικὴ αὐτὴ ἰσορροπία ἦρθε νὰ διαταράξει τὸ μονοτονικό, «χάριν τῆς προόδου», βασιζόμενο στὴν τελείως λανθασμένη ἄποψη ὅτι ἡ γραφὴ εἶναι ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο ἀναπαράσταση τοῦ προφορικοῦ λόγου καὶ ἄρα ὁτιδήποτε μὴ «φωνητικὸ» εἶναι αὐτόματα ἄχρηστο. Τὸ συνηθισμένο ἐπιχείρημα τῶν μονοτονιστῶν ποὺ λέει ὅτι «στὰ γαλλικὰ οἱ τόνοι χρησιμεύουν διότι τὰ τονισμένα φωνήεντα προφέρονται διαφορετικά, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν συμβαίνει στὰ ἑλληνικὰ» βασίζεται σὲ αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν λανθασμένη ἀντίληψη. Σίγουρα οἱ τόνοι στὰ γαλλικὰ εἶναι ἄλλου τύπου ἀπὸ τοὺς ἑλληνικούς (τουλάχιστον ὅσον ἀφορᾶ στὰ γράμματα é, è ἐνῷ τὰ à καὶ ù προφέρονται ἀκριβῶς ὅπως τὰ ἀντίστοιχα ἄτονα), ἀλλὰ γεγονὸς εἶναι ἐπίσης ὅτι οἱ τόνοι (τὰ «διακριτικὰ σημεῖα») καὶ τῆς ἑλληνικῆς καὶ τῆς γαλλικῆς χρησιμεύουν ἐπίσης στὸν γραπτὸ λόγο γιὰ νὰ ἐπιταχύνουν τὴν εὐκολότερη ἀναγνώριση τῶν λέξεων, τῆς μορφολογίας καὶ τῆς σύνταξής τους. Ἄλλωστε, ἕνα τέτοιο ἐπιχείρημα ἔχει καὶ τὰ ὅριά του: τὰ γαλλικὰ ἔχουν γράμματα ποὺ δὲν προφέρονται, τὰ ἀγγλικά, ποὺ θεωροῦνται «εὔκολη» γλῶσσα, δὲν σημειώνουν τοὺς τόνους καὶ ἔχουν προφορὰ συχνὰ ἀπρόβλεπτη, τὰ ἰαπωνικὰ χρησιμοποιοῦν κινεζικὰ ἰδεογράμματα τόσο μὲ τὴν προϋπάρχουσα τῆς γραφῆς ἰαπωνικὴ προφορὰ ὅσο καὶ μὲ τὴν κινεζικὴ προφορὰ ποὺ εἰσήχθη ταυτόχρονα μὲ τὴν γραφὴ καὶ ποὺ εἶναι ὅλως διόλου διαφορετική, τὰ ρώσσικα ἀλλάζουν τὸ ο σὲ α ὅταν δὲν τονίζεται ἀλλὰ δὲν σημειώνουν τὸν τονισμό, κ.λπ.

Τὸ θέμα τῆς «χρησιμότητας» τῶν τόνων εἶναι ὕποπτο, ἂν ὄχι καὶ ἐπικίνδυνο.

1. Πρῶτο, γιατὶ δὲν εἶναι σίγουρο πὼς ἡ χρησιμότητα εἶναι, ἐπιστημολογικὰ τουλάχιστον, ἕνα χρήσιμο ἐπιχείρημα (μπορεῖ κανεὶς εὔλογα νὰ ρωτήσει γιατί, ἄραγε, νὰ χρειάζεται ἡ χρησιμότητα!).

2. Δεύτερο, δὲν εἶναι σίγουρο πὼς χρησιμότητα σημαίνει καὶ οἰκονομία τῶν ἐπικοινωνιακῶν στοιχείων· μπορεῖ κανεὶς νὰ παραθέσει ἀμέτρητα παραδείγματα ὅπου ὑπάρχει πολλαπλασιασμὸς τῶν στοιχείων τοῦ κώδικα ἐπικοινωνίας, χρησιμεύοντας, ἀκριβῶς στὸ νὰ καταστεῖ εὐκολώτερη, ἀποτελεσματικότερη καὶ βεβαιότερη ἡ ἐπικοινωνία (τὰ ἄρθρα δὲν χρειάζονται πάντα (ὑπάρχουν γλῶσσες ποὺ ἔχουν μόνον ἕνα, ὅπως ἡ ἀγγλική), ἡ συμφωνία στὸν ἀριθμὸ ἢ στὶς καταλήξεις εἶναι συχνὰ περιττές (στὴν ἁπλὴ φράση, γιὰ παράδειγμα : «τὰ παιδιὰ παίζουν», ἔχουμε ἐπανάληψη τοῦ σημείου τοῦ πληθυντικοῦ τρεῖς φορές: στὸ ἄρθρο, στὸ οὐσιαστικὸ καὶ στὸ ρῆμα!)· θὰ μποροῦσε κανείς, μὲ γνώμονα πάντα τὴν χρησιμότητα/οἰκονομία νὰ προτείνει νὰ γράφουμε (καὶ νὰ λέμε) «τὰ παιδὶ παίζει» ἢ «τὸ παιδιὰ παίζει» ἢ «τὸ παιδὶ παίζουν»· ἡ ἀττικὴ σύνταξη κάποτε ἀνεχόταν «τὰ παιδία παίζει») κ.λπ. Στὸ γνωστικὸ ἐπίπεδο γνωρίζουμε μάλιστα πὼς ὁ ἐγκέφαλός μας εἶναι κατ᾿ ἐξοχὴν ὄργανο ποὺ στηρίζει τὴν σταθερότητα τῶν λειτουργιῶν του ἀκριβῶς στὸν πλεονασμό, τὸν πολλαπλασιασμὸ τῶν ἐναλλακτικῶν σεναρίων κατανόησης καὶ ἀπόκρισης, στὴν ἐπαλληλία τῶν ἐκδοχῶν (redondance). Καὶ εὐτυχῶς. Οἱ τόνοι, ἀκόμη καὶ στὴν ὑποτιθέμενη «φωνολογικὴ ἀχρηστία» τους φέρουν στοιχεῖα ἐνδυνάμωσης τῆς δομικῆς σταθερότητας τῆς γλώσσας.

3. Τρίτο, ἂν πράγματι ἡ χρησιμότητα εἶναι τόσο βασικὸ ἐπιχείρημα γιὰ τὴν κατάργηση τῶν τόνων καὶ ἴσως καὶ τῶν πνευμάτων, ἀναρωτιέται δίκαια κάποιος μέχρι ποιόν βαθμὸ μποροῦμε νὰ τὴν νομιμοποιήσουμε (καὶ ὄχι μόνον στὴ γλώσσα, ἄλλωστε). Πολλοὶ ἔχουν μιλήσει γιὰ τὴν πολλαπλότητα τῶν ι/η/υ/οι/ει, τῶν ω/ο, τῶν ε/αι. Ἀλλὰ γιατί νὰ σταματήσουμε ἐκεῖ; Τὰ διπλᾶ γράμματα δὲν χρειάζονται ἐπίσης (ὑπάρχουν γλῶσσες ποὺ τὰ καταργήσαν μάλιστα, γιὰ ἕνα τέτοιο λόγο, ὅπως τὰ ρουμανικά), οὔτε ἐν πολλοῖς τὰ κεφαλαῖα, ἡ ἄνω τελεία δὲν φαίνεται νὰ εἶναι πιὰ τῆς μόδας...

4. Τέταρτο, συνήθως τὸ ἐπιχείρημα τῆς χρησιμότητας δὲν ἔχει μόνον ἁπλοποιητικὸ χαρακτήρα. Πράγματι, ἡ χρησιμότητα καὶ ἡ προτεραιότητα τοῦ προφορικοῦ λόγου θὰ ἔπρεπε ὄχι μόνο νὰ μᾶς ὁδηγήσουν σὲ ἁπλουστεύσεις, ἀλλὰ καὶ σὲ ἐπεκτάσεις. Γιὰ παράδειγμα, θὰ πρέπει νὰ εἰσάγουμε ἕνα σίγμα παχύ (ἔτσι ὅπως τὸ συναντᾶμε σὲ πελοποννησιακὴ διάλεκτο), ἀλλὰ καὶ ὅλες τὶς ἐκδοχὲς τῶν φωνημάτων ποὺ συναντᾶμε σὲ διάφορες διαλέκτους τοῦ τόπου μας (καὶ ποὺ δὲν εἶναι λιγότερο ἑλληνικές). Καί, ἐπιπλέον, νὰ προσθέσουμε στὸν γραπτὸ λόγο πλεῖστα ὅσα στοιχεῖα ποὺ νὰ ὑποδηλώνουν τὸν πλοῦτο τῆς προφορικῆς γλώσσας (μελωδία, ἔνταση, ρυθμὸ ἐκφώνησης, μοτίβα ἔμφασης καὶ ἐρώτησης, τονικότητες ποὺ βρίσκουμε σὲ πολλὰ σχήματα λόγου...). Αὐτά, σίγουρα θὰ χρειάζονται!

5. Πέμπτο, καὶ ἂς τελειώνουμε μ᾿ αὐτό, ἕνα τέτοιο ἐπιχείρημα —τῆς χρησιμότητας— ὁδηγεῖ γρήγορα στὸ ἀνησυχητικὸ ἐρώτημα τῶν ἄκρων. Ἂν τὸ «ρωτώ το άπειρο» εἶναι ἐνδιάμεσο ἀνάμεσα στὶς δύο ἄλλες γραφές, γιατὶ νὰ πιστεύουμε ὅτι ἡ διαδικασία ἁπλοποίησης θὰ σταματήσει στὸ μονοτονικό; Γιατί νὰ σημειώνουμε, τελικά, τοὺς τόνους (πολλὲς γλῶσσες δὲν τοὺς σημειώνουν, ὅπως ἤδη τὸ ἀναφέραμε, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη πολλὰ στοιχεῖα τοῦ προφορικοῦ λόγου δὲν τὰ σημειώνουμε ἔτσι κι ἀλλιῶς γράφοντας); Ἄλλωστε, μία λατινικῆς βάσης γραφὴ γιὰ ὅλη τὴν Εὐρώπη θὰ εἶναι μιὰ οἰκονομικότατη λύση ποὺ θὰ συμβιβάζει τὰ ἀγγλικὰ μὲ τὰ οὑγγρικὰ καὶ τὰ φινλανδικά, τὰ βουλγάρικα μὲ τὰ ἑλληνικὰ καὶ γιατί ὄχι, αὔριο, καὶ τὰ γαλλικὰ μὲ τὰ τουρκικά.

Δυστυχῶς, πολὺ λίγοι ἀπὸ τοὺς στέντορες τῆς προτεραιότητας τῆς προφορικῆς γλώσσας σκέφτηκαν ἐπικοινωνιακὰ καὶ σημειολογικὰ καὶ ὄχι μόνον γλωσσολογικά. Πολὺ λίγοι εἶναι αὐτοὶ ποὺ πρὶν φτάσουν στὸ εὐκολο ζήτημα τῆς χρησιμότητας (ποὺ στὴν οὐσία εἶναι ὁλοκληρωτικὸ ἐργαλεῖο μὲ μορφὴ ἐπιχειρήματος, μιὰ ποὺ θὰ πρέπει κανεὶς νὰ ἀποδείξει τὴν χρησιμότητα μὲ ὅρους ἐμπράγματους, ἄμεσους, ποσοτικούς, καὶ ἀναποκρινόμενους στὴν κοινὴ δόξα τῆς χρησιμότητας) σκέφτηκαν πὼς ὁ γραπτὸς λόγος, ἀκριβῶς γιατὶ ἔχει παράδοση καὶ χρήση καὶ διάδοση, ἀποτελεῖ αὐτόνομο σημειολογικὸ σύστημα ποὺ δὲν ἔχει πιὰ παρὰ λίγα νὰ κάνει μὲ τὸν προφορικὸ λόγο. Σίγουρα ὑστερεῖ σὲ πολλὰ ὡς πρὸς τὸν τελευταῖο· ἀλλὰ καὶ ὁ προφορικὸς ὑστερεῖ ὡς πρὸς τὸν γραπτό. Ἂν ἦταν ἰσοδύναμοι, ἂν ὁ ἕνας δὲν ἔγινε παρὰ γιὰ νὰ ἀναπαραστήσει ἐπακριβῶς τὸν ἄλλο, σίγουρα, μὲ τὸν καιρό, δὲν θὰ ὑπῆρχε παρὰ μονάχα ὁ ἕνας ἀπὸ τοὺς δύο (ὅπως μιὰ γλῶσσα ὑποκαθιστᾶ μιὰν ἄλλη). Ὀρθῶς ὁ Umberto Eco τονίζει πὼς σήμερα, μὲ τὴν χρήση τοῦ διαδικτύου, ὁ ἄνθρωπος ξαναγίνεται γουτεμβέργειος. Οἱ δύο λόγοι, γραπτὸς καὶ προφορικός, ἀναποκρίνονται σὲ διαφορετικὲς ἐπικοινωνιακὲς ἀνάγκες πού, ἀναπτυσσόμενες, κάνουν τοὺς χρῆστες τους νὰ ἀναπτύσσουν αὐτόνομες σημειολογικὲς ἁρμοδιότητες. Μὲ ἄλλα λόγια : σίγουρα ὑπάρχει σχέση ἀνάμεσα στὸν προφορικὸ καὶ τὸν γραπτὸ λόγο· ὅμως τὰ συστήματα εἶναι αὐτόνομα καὶ μπορεῖ κανεὶς νὰ γνωρίζει τὸ ἕνα χωρὶς νὰ ἀναφέρεται στὸ ἄλλο. Μπορῶ νὰ μιλάω καλὰ ἀλλὰ νὰ γράφω ἄσχημα ἢ τὸ ἀντίστροφο, μπορῶ νὰ ξέρω νὰ γράφω ἢ νὰ διαβάζω μιὰ γλῶσσα ἀλλὰ ὄχι καὶ νὰ τὴν μιλάω κ.λπ. (ποιός ἀπὸ μᾶς μιλᾶ, ἄλλωστε, ἀρχαῖα ἑλληνικά;).

Συνοψίζοντας, θὰ λέγαμε πὼς τὸ ἐπιχείρημα τῆς προτεραιότητας τῆς προφορικῆς γλώσσας, ἰδιαίτερα ὅταν τέμνει αὐτὸ τῆς χρησιμότητας, βάζει σὲ παρένθεση τὴν σημειολογικὴ καὶ ἐπικοινωνιακὴ συνθετότητα τοῦ προβλήματος τοῦ γραπτοῦ ἰδιώματος, στὸ ὁποῖο ὅμως στηρίζεται τὸ κάθε ἐπιχείρημα ὑπὲρ ἢ κατὰ τοῦ πολυτονικοῦ.

Ἡ ἱστορικὴ συνέχεια

Οἱ τόνοι καὶ τὰ πνεύματα ἐπινοήθηκαν τὴν ἐποχὴ ποὺ ἄλλαζε ἡ προφορὰ τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας καὶ οἱ γλωσσολόγοι τῆς ἐποχῆς ἤθελαν νὰ συγκρατήσουν μιὰ γραπτὴ ἀπόδοση αὐτῆς τῆς προφορᾶς. Σὲ παλαιότερη ἐποχὴ τοῦ Ἑλλληνισμοῦ, τὸ τελικὸ Ω τοῦ ρήματος ΕΡΩΤΩ προφερόταν διαφορετικὰ ἀπὸ αὐτὸ τοῦ ὀνόματος ΕΡΑΤΩ. Αὐτὴ τὴ διαφορὰ εἰσήγαγαν στὴ γραφὴ οἱ ἐπινοητὲς τῶν τόνων γράφοντας ῶ στὴ πρώτη περίπτωση καὶ ὼ ἢ ώ στὴ δεύτερη. Ὅσο γιὰ τὴ δασεία, αὐτὴ ἦταν οὐσιαστικὰ ἕνα γράμμα ποὺ προφερόταν παλαιότερα πάνω-κάτω ὅπως τὸ γερμανικὸ h (καὶ γραφόταν Η). Ὅταν ἔπαψε νὰ προφέρεται, ἄρχισε νὰ χρησιμοποιεῖται ἡ δασεία σὰν πιὸ διακριτικὸς τρόπος γιὰ νὰ σημειωθεῖ ἡ θέση τοῦ Η. Ἡ δὲ ψιλὴ ἦταν τὸ συμμετρικὸ τῆς δασείας: ἡ ἔλλειψη τοῦ παλαιότερου Η. Ἡ ἐπινόηση τῆς ψιλῆς ἦταν σοφὴ ἰδέα: ἂν ὑπῆρχε μόνο δασεία θὰ δινόταν ὑπερβολικὴ σημασία στὸ γράμμα ποὺ ἀντικαθιστοῦσε· μέσα ἀπὸ τὴ συμμετρία ψιλὴ/δασεία τὸ μάτι βλέπει πάντα ἕνα πνεῦμα ποὺ τοῦ ἐπιτρέπει νὰ ἀναγνωρίσει ἀμέσως τὸ ἀρχικὸ φωνῆεν ἢ τὴν ἀρχικὴ δίφθογγο μιᾶς λέξης καί, ταυτόχρονα, μὲ πιὸ διακριτικὸ τρόπο, μαθαίνει ἂν ἡ λέξη ξεκινοῦσε παλαιότερα ἀπὸ Η, δηλαδὴ «δασυνόταν».

Χρησιμοποιώντας τόνους καὶ πνεύματα ἐπὶ τόσους αἰῶνες, ὁ ἑλληνικὸς λαὸς μετέφερε μέσα στὸν χρόνο τὸ γλωσσικὸ ἦθος μιᾶς παράδοσης. Εἶναι λοιπὸν τὰ σημεῖα αὐτὰ μιὰ γέφυρα ποὺ μᾶς συνδέει μὲ ἕνα ἀπώτερο παρελθόν. Ἕνα παρελθὸν ποὺ τυχαίνει νὰ εἶναι ἀρκετὰ ἔνδοξο, τουλάχιστον αὐτὸ πιστεύει ὅλος ὁ δυτικὸς κόσμος. Μπορεῖ ὁ Νεοέλληνας νὰ μὴν ἐνδιαφέρεται ἄμεσα γιὰ αὐτὸ τὸ παρελθόν, ἀφοῦ οἱ ἀντιξοότητες τῆς σημερινῆς ζωῆς εἶναι σίγουρα πολὺ καθοριστικὲς γιὰ τὴν ζωή του. Ἀλλὰ δὲν ἔχουμε τὸ δικαίωμα, ἀπὸ ἄγνοια, ραθυμία ἢ πολιτικὴ παραπλάνηση, νὰ στερήσουμε τὶς μελλοντικὲς γενεὲς ἀπ᾿ αὐτὴ τὴν γέφυρα ποὺ τὶς συνδέει μὲ τὸ παρελθόν.

Ὁ Κεμὰλ Ἀτατοὺρκ κατάργησε τὸ ἀραβικὸ ἀλφάβητο τῆς ὀθωμανικῆς γλώσσας ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἤθελε νὰ διακόψει τὴν ἱστορικὴ καὶ πολιτιστικὴ σχέση τῆς σύγχρονης Τουρκίας μὲ τὸ Ἰσλὰμ καὶ τὴν Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία. Ὑπάρχει ἀνάγκη ἡ σύγχρονη Ἑλλάδα νὰ «ξεκόψει» ἀπὸ τὴν ἀρχαία καὶ ἀπὸ τὴν φιλολογικὴ παράδοσή της; Ἂν ναί, τότε πράγματι μπορεῖ κανεὶς νὰ δεῖ τὸ μονοτονικὸ σὰν τὸ πρῶτο βῆμα τῆς ἀνθελληνοποίησης καὶ τὴν στροφὴ πρὸς ἕνα γνωστὸ ἤδη τῦπο διεθνισμοῦ καὶ παγκοσμιοποιημένης κουλτούρας. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, σὲ κράτη ὅπως ἡ Γαλλία, οἱ πολιτικοὶ δὲν ἔχουν δικαιοδοσία πάνω στὴν γλῶσσα, γιὰ τὴν ὁποία, κύρια, γνωμοδοτεῖ ἡ Ἀκαδημία, καὶ ποὺ μὲ τὴν στάση της γίνεται καὶ ὁ φύλακας τῆς γλωσσικῆς (καὶ ὄχι μόνον) παράδοσης.

Οἱ γλωσσολόγοι τοῦ 200 π.Χ. δὲν ἦταν πιὸ ρομαντικοί, ἰδεαλιστές, ἢ πατριῶτες ἀπὸ τοὺς σύγχρονους. Ἂν κράτησαν ἕνα ἀποτύπωμα τῆς παλαιᾶς προφορᾶς μέσω τοῦ τεχνάσματος τῶν τόνων καὶ πνευμάτων ἦταν ἐπειδὴ αὐτὴ ἡ πληροφορία ἦταν ἄκρως χρήσιμη γιὰ τὴν κατανόηση τοῦ γραπτοῦ λόγου. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ δὲν ἔπαψε νὰ ἰσχύει τοὺς τελευταίους 20 αἰῶνες καὶ ἰσχύει ἀκόμα σήμερα.

Ὁ σεβασμὸς πρὸς τὶς μεγάλες μορφὲς

Ἡ Ἑλληνικὴ γλώσσα σφυρηλατήθηκε ἀπὸ μεγάλες μορφές: λογοτέχνες, ποιητές, Δασκάλους τοῦ Γένους. Κανεὶς δὲν ἀμφισβητεῖ τὴν ἀξία λογοτεχνῶν ὅπως ὁ Σεφέρης, ὁ Ἐλύτης, ὁ Ρίτσος, ποὺ ἐννοοῦσαν τὸν κόσμο μέσα ἀπὸ τὸ ἴδιο γλωσσικὸ ἰδίωμα μὲ μᾶς. Καὶ ὅμως οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες συνειδητὰ θέλουν νὰ ἀγνοοῦν ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοί, καὶ τόσοι ἄλλοι, νεώτεροι ἀλλὰ καὶ ἀρχαιότεροι, τάχθηκαν ὑπὲρ τῶν τόνων καὶ πνευμάτων. Εἶναι δυνατὸν οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ νὰ ἦταν μεγαλοφυεῖς ὅσον ἀφορᾶ στὴ λογοτεχνία καὶ τὴν ποίηση καὶ ταυτόχρονα ἀφελέστεροι καὶ ἀνευθυνότεροι ἀπὸ τὸν μέσο σύγχρονο Ἕλληνα ὅσον ἀφορᾶ τὴ γλώσσα; Μήπως, ὅταν μᾶς βολεύει, τοὺς ἐξυμνοῦμε, ἀλλιῶς τοὺς ἀπορρίπτουμε; Ἡ ἄποψη ἑνὸς κορυφαίου τεχνίτη τοῦ λόγου δὲ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχει μεγαλύτερο βάρος ἀπὸ τὴ γνώμη ἑνὸς πολιτικάντη ἢ ἑνὸς ἐμπόρου ἐντύπων;

Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον αὐτοί. Ἡ πρόσβαση στὰ κείμενα αὐτῶν ποὺ κατὰ τ᾿ ἄλλα ἀποτελοῦν τὰ διαχρονικὰ σύμβολα τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ γίνεται δυσκολότερη. Πράγματι, ἡ ἀναγνωσιμότητα τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν μειώνεται, μιὰ ποὺ καταντοῦν σχεδὸν ξένη γλῶσσα ἀκόμη καὶ γιὰ τοὺς ἕλληνες. Ἡ ἁπλοποίηση ἀποδεικνύεται, χρόνο μὲ τὸν χρόνο μονάχα ἁπλούστευση, πού, φτωχαίνοντας τὴ σχέση μας μὲ τὴν ἱστορία τῆς γλώσσας μας, μᾶς ἀποκόβει ἀπὸ τὴν παράδοσή μας τὴν ἴδια. Κατὰ παράδοξο τρόπο, τὰ πολυτονικὰ ἑλληνικὰ συνεχίζουν νὰ ζοῦν ἀτάραχα ἐκτὸς Ἑλλάδος, ὅπου ξένοι φοιτητὲς καὶ ἐραστὲς τοῦ πνεύματος τοῦ ἑλληνικοῦ δὲν διανοοῦνται νὰ διαβάσουν, νὰ γράψουν ἢ νὰ τυπώσουν μονοτονικά! (Μήπως —νὰ ἐπανέλθουμε λίγο καὶ πάλι— τὰ Ἐλγίνεια πρέπει νὰ παραμείνουν ἐκεῖ ὅπου τυπώνονται οἱ ἐκδόσεις τῆς Ὀξφόρδης οἱ ὁποῖες δὲν ἔχουν ἀκόμα βρεῖ ἐγχώριο ἕλληνα ἀνταγωνιστή τους, καὶ ὄχι νὰ ἔλθουν σὲ μιὰ ὑποκρινόμενη τὸ ἑλληνικὸ ἦθος μονοτονικὴ Ἑλλάδα;)

Ἡ σύνθεση τῶν λέξεων

Ἡ Ἑλληνικὴ γλώσσα ἀνέκαθεν χρησιμοποιοῦσε τὴ μέθοδο τῆς σύνθεσης τῶν λέξεων γιὰ νὰ ἐκφράσει, μὲ τρόπο σύντομο καὶ ἀκριβή, ἔννοιες καὶ νοήματα. Χάρη στὴν δασεία, ὁ Ἕλληνας ἤξερε ἂν ἀλλοιώνεται ἢ ὄχι τὸ σύμφωνο τοῦ πρώτου συνθετικοῦ: ἐφάμιλλος ἀλλὰ ἐπακριβής, καθημερινὴ ἀλλὰ κατήχηση. Ἡ κατάργηση τῆς δασείας δὲν μπορεῖ παρὰ νὰ ἔχει δύο συνέπειες γιὰ τὸν μονοτονίζοντα Νεοέλληνα: (α) τὴν ἀποφυγὴ δημιουργίας νέων συνθέτων λέξεων, (β) τὴν λανθασμένη σύνθεση λέξεων (ὅπως πενταήμερη ἀντὶ γιὰπενθήμερη, ἐνῶ συνεχίζουμε νὰ λέμε δεκαπενθήμερη). Καὶ στὶς δύο περιπτώσεις τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι ἡ σοβαρὴ πτώχευση τῆς γλώσσας. Ἐκτὸς αὐτοῦ ἡ ἀπουσία ἐκμάθησης τῆς δασείας ὁδηγεῖ στὴν ἀδυναμία ἀναγνώρισης τῶν συνθέτων λέξεων: πῶς μπορεῖ κάποιος ποὺ δὲν διδάχτηκε ποτὲ τὴν δασεία νὰ διακρίνει ὅτι ἡ λέξη ἐφάμιλλη παράγεται ἀπὸ τὸν σύνδεσμο ἐπὶ καὶ τὸ οὐσιαστικὸ ἅμιλλα; Στερώντας τὸν κάθε Ἕλληνα ἀπὸ τὴν δυνατότητα νὰ ἐτυμολογήσει τὶς λέξεις καταλήγουμε στὴν λυπηρὴ ἀντίληψη ὅτι ἡ γλώσσα εἶναι ἀντικείμενο μελέτης τῶν γλωσσολόγων καὶ μόνο, καὶ ὅτι ἀρκεῖ γιὰ τὸν μέσο Ἕλληνα νὰ ἔχει κάποιες ἐλάχιστες γνώσεις πάνω στὴν γλώσσα του ποὺ νὰ τοῦ ἐπιτρέπουν νὰ συνεννοεῖται στὶς καθημερινές του συναλλαγές, καὶ τίποτ᾿ ἄλλο. Ἀπομακρύνοντας τὸν μέσο Ἕλληνα ἀπὸ τὴν κατανόηση τῶν μηχανισμῶν τῆς γλώσσας του ἐλαττώνουμε τὶς πιθανότητες ἐπιβίωσής της μπροστὰ στὴν ὁλοένα αὐξανόμενη πίεση τῶν ξένων, πρακτικὰ καὶ ποσοτικὰ ἰσχυροτέρων, γλωσσῶν.

Ἡ ποιότητα ζωῆς

Τὸ ἆγχος καὶ ἡ πολυπλοκότητα τῆς σύγχρονης ζωῆς μᾶς σπρώχνουν νὰ ἀσχολούμαστε συχνὰ μόνο μὲ τὰ τελείως ἀπαραίτητα γιὰ τὴν ἐπιβίωση. Εἶναι ὅμως ζωτικὴ ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου νὰ ἀναζητεῖ μιὰν ποιότητα ζωῆς ποὺ ἀντισταθμίζει τὸ στρὲς τῆς καθημερινότητας. Εἴτε στὸ φαγητὸ ποὺ τρῶμε, στὸ χῶρο ποὺ ζοῦμε καὶ ἐργαζόμαστε, στὴν ἔνδυσή μας, στὰ θεάματα ποὺ βλέπουμε, στὰ ἄτομα ποὺ συναναστρεφόμαστε, ἀναζητᾶμε τὸ ποιοτικὰ καλύτερο. Τὸ πολυτονικὸ προσφέρει αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν ποιότητα στὸ ἐπίπεδο τῆς γλώσσας. Σὲ μιὰν ἐποχὴ ὅπου ὅλα πρέπει νὰ εἶναι γρήγορα καὶ ἀποδοτικά, ἡ χρήση τῶν ἐκ πρώτης ὄψεως περιττῶν τόνων καὶ πνευμάτων εἶναι μιὰ ἀνάπαυλα, μιὰ δόση φαντασίας ποὺ μᾶς κάνει περισσότερο ἀνθρώπους καὶ λιγότερο μηχανές. Εἶναι ἀκόμη μιὰ ἄσκηση αἰσθητικῆς καὶ μιὰ θεληματικὴ ἐγρήγορση ἀπέναντι σ᾿ ἕναν κόσμο ποὺ ἐπιμένουμε νὰ τὸν θέλουμε. Οἱ κάποιες στιγμὲς ποὺ θὰ χρειαστοῦμε, λόγου χάρι, γιὰ νὰ βροῦμε ἂν μιὰ λέξη δασύνεται, εἴτε κοιτάζοντας στὸ λεξικὸ εἴτε συμβουλευόμενοι κάποιο ἄλλο ἄτομο, μᾶς μεταφέρουν ἀπὸ τὸ ἄμεσο παρὸν στὴ διαχρονικότητα τῆς γλώσσας μας. Καὶ ἡ διαχρονικότητα εἶναι τὸ κλειδὶ τῆς ψυχικῆς ἰσορροπίας τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου ποὺ ἔχει νὰ ἀντιμετωπίσει τὴν καλπάζουσα παγκοσμιοποίηση, τὴν ἰλιγγιώδη ἐξέλιξη τῶν τεχνολογιῶν, τὰ ἀνελέητα ΜΜΕ, κ.λπ. Οἱ ἔμποροι τῆς εὐεξίας καὶ τῆς κρίσης ταυτότητας μᾶς πουλᾶνε σοφρολογίες, βιολογικὰ τρόφιμα, οἰκολογικοὺς τρόπους ζωῆς καὶ ἰδεολογίες new age γιὰ νὰ βροῦμε τὴν περιπόθητη (καὶ ἀκριβοπληρωμένη) αὐτὴ ψυχικὴ ἰσορροπία. Κι ὅμως ἡ φροντίδα τῆς γλώσσας ποὺ μιλᾶμε καὶ γράφουμε εἶναι ἕνα ἐξίσου καλὸ —ἂν ὄχι καλύτερο— φάρμακο, τελείως δωρεὰν καὶ δίχως παρενέργειες. Καὶ αὐτὸ γιατὶ ὁ τρόπος ποὺ ἀντιλαμβανόμαστε τὸν κόσμο μέσα στὸν ὁποῖο ζοῦμε εἶναι ἀλληλένδετος μὲ τὴν γλώσσα ὅπου σκεπτόμαστε, μιλᾶμε καὶ γράφουμε. Τὰ ὅρια τοῦ κόσμου μας εἶναι αὐτὰ ἀκριβῶς τὰ ὅρια τῆς γλώσσας μας. Ὅσο πιὸ φτωχή, συγκεχυμένη καὶ ἀσυνάρτητη εἶναι ἡ γλώσσα μας, τόσο πιὸ φτωχή, συγκεχυμένη καὶ ἀσυνάρτητη εἶναι ἡ ζωή μας. Ὀμορφαίνοντας τὴν γλώσσα, οἱ τόνοι καὶ τὰ πνεύματα ὀμορφαίνουν τὴν ζωή μας.

Δύο (ἠθελημένες;) παρεξηγήσεις

Πρώτη παρεξήγηση: τί ἐννοοῦμε ὅταν λέμε «τόνος»;

Ἔτσι ὀνομάζεται ἡ φωνητικὴ ἐνέργεια τοῦ νὰ τονίζει κανεὶς (εἴτε μέσω ἀλλαγῆς ὕψους, εἴτε μέσῳ ἀλλαγῆς ἔντασης τοῦ ἤχου) τὸν προφορικὸ λόγο· ἀλλὰ ἔτσι ὀνομάζουμε ἐπίσης τὸ γραπτὸ σημάδι ποὺ βάζουμε πάνω (ἢ δίπλα) στὰ φωνήεντα. Οἱ μονοτονιστὲς ἠθελημένα καλλιεργοῦν τὴν σύγχυση μεταξὺ τῶν αὐτῶν ἐννοιῶν λέγοντας ὅτι ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει πλέον τὸ πρῶτο, δὲν χρειάζεται νὰ ὑπάρχει οὔτε τὸ δεύτερο. Λάθος: οἱ τόνοι ὡς γραφικὰ σημεῖα ναὶ μὲν ξεκίνησαν ὡς ἀναπαράσταση τῆς φωνητικῆς ἐνέργειας, ἀλλὰ σήμερα πλέον φέρουν ἄλλου τύπου πληροφορία: οἱ τόνοι μεταφέρουν πληροφορία μορφολογική (ἡ λέξη «τὰ ὡραῖα» παίρνει περισπωμένη ἑνῷ «ἡ ὡραία» παίρνει ὀξεία).

Δεύτερη παρεξήγηση: γιατί πρέπει ὅλες οἱ γλῶσσες νὰ λειτουργοῦν μὲ τὸν ἴδιο τρόπο;

Τὸ μονοτονικὸ στηρίζεται στὴν (ἐσφαλμένη) ἄποψη ὅτι πρέπει σὲ ὅλες τὶς γλῶσσες (γαλλική, γερμανική, βιετναμεζική, κ.λπ.) τὰ διακριτικὰ σημεῖα νὰ λειτουργοῦν μὲ τὸν ἴδιο τρόπο, δηλαδὴ ὁ ρόλος τους νὰ εἶναι καθαρὰ φωνητικός.

Στὰ γερμανικὰ ὑπάρχει μόνο ἕνα διακριτικὸ σημεῖο (τὸ Umlaut) ποὺ ἔχει τὴν μορφὴ τῶν δικῶν μας διαλυτικῶν. Ἡ λειτουργία του εἶναι καθαρὰ φωνητική (τὸ a ἀπὸ α γίνεται ε, κ.λπ.). Στὰ γαλλικὰ ἔχουμε δύο διαφορετικὲς προσεγγίσεις: ὅσον ἀφορᾶ τὸ γράμμα e οἱ τρεῖς «τόνοι» é, è, ê ἀντιστοιχοῦν σὲ διαφορετικὰ φωνήματα· ἀλλὰ ὅσον ἀφορᾶ στὰ γράμματα a καὶ u, ἡ διαφορὰ μεταξὺ a/â u/û εἶναι φωνητικὴ ἐνῷ μεταξὺ a/à καὶ u/ù εἶναι μορφολογικὴ (a = γʹ ἑνικὸ τοῦ ρήματος avoir, à = πρόθεση «εἰς», ou = «ἢ», où = «ποῦ», «ὅπου»). Στὶς γλῶσσες τῆς κεντρικῆς Εὐρώπης, οἱ τόνοι χρησιμοποιοῦνται τόσο στὰ φωνήεντα ὅσο καὶ στὰ σύμφωνα καὶ διαφοροποιοῦν τὰ φωνήματα. Στὰ βιετναμεζικά, ὅπως καὶ στὰ κινεζικὰ πινγίν, οἱ πέντε τόνοι ἀντιστοιχοῦν σὲ πέντε μελωδικὰ μοτίβα. Αὐτὰ συμβαίνουν στὶς ἄλλες γλῶσσες.

Ἡ δική μας γλώσσα ὅμως λειτουργεῖ διαφορετικά. Στὴν ἑλληνικὴ τὰ μὲν πνεύματα μεταφέρουν πληροφορία ἐτυμολογικῆς φύσεως (ὁ «ἐπίτιμος» παίρνει ψιλὴ γιατὶ τὸ ἔψιλον ἀνήκει στὴν πρόθεση «ἐπὶ» ἐνῷ ὁ «ἑπόμενος» παίρνει δασεία γιατὶ προέρχεται ἀπὸ τὸ ρῆμα «ἕπομαι»), οἱ δὲ τόνοι μεταφέρουν πληροφορία μορφολογικὴ ὅπως εἴπαμε παραπάνω. Μπορεῖ λοιπὸν τὰ σημάδια αὐτὰ νὰ μὴν ἀλλάζουν τὴν προφορά, ἀλλὰ λειτουργοῦν μὲ ἄλλον τρόπο καὶ ἡ πληροφορία ποὺ μεταφέρουν εἶναι ἄλλης φύσεως.

Παρεμπιπτόντως: Ἡ γραφὴ τῶν ξένων λέξεων καὶ ὀνομάτων στὰ ἑλληνικὰ

Σημειώνουμε παρεμπιπτόντως ἕνα φαινόμενο τὸ ὁποῖο δὲν συνδέεται παρὰ ἔμμεσα μὲ τὴν χρήση τοῦ πολυτονικοῦ. Πρόκειται γιὰ τὴν γραφὴ τῶν ξενόγλωσσων λέξεων (ὀνομάτων, τοπονυμιῶν, κ.λπ.) στὰ ἑλληνικά. Μέχρι πρότινος χρησιμοποιεῖτο μία μέθοδος γραφῆς τῶν ξένων λέξεων ὅπου —ὄχι πάντα, ἀλλὰ σὲ πολλὲς περιπτώσεις— φαινόταν ἂν ἕνα φωνῆεν προφέρεται μακρὸ ἢ βραχύ στὸ ἑκάστοτε ξένο φωνητικὸ σύστημα. Χαρακτηριστικὰ παραδείγματα: ὁ Σαίξπηρ (ὁπου καὶ τὸ αι καὶ τὸ η εἶναι μακρά: Shakespeare) καὶ τὸ τέννις (ὁπου τὸ ε καὶ τὸ ι εἶναι βραχέα: tennis)· ὁ Λῶρενς (ὅπου τὸ ω εἶναι μακρό: Laurence) καὶ ἡ Λορραίνη (ὅπου τὸ ο εἶναι βραχὺ καὶ τὸ αι μακρό: Lorraine). Ὅπως ὅταν γράφουμε Ζὺλ γιὰ τὸ Jules καὶ Ζὶλ γιὰ τὸ Gilles δίνουμε μία παραπάνω πληροφορία πάνω στὴν πραγματικὴ προφορὰ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν —ἀκόμα καὶ ἂν τὸ γαλλικὸ u δὲν ἀνήκει στὴν ἑλληνικὴ φωνολογία καὶ ἂν τὸ ὕψιλον προφέρεται στὴ γλώσσα μας ἀκριβῶς ὅπως τὸ ἰῶτα—, ἔτσι γράφοντας Γκαῖτε ὁ Ἕλληνας ἀναγνώστης καταλάβαινε ὅτι ἡ πρώτη συλλαβὴ πρέπει νὰ προφερθεῖ μακρὰ καὶ ἡ δεύτερη βραχεία. Ἐπρόκειτο δηλαδὴ γιὰ «νεκρανάσταση» τῆς ἀρχαιοελληνικῆς ἰδιότητας τοῦ μήκους τῶν συλλαβῶν —καὶ τῆς ἀρχαιοελληνικῆς προφορᾶς τοῦ ὕψιλον σὰν γαλλικὸ u— μὲ σκοπό τὴν ἀναπαράσταση τῆς ξενόγλωσσης προφορᾶς χρησιμοποιώντας ἑλληνικὰ γραφήματα. Σὲ πολλὲς περιπτώσεις ἡ ἑλληνικὸς δίφθογγος ἐπέζησε καὶ στὴν ἴδια τὴν ξένη γλώσσα: ὁ Βολταῖρος ἢ ὁ Μποντελαὶρ γράφονται μὲ αι γιατὶ καὶ στὰ γαλλικὰ τὸ ai τοῦ Voltaire καὶ τοῦ Baudelaire ὑποδηλώνει ὅτι ἡ συλλαβὴ εἶναι μακρά. Οἱ μονοτονιστὲς βέβαια θέλοντας νὰ μᾶς ἀπομακρύνουν ὅσο γίνεται ἀπὸ τὰ μακρὰ καὶ βραχέα φωνήεντα μᾶς ζητοῦν σήμερα νὰ γράφουμε ὅλα τὰ ξενόγλωσσα ε μὲ ἔψιλον: ὁ Σέξπιρ γράφεται ὅπως καὶ τὸ σέξ (ὁπου τὸ ε ὄντως εἶναι βραχύ), Βολτέρος, Μποντελὲρ, κ.λπ. Εἶναι εἰρωνεία ἡ ἑλληνικὴ δίφθογγος αι νὰ διασώθηκε στὰ ὀνόματα τῶν δύο αὐτῶν μεγάλων Γάλλων καὶ νὰ τὴν ἀπορρίπτουμε ἐμεῖς...

Greeklish : Δολοφονία της ελληνικής γλώσσας

Greeklish : Δολοφονία της ελληνικής γλώσσας

Δολοφονία. Μόνο κατ' αυτό τον τρόπο μπορεί να χαρακτηριστεί η παγιωμένη πλέον γραφή ελληνικών λέξεων με λατινικούς χαρακτήρες, "χάριν ευκολίας"... Όλο και περισσότεροι - νέοι κυρίως σε ηλικία - καταφεύγουν, κυρίως μέσω ηλεκτρονικού υπολογιστή, στον βανδαλισμό της ελληνικής γλώσσας μέσω του τεχνητού αυτού "ιδιώματος". Το φαινόμενο έχει λάβει την τελευταία τριετία διαστάσεις που μας κάνουν να ανησυχούμε, ειδικά αν αναλογιστεί κανείς ότι υπάρχει μια νέα γενιά που "συγχρονίζεται" μεταξύ γραφής στο σχολείο και στον υπολογιστή, με τον χρόνο ενασχόλησης να είναι κυριολεκτικά μοιρασμένος. Είναι οι νέοι που διαμορφώνουν από το δημοτικό και το γυμνάσιο τον γραπτό τρόπο έκφρασής τους, με τον κίνδυνο να είναι πλέον ορατός, καθώς στην εποχή μας βομβαρδίζονται από τη νέα αυτή ιδιότυπη "μόδα" της χρήσης λατινικών χαρακτήρων. 
Το πού χρησιμοποιούνται τα greeklish είναι λίγο πολύ γνωστό. Ξεκίνησαν ως "ψηφιακή" μορφή γλώσσας, και μέχρι στιγμής, διαδεδομένη είναι η χρήση τους στα κοινωνικά μέσα δικτύωσης, σε emails, instant messengers, κινητά τηλέφωνα. Όμως τα έχουμε δει και αλλού. Σε άρθρα ιστοσελίδων, ακόμα και σε κάποιες εκθέσεις πλέον στα σχολεία... Αυτό είναι και το πλέον ανησυχητικό. Το να υποκαθιστά μια ανύπαρκτη γραπτή γλώσσα μια τόσο ζωντανή, που είναι η ελληνική. Το χειρότερο είναι η νοοτροπία των χρηστών της. Νομίζουν ότι κατ' αυτό τον τρόπο "οχυρώνονται", στην ανεπάρκειά τους να γράψουν σωστά και ορθογραφημένα. Εκφέρουν δικαιολογίες του στυλ "θέλω να γράφω γρήγορα", "internet είναι", "έτσι συνήθισα" κλπ. Στην πραγματικότητα, υποσυνείδητα, αρκετοί προσπαθούν πλέον να γράφουν "ορθογραφημένα greeklish"!

Τίποτε όπως συμπεραίνετε δε γίνεται εν αγνοία των χρηστών των greeklish. Πρόκειται για ανθρώπους χωρίς σεβασμό στην ουσία της ελληνικής γλώσσας, που ανάγεται σε φορέα πολιτισμού, κουλτούρας, ιστορικής συνέχειας, λαογραφίας και παράδοσης. Στοιχεία - παρακαταθήκες αιώνων, που διαβρώνονται μεμιάς. Η σημαντικότητα της γλώσσας και η κυρίως η ευθύνη διαχείρισής της δεν μας επιτρέπουν καμία δικαιολογία ως προς τη χρήση της κατ' αυτό τον τρόπο. Αν θέλουμε να δούμε το ζήτημα με στόχο την άμεση αντιμετώπιση και επίλυσή του, δεν δικαιούμαστε να αναγνωρίζουμε ''ελαφρυντικά" στον καθημερινό βιασμό της (ο οποίος παρεπιπτόντως συντελείται και με πολλούς άλλους τρόπους).

Η ελληνική γλώσσα είναι ανάγκη να μείνει ανέπαφη από κάθε είδους επιρροές που αλλοιώνουν τον χαρακτήρα της. Οι νεοέλληνες πρέπει να καταλάβουν ότι είναι δείγμα πνευματικής και πολιτιστικής φτώχειας το να χρησιμοποιείται αντί του ελληνικού, ένα αλφάβητο συν τοις άλλοις αντιαισθητικό, άχρηστο, ξενικό,  δίχως κανόνες και ιστορικό / γλωσσικό υπόβαθρο. 
* τελευταία πυκνώνουν στο διαδίκτυο οι φωνές κατά της χρήσης των greeklish. Δυστυχώς, πολλοί από όσους πρωτοστατούν, είναι παντελώς ανορθόγραφοι ή γράφουν σα να φωνάζουν, με κεφαλαία. Το εγχείρημά μας για βελτίωση του τρόπου γραφής μας είναι ανάγκη να συνοδεύεται από μια παράλληλη αυτοβελτίωση και του δικού μας τρόπου γραφής. Αλλιώς, απλά λύνουμε προσωρινά ένα πρόβλημα και δημιουργούμε ένα άλλο.

exitarea.gr

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr  

Σχετικὰ μὲ τοὺς «γλωσσολόγους» και τα φωνήεντα

Σχετικὰ μὲ τοὺς «γλωσσολόγους» και τα φωνήεντα

Σχετικὰ μὲ τοὺς γλωσσολόγους καὶ τὴν ἀναστάτωσίν τους, λόγῳ τοῦ ἄρθρου ποὺ ἔγραψε μία δασκάλα, θὰ τολμοῦσα νὰ πῶ πὼς βιάστηκαν. Βιάστηκαν πάρα πολύ! Ἀφῆστε δὲ ποὺ μᾶς ξεφύτρωσαν ἀπὸ τὸ πουθενὰ 140 ἀπὸ δαὔτους, κάτι ποὺ ΟΥΔΕΠΟΤΕ ἔχει ξανασυμβεῖ στὰ χρονικά. Νὰ χαρῶ λοιπὸν καὶ τὴν «ἐπιστημοσύνη» τους ἀλλὰ καὶ τὴν «συνείδησίν» τους, ἐὰν τὴν ἔχουν κάπου κρυμμένη. Διότι ἐγὼ ἀπὸ γλωσσολόγους δὲν κατεῖχα. Τώρα ἔμαθα. 

Ἐμεῖς λοιπὸν δὲν γνωρίζαμε κἄν τὴν ὕπαρξίν τους. Αὐτοὶ μᾶλλον θεώρησαν ἐξαιρετικῶς σημαντικὴ ὅμως τὴν καταγγελία τῆς Χρυσοῦ κι ἀπεφάσισαν νὰ ἀντιδράσουν ὁμαδικῶς. Καί δέν ἀρκοῦσε μόνον ἕνας βρέ παιδιά; Δέν ἔφθανε; Ἄν τέ δύο; Ἄν τέ δέκα; Ἀπό ποῦ μᾶς ξημέρωσαν οἱ ἐκατόν σαράντα;  (140!!!!!) Τί εἶναι; Μανιτάρια;  (Νά γελάσουμε; Ἤ νά περιμένουμε γιά νά γελάσουμε ἔως δακρύων;)
Ἐδῶ ὁ τόπος καίγεται κι αὐτοὶ ἦταν ἄφαντοι. Ποιός τούς γνώριζε; Οὔτε ἡ μάνα τους. Ἀλλὰ δὲν ἐνδιαφέρθηκαν γιὰ τίποτα ἄλλο παρὰ μόνον γιὰ νὰ καταρρίψουν τὴν Χρυσοῦ. Οὔτε γιὰ τὶς ἀπαρέδεκτες παρεμβάσεις Μπαμπινιώτου κόπηκαν, οὔτε γιὰ τὶς ἀλλοιώσεις ποὺ κάνουν καθημερινῶς, λόγῳ ἀμαθείας, οἱ δάσκαλοι, οὔτε φυσικὰ γιὰ τὴν συνολικὴ ἀμορφωσιὰ τῆς κοινωνίας μας. Τσακίστηκαν ὅμως νὰ λάβουν θέσιν γιὰ τὸ ἐὰν ἔχῃ ἡ Χρυσοῦ δίκαιον ἤ ὄχι! Πόνος ὅμως κι αὐτός… Δέν συμφωνεῖτε; 
Κι ἐδῶ λοιπὸν εἶναι τὸ πρῶτον καὶ σημαντικότερον σημεῖον ποὺ καταδεικνύει τὴν προπαγάνα ποὺ πασχίζουν νὰ ἀσκήσουν. Ἡ συλλογικότητά τους. Ἐξ αἴφνης, ἀπὸ τὸ πουθενά, πᾶρε νὰ ἔχῃς 140 γλωσσολόγους. Ἀνυπάρκτους σὲ θέματα παιδείας ἔως ἐχθές, ἀλλὰ ὑπαρκτοὺς ἀπέναντι σὲ κάποιον ποὺ καταγγέλλει  τὴν ἀνυπαρξία τους. Ἀφῆστε δὲ ποὺ ἐμεῖς τόσα χρόνια, ὅταν φωνάζαμε γιὰ τὴν γλώσσα, μᾶς συνέδεαν μὲ τὰ παλαιότερα τῶν ὑποδημάτων τους.

Τώρα ὅμως τοὺς προέκυψε κάποιος ἀπὸ τὸ δικό τους σινάφι που διαμαρτύρεται!Κι ἔτσι ἀπεκαλύφθῃ πὼς δὲν κατάφεραν νὰ τοὺς λοβοτομήσουν ὅλους. Κάτι ἀκόμη ὑποβόσκει  μέσα στὴν σκέψιν,’ἀκόμη  καὶ σὲ κάποιους δασκάλους.  (Νά τό θεωρήσω ἐλπιδοφόρον; Ἤ ὄχι;)

Ὁ πανικός τους, ἐὰν δὲν ἦταν φυσικὰ προγραμματισμένος, ἀφορᾷ μόνον στὴν ἀντίδρασιν τοῦ προσώπου κι ὄχι στὴν ἀντίδρασιν. Δὲν τοὺς ἐνδιαφέρει τὸ τὶ θὰ ποῦμε ὅλοι ἐμεῖς ποὺ δὲν εἴμαστε δάσκαλοι. Τοὺς ἐνδιαφέρει τὸ τὶ θὰ ποῦν τὰ δικά τους παιδιά. Πρὸς τοῦτον καὶ ἡ τόση δημοσιότης. Ἰδίως ἀπὸ σελίδες κι ἔντυπα ποὺ στηρίζονται καὶ στηρίζουν τὸ κατεστημένον.

Τὸ δεύτερον σημεῖον, γιὰ τὸ ὁποῖον οἱ γλωσσολόγοι ἔχουν ἄδικο (καὶ μαῦρα μεσάνυκτα θὰ ἔλεγα, ἀλλὰ δὲν τὸ λέω) εἶναι τὸ σημεῖον (ἐπαναλαμβανόμενον) τῶν ἀναφορῶν τους στὴν γραμματικὴ Τριανταφυλλίδου.

Τοὺς διαφεύγει, ἄν καὶ δὲν τὸ πιστεύω, πὼς ὁ Τριανταφυλλίδης τὸ 1941 ἔγραψε μίαν είσαγωγὴ  γιὰ τὴν γραμματική του, ἀρκούντως κατατοπιστική, ἀφιέρωσε μόλις ἕνα μικρὸ τμῆμα της, ἔως ἀμελητέον, σὲ σχέσιν μὲ τὴν συνολική του ἐργασία, γιὰ τὴν ἀναφορά του σὲ φθόγγους καὶ φυσικὰ σὲ κάθε παράγραφο ξεκαθάριζε πὼς ἄλλο ἡ γραφή κι ἄλλο ἡ ἐκφορὰ τῆς γλώσσης. Οὐσιαστικῶς ὁ Τριανταφυλλίδης, γιὰ τὰ δεδομένα τῆς ἐποχῆς του πάντα, δημιούργησε μία γραμματική, ποὺ τὴν ἐβάσιζε ὅμως στὴν ἤδη ὑπάρχουσα πεπαιδευτικὴ κατάστασιν.
Ἐτοῦτοι ἐδῶ ξεκίνησαν, τάχα μου, πρὸ μερικῶν ἐτῶν νὰ μεταφέρουν τὰ γραφόμενα τοῦ Τριανταφυλλίδου στὴν νεοελληνική, (λέμε τώρα!!!!) καὶ ἔκαναν μίαν περίληψιν, γιὰ τὴν ὁποίαν δὲν ὑπογράφει φυσικὰ οὐδεῖς, στὴν ὁποίαν ὅμως βασίζονται σήμερα, πρὸ κειμένου νὰ ἐκστομίζουν  τὶς κορῶνες τους. Δῆλα δὴ καὶ πάλι αὐτοακυρώνονται. Διότι ὅπως ἔχω παρουσιάσει ἤδη στὴν προηγουμένη μου ἀνάρτησιν, ὁ Τριανταφυλλίδης δὲν παρουσιάζει αὐτὰ ποὺ αὐτοὶ θέλουν νὰ μᾶς πείσουν πὼς παρουσιάζει. Τέλος, (γιὰ τὴν ὥρα, διότι ὅσο τὸ μελετῶ τόσο περισσότερα ἐντοπίζω) τὸ σημεῖον τῆς προπαγάνδας ποὺ θέλουν νὰ μᾶς περάσουν εἶναι πασιφανές.

Τὸ μεγαλύτερον τμῆμα τοῦ βιβλίου τῆς Φιλιππάκη, ποὺ ἀφορᾷ στὴν ἀναφορὰ φθόγγων-γραμμάτων,  ἀναφέρεται μόνον στοὺς ….φθόγγους. Ἀγνοεῖ ἡ συγγραφέας (;;;;) τὸ γεγονὸς πὼς μὲ μίαν γραμματικὴ ξεκινᾶ κάποιος νὰ διδάξῃ γραφὴ κι ἀνάγνωσιν κι ὄχι νὰ μεταφέρῃ τὸ παιδὶ στὴν νηπιακὴ ἡλικία, ὅπου ἐκφέρει φθόγγους, ἄλλοτε συνειδητῶς κι ἄλλοτε ὄχι.
Δῆλα δή, ἔν ὁλίγοις, μᾶς παρουσιάζουν ἕνα ἔκτρωμα, τὸ ὁποῖον ΑΠΟΛΥΤΩΣ ΣΥΝΕΙΔΗΤΑ πασχίζει νὰ περάσῃ, ὥς εἰκόνα πρὸς ὥρας, τὴν φωνητικὴ γραφή.

Σὲ μερικὰ χρονάκια, ὄχι πολλά, διότι πλέον βιάζονται, θὰ περάσουν στὸ ἐπόμενον βῆμα. Τὴν λατινικὴ γραφή. Ἔτσι, γιὰ νὰ διευκολύνουν τὰ παιδιά. Ἄλλως τὲ τὸ ἐπιχειρεῖ ἤδη ἐπισήμως. Παρουσιάζει τὰ [ζ] καὶ [χ] ὥς [z] καὶ  [x]. Πασιφανὴς ἡ ἀλλοίωσις. (Ἄς μὴν ξεχνᾶμε πὼς ἤδη κάποιοι ἐκδοτικοὶ οἶκοι τὸ ἔχουν γυρίσει στὰ  [z] καὶ [x] δίχως νὰ ἐνδιαφέρονται γιὰ τὸ ἐὰν ἐνοχλοῦν ἤ ὄχι, ἤ γιὰ τὸ ἐὰν συνεργοῦν στὰ μέγιστα!)

Οὐδέποτε φυσικὰ τοὺς πέρασε ἀπὸ τὸ (ἀνύπαρκτον) μυαλό τους, πὼς γιὰ νὰ μάθῃς μαθηματικά, πρέπει νὰ πεπαιδευθῇς μὲ πάρα πολλὰ προβλήματα καὶ ἐργασίες. Δῆλα δὴ νὰ μάθῃς νὰ λύνῃς πρῶτα τὶς ἀπλούστερες τῶν ἐξισώσεων καὶ μετὰ νὰ περάσῃς σὲ πιὸ δύσκολες καὶ πιὸ δύσκολες καὶ πιὸ δύσκολες… Δῆλα δὴ ΑΠΑΙΤΕΙΤΑΙ διαρκὴς ἐξάσκησις σὲ ὅλο καὶ πιὸ δύσκολα προβλήματα. Ἐὰν μάλλιστα κάποιος θέλῃ νὰ σπουδάσῃ μαθηματικά, τότε θὰ πρέπῃ νὰ τριφτῇ πάρα μὰ πάρα πολὺ στὴν ἐπίλυσιν προβλημάτων.
Ξέρετε γιατί; Διότι ὅσο καλλίτερα γνωρίζει τὴν ἐπιστημη του, τόσο καλλίτερα θὰ μπορῇ νὰ μεταφέρῃ τὶς γνώσεις του σὲ ἄλλους.
Φυσικὰ αὐτὸ ἰσχύει γιὰ κάθε ἐπιστήμη, πλὴν τῆς γλωσσολογίας.

Ἐὰν συνυπολογίσουμε τὴν μὴ διόρθωσιν ὀρθογραφικῶν λαθῶν, καθῶς καὶ τὴν ὅλο καὶ μεγαλυτέρα ἀπλοποίησιν τῆς γλώσσης,  ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ ἀνύπαρκτον πεπαιδευτικὸν ἐπιπεδον τῶν δασκάλων, τότε συζητᾶμε μόνον γιὰ μὴ ἐπιστήμονες, ποὺ παίζουν τὶς κουμπᾶρες καὶ μοναδικόν τους στόχον ἔχουν νὰ μᾶς κάνουν κι ἐμᾶς νὰ ξεμάθουμε ὅσα γνωρίζουμε. Τόσο ἀπλᾶ!!
Γιὰ νὰ μὴν πικραίνονται λοιπόν, κι ἐπίσης, γιὰ νὰ μὴν συγχύζονται, τοὺς ἐνημερώνουμε πὼς ἀπλῶς ἀπέδειξαν τὴν ἀνικανότητά τους νὰ ἀντιληφθοῦν τὰ πασιφανή. Ἐκτός…
Ἐκτὸς κι ἐὰν τὰ ἀντιλαμβάνονται, ἀλλὰ εἶναι ….πολλὰ τὰ λεφτὰ Ἄρη!!!!
 Φιλονόη.

Υ.Γ. Ἡ ἀναρτησις γιὰ τοὺς γλωσσολόγους, λίγες ὧρες πρὶν «πέσει» τὸ ἱστολόγιον, κι ἀναγκασθοῦμε νὰ τὸ μεταφέρουμε, παρακάτω.  Εἶναι πολλὲς οἱ συμπτώσεις …Ἄρη, γιὰ νὰ τὶς βλέπω πλέον ὥς …συμπτώσεις.. .Ἀκοῦς ….Ἄρη ἀπό …ἐκεῖ ψηλά; Πολὺ φοβᾶμαι πὼς μόνον ἐσὺ ἀκοῦς… Διότι ἐδῶ κυκλοφοροῦν μὲ μαρμελᾶδες στὰ αὐτιά, παρωπίδες στὰ μάτια καὶ πανοπλίες στὸ σῶμα. Καμμίαν ἐπαφὴ μὲ τὸ περιβᾶλλον!!!! Κατάλαβες ….Ἄρη;
http://filonoi.gr/ Σεμέλη Διονύσου

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr