ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΝ - Πάνος Παναγιώτου - PSIτ.... ξύπνα!!

Σάββατο, 18 Φεβρουαρίου 2012

PSIτ.... ξύπνα!

Το PSI προβλήθηκε και προβάλλεται από την ελληνική κυβέρνηση ως η τελευταία ευκαιρία της Ελλάδας να αποφύγει μία καταστροφική πτώχευση. Ένα επίτευγμα που ήρθε ως αποτέλεσμα όλων όσων υπόμεινε ο λαός της τα τελευταία δύο χρόνια, ως δώρο των φίλων και εταίρων της Ευρωπαίων.
 
Η συμφωνία για το κούρεμα 'μιλάει για περικοπή 100 δισεκατομμυρίων ευρώ' είπε στη Βουλή κορυφαίο μέλος της κυβέρνησης. Ένα χρέος το οποίο θα φύγει από τους ελληνικούς ώμους και θα... κάνει καλύτερο το μέλλον όλων. Πώς μπορεί κανείς να μην είναι ευγνώμων γι' αυτό, να μην είναι έτοιμος να αποδεχτεί με ανακούφιση, γιατί όχι με χαρά το Μνημόνιο και τις παράπλευρες συμφωνίες που το συνοδεύουν; Σε τελική ανάλυση, αν χρωστάς 370 δις και σου 'χαρίσουν' τα 100 δε μπορείς να διαμαρτύρεσαι κιόλας. Ιδιαίτερα όταν οι δανειστές έχουν ετοιμάσει για σένα ένα πρόγραμμα σκληρής λιτότητας όχι για να εξασφαλίσουν ότι θα έχεις πάντα τα χρήματα για να τους πληρώνεις τους τόκους και τα δάνεια που σου έδωσαν αλλά για το δικό σου καλό, γιατί σε σκέφτονται και θέλουν να αλλάξεις.
Το τμήμα του ελληνικού χρέους που συμμετέχει στο PSI, δηλαδή στην αναδιάρθρωση / κούρεμα, υποτίθεται πως θα αντιστοιχούσε σε 206 δις ευρώ. Αυτά, μέσω μίας πολύπλοκης διαδικασίας, θα κουρεύονταν κατά 50% και έτσι η χώρα θα απαλλασσόταν από χρέος 103 δις ευρώ . Όμως η συμμετοχή των ξένων κατόχων ελληνικών ομολόγων δεν ήταν η αναμενόμενη από την Τρόικα και την ελληνική κυβέρνηση (αλλά η προβλεπόμενη από τους αναλυτές) και έτσι δε φαίνεται να πλησίασε ούτε από απόσταση το πολυπόθητο 100%.
Η μόνη συμμετοχή που έφτασε πράγματι στο 100% ήταν αυτή των Ελλήνων κατόχων χρέους. Οι ελληνικές τράπεζες κατέχουν περίπου 55 δις ευρώ σε ελληνικά κρατικά ομόλογα ενώ η αντίστοιχη κατοχή των δημόσιων Ταμείων είναι, περίπου, 25 δις ευρώ. Το άθροισμα τους είναι 80 δις ευρώ. Προσθέτοντας σε αυτά τα ομόλογα των Ελλήνων μικροεπενδυτών, προσθέτοντας πιθανώς τα Pharma Bonds δηλαδή τα ομόλογα που δόθηκαν πρόσφατα για την αποπληρωμή υποχρεώσεων του κράτους σε προμηθευτές φαρμάκων κλπ αλλά και τα ομόλογα που κατέχουν κυπριακές τράπεζες, το τελικό νούμερο πλησιάζει τα 90 δις ευρώ.
Αυτά θα κουρευτούν κατά 50% στην ονομαστική τους αξία και απ' ότι φαίνεται με βάση όσα έχουν δημοσιευτεί και ανακοινωθεί επισήμως, κατά 70% στην καθαρή παρούσα αξίας τους. Δηλαδή η ελληνική (και μερικώς κυπριακή) συμμετοχή στην ελληνική αναδιάρθρωση θα είναι της τάξης των 63 δις ευρώ, με τις τράπεζες να συμμετέχουν με 38,5 δις ευρώ και τα ελληνικά ταμεία με 17,5 δις ευρώ.
Αφαιρώντας τα 63 δις από τα 100 που όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση ότι θα είναι το όφελος από το κούρεμα, καταλήγουμε πως η ξένη συμμετοχή σε αυτό θα είναι, στην καλύτερη περίπτωση, 37 δις ευρώ. Καθώς μάλιστα η συμμετοχή δεν ήταν η αναμενόμενη το κούρεμα των ξένων ιδιωτών κατόχων ελληνικών ομολόγων λογικά θα είναι αρκετά μικρότερο, εξ ου και η ανάγκη για συμμετοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας με 12 δις περίπου, τα οποία στην τελική ανάλυση δε θα είναι καν κούρεμα αλλά απλά αποτίμηση των ομολόγων που κατέχει η ΕΚΤ στην τιμή που τα αγόρασε. Έτσι το δώρο των ξένων είναι πιθανό να μην ξεπερνά τα 25 δις ευρώ.
Το θέμα γίνεται πιο ενδιαφέρον αν σκεφτεί κανείς πως προκειμένου να γίνει η επανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών που θα προκύψει ως ανάγκη από τη συμμετοχή τους στο κούρεμα, οι Έλληνες πρέπει να επωμιστούν νέο χρέος 30 δις ευρώ. Δηλαδή προκειμένου η Ελλάδα να απαλλαχτεί από χρέος 38,5 δις ευρώ από τις ελληνικές τράπεζες πρέπει να δανειστεί 30 δις ευρώ για να τις επανακεφαλαιοποιήσει. Συνολικό όφελος, 8,5 δις ευρώ (πιθανόν λιγότερο αν υπολογίσει κανείς τους τόκους).
Από τα 130 δις ευρώ που Τρόικα και ελληνική κυβέρνηση υπόσχονται πως θα είναι το νέο δάνειο για την Ελλάδα, τα 30 θα χρησιμοποιηθούν για τις τράπεζες επειδή συμμετέχουν στο κούρεμα και το μεγαλύτερο ποσοστό των υπολοίπων θα χρησιμοποιηθεί για την αποπληρωμή δανείων στους δανειστές. Πώς μπορεί, εξάλλου, να γίνει αλλιώς αφού ακόμη και σύμφωνα με το πρόγραμμα η Ελλάδα στο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μέχρι το 2020 θα καταγράφει πρωτογενή πλεονάσματα και άρα τα μόνα ελλείμματα που θα χρειάζεται να καλύπτει θα είναι αυτά που θα προκύπτουν από τους τόκους και την αποπληρωμή των δανείων της.
Δε είναι μια κακή ιδέα, λοιπόν, οι Έλληνες βουλευτές να ζητήσουν άμεσα μία απάντηση από την κυβέρνηση ως προς την ακριβή συμμετοχή των ξένων στην ελληνική αναδιάρθρωση.
Εύχομαι να κάνω λάθος αλλά αν χωρίσουμε το κούρεμα σε ελληνικό και ξένο, τότε η Ελλάδα φαίνεται να κουρεύεται γουλί και οι ξένοι να παίρνουν ελαφρά τη φράντζα. Ίσως, είναι η πρώτη φορά στην ιστορία που μία χώρα αναδιαρθρώνεται, σχεδόν, μόνη της, προκαλώντας απώλειες σχεδόν αποκλειστικά στην ίδια.
Αν αυτό ισχύει τότε το PSI είναι, κυρίως, μία αμιγώς 'αυτοαναδιάρθρωση', τα δάνεια ύψους 30 δις ευρώ παρέχονται για να επιστραφούν στις τράπεζες που θα έχουν μείνει άδειες από ρευστό, τα δάνεια ύψους 100 δις ευρώ είναι, κυρίως, για να πληρωθούν άλλα δάνεια στους δανειστές της Ελλάδας και το Μνημόνιο είναι το συνοδευτικό πρόγραμμα της δανειακής σύμβασης για να εξασφαλιστεί ότι ο δανειολήπτης θα μπορέσει να πληρώσει τόκους και δάνεια.
Και το μεγάλο ερώτημα είναι το εξής: Έστω πως όλα τα παραπάνω ισχύουν και το PSI και το Μνημόνιο είναι, όντως, μία δραματική αποτυχία και όχι μία μεγάλη επιτυχία των ελληνικών κυβερνήσεων. Υπήρχε, παρόλα αυτά, εναλλακτική λύση;

Για την απάντηση θα σας παραπέμψω σε έκθεση του Ιουλίου 2010 των Gulati, Mitu & Buchheit Lee της Cleary Gottlieb Steen & Hamilton LLP, σημερινού επίσημου Νομικού Συμβούλου της ελληνικής κυβέρνησης για τις διαπραγματεύσεις του PSI, όπου αναφέρονται μεταξύ άλλων τα εξής:
“Καμία άλλη (εκτός της Ελλάδας) χώρα οφειλέτης στη σύγχρονη ιστορία δεν έχει βρεθεί στη θέση να μπορεί να επηρεάσει σημαντικά το αποτέλεσμα μίας αναδιάρθρωσης κρατικού χρέους αλλάζοντας κάποια χαρακτηριστικά του νόμου από τον οποίο διέπεται η συντριπτική πλειοψηφία των μέσων στα οποία εκφράζεται το χρέος της (κρατικά ομόλογα)”

Η εταιρία σύμβουλος της ελληνικής κυβέρνησης που εκπροσώπησε και την Αργεντινή στην αναδιάρθρωση του δικού της χρέους (το οποίο χωρίστηκε στα τρία, με τους εγχώριους κατόχους ομολόγων να υπόκεινται σε κούρεμα 30%, τους εταίρους της 50% και τα κερδοσκοπικά κεφάλαια 70%) είχε προτείνει από το ξέσπασμα της ελληνικής κρίσης μία άμεση αναδιάρθρωση του διεπόμενου από το ελληνικό Δίκαιο χρέους (το 93% όλου του χρέους) με τη χρήση των μοναδικών, όπως υποστήριζε, νομικών πλεονεκτημάτων της Ελλάδας .
Μόνο που τότε η ελληνική κυβέρνηση ορκιζόταν πως το χειρότερο πράγμα για την Ελλάδα και αυτό που θα επέφερε την απόλυτη καταστροφή θα ήταν μια αναδιάρθρωση. Σήμερα η μη συμφωνία για την αναδιάρθρωση μέσω του PSI προβάλλεται ως απόλυτη καταστροφή, δηλαδή το ακριβώς αντίθετο απ' ότι τότε (περισσότερα μη δημοσιευμένα στοιχεία που πρέπει να ξέρει κάθε Έλληνας για τα πραγματικά αίτια και τις ευθύνες για την ελληνική κρίση θα βρείτε στο νέο μου βιβλίο “Το Μεγάλο Κόλπο”, από τις εκδόσεις Λιβάνη). 
 
Έτσι, καταλήξαμε στο PSI + (στο οποίο ακόμη και σήμερα αναζητούν κεφάλαια καθώς η συμμετοχή των ξένων είναι μικρή), ώστε τελικά η Ελλάδα να 'αυτοαναδιαρθρωθεί', να καταχρεωθεί, να πεινάσει, να χάσει εθνική κυριαρχία και να πει και ευχαριστώ στους φίλους της που θέλουν να τη σώσουν.

Πάνος Παναγιώτου 

Επικεφαλής Χρηματιστηριακός Τεχνικός Αναλυτής

Π.Παναγιώτου-“Μόνο το εθνικό χρήμα κάνει εφικτές τις μεταρρυθμίσεις”

“Μόνο το εθνικό χρήμα κάνει εφικτές τις μεταρρυθμίσεις”

Το 1861 ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Αβραάμ Λίνκολν ζήτησε από τις μεγάλες τράπεζες της Νέας Υόρκης και της Ευρώπης δάνεια για να χρηματοδοτήσει τις ανάγκες του πολέμου αλλά και για να προβεί σε μεγάλες και αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Η απάντηση των τραπεζών ήταν πως τα δάνεια μπορούσαν να δοθούν με επιτόκια μεταξύ 24% και 36%. Θεωρώντας τα επιτόκια αυτά απαγορευτικά αλλά και μην έχοντας τη δυνατότητα να πληρώσει τις υποχρεώσεις του κράτους ο Πρόεδρος Λίνκολν είδε τη χώρα να του να φτάνει ένα βήμα πριν την καταστροφή.

Το κράτος δε μπορούσε να εκδώσει δικό του νόμισμα για να πληρώσει τις ανάγκες του καθώς η αρμοδιότητα της έκδοσης χρήματος είχε δοθεί στους τραπεζίτες. Η διαπίστωση ότι οι τραπεζίτες ελέγχοντας το χρήμα έλεγχαν την ίδια τη μοίρα του κράτους έκανε τον Λίνκολν να θελήσει να επανακτήσει τον έλεγχο της παραγωγής και έκδοσης του χρήματος. Για το λόγο αυτό προχώρησε στη θέσπιση ειδικής νομοθεσίας που προετοίμαζε την έκδοση εθνικού νομίσματος με την “υποστήριξη του λαού”.

Στην ομιλία του πριν την ψήφιση του ειδικού νόμου είπε, μεταξύ άλλων, τα εξής: "Όταν θα έχουμε αποκαταστήσει το χρήμα του Συντάγματος, όλες οι άλλες μεταρρυθμίσεις θα είναι δυνατές αλλά μέχρι αυτό να συμβεί, καμία άλλη μεταρρύθμιση δε θα είναι δυνατή.”

Ο νόμος ψηφίστηκε και ο Λίνκολν πέτυχε την αναδιοργάνωση του νομισματικού συστήματος των ΗΠΑ αποκόπτοντας το απ' τους τραπεζίτες και εκδίδοντας το νόμισμα 'greenback', πάνω στο οποίο αναγραφόταν “Χαρτονόμισμα των Ηνωμένων Πολιτειών” και όχι “Χαρτονόμισμα της Κεντρικής Τράπεζας ΗΠΑ”.

Η νομισματική αποδέσμευση των ΗΠΑ από τον έλεγχο των τραπεζών προκάλεσε σοκ και οργή στην Ευρώπη ιδιαίτερα καθώς το νέο νόμισμα λειτούργησε με επιτυχία, παρά τις προειδοποιήσεις για το αντίθετο από τις τράπεζες, τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις και τα ΜΜΕ της εποχής. Ενδεικτικό του πανικού που επικράτησε στο Λονδίνο είναι δημοσίευμα της εποχής από τους London Times οι οποίοι έγραψαν σχετικά: “Αν αυτό το σκάνδαλο της οικονομικής πολιτικής, που έχει τη ρίζα του στη Δημοκρατία της Βορείου Αμερικής κατά τη διάρκεια του πρόσφατου πολέμου στη χώρα αυτή, συνεχιστεί και μετατραπεί σε μόνιμη κατάσταση, τότε η κυβέρνηση θα τυπώνει τα δικά της χρήματα χωρίς κόστος. Θα πληρώσει τα χρέη της και θα καταλήξει να είναι χωρίς χρέος. Θα φτάσει σε ένα σημείο ευημερίας χωρίς προηγούμενο στην ιστορία των πολιτισμένων κυβερνήσεων του κόσμο. Οι ευφυέστεροι άνθρωποι και όλος ο πλούτος θα μετακομίσουν στη Βόρεια Αμερική. Αυτή η κυβέρνηση πρέπει να καταστραφεί ή θα καταστρέψει κάθε μοναρχία του κόσμου.”

Η κυβέρνηση Λίνκολν πράγματι καταστράφηκε αφού ο ίδιος ο Πρόεδρος Λίνκολν δολοφονήθηκε στο Θέατρο Ford, στις 14 Απριλίου του 1865. Λίγο αργότερα η έκδοση του εθνικού νομίσματος των ΗΠΑ σταμάτησε και η αποκλειστική αρμοδιότητα της παραγωγής και έκδοσης του χρήματος επεστράφη στους κεντρικούς τραπεζίτες.

Αρκετά χρόνια αργότερα ο Γερμανός Καγκελάριος Βίσμαρκ θα πει για τον Λίνκολν: 

“Απέκτησε από το Κογκρέσο το δικαίωμα να δανείζεται από το λαό με το να εκδίδει και να πουλά ομόλογα της πολιτείας και η κυβέρνηση και το έθνος του με τους χειρισμούς του ξέφυγε από τους σχεδιασμούς των διεθνών τραπεζιτών. Κατανόησαν αμέσως ότι οι ΗΠΑ θα ξέφευγαν απ' τον έλεγχο τους. Ο θάνατος του Λίνκολν έλυσε αυτά τα προβλήματα.”

Πάνος Παναγιώτου
Επικεφαλής χρηματιστηριακός τεχνικός αναλυτής
XrimaNews.gr, WTAEC Ltd, GSTA Ltd.

ΣΗΜΑΝΤΙΚΟΝ-Π. Παναγιώτου-Η λύση στην κρίση χρέους: 1 ΔΡΧ = 1000 ευρώ

Πάνος Παναγιώτου

Αυτό ακριβώς έπραξε η Γαλλία χωρίς νομικό πρόβλημα το 1960 με τη δημιουργία του νέου φράγκου με ισοτιμία 1 νέο φράγκο = 100 παλιά φράγκα.

H “ελληνική κρίση” έχει πολλές κρυφές πτυχές τις οποίες εντέχνως όσοι, λιγοστοί, πολιτικοί αξιωματούχοι γνωρίζουν έχουν κρατήσει στη σκιά, εμποδίζοντας τη Βουλή και τον ελληνικό λαό να τις πληροφορηθεί. Κάποιες από αυτές αφορούν στη διαπραγματευτική δύναμη της Ελλάδας απέναντι στην Τρόικα και τους ιδιώτες δανειστές της. 

 

Στο πρώτο τμήμα της τρέχουσας σειράς άρθρων αποκάλυψης των μεγαλύτερων μυστικών της ελληνικής κρίσης αναφέρθηκα στο δίκαιο που διέπει τα ελληνικά ομόλογα, ένα θέμα το οποίο είχα αναδείξει με το άρθρο “Το κρυφό διαπραγματευτικό χαρτί της Ελλάδας για το χρέος της” από τον Ιούλιο του 2010 (βρίσκεται στο βιβλίο “Υπόθεση Ελληνική Κρίση, Περίεργες Συμπτώσεις” εκδόσεις Λιβάνη), παρουσιάζοντας μία σειρά σχετικών με το θέμα εκθέσεων κορυφαίων πανεπιστημίων και νομικών εταιριών.

Οι αποκαλύψεις στο συγκεκριμένο άρθρο προκάλεσαν αίσθηση αλλά δεν ήταν παρά δεκαπέντε μήνες αργότερα που το θέμα έλαβε μεγάλες διαστάσεις, όταν σε μία σειρά άρθρων και δημοσιεύσεων στο XrimaNews.gr παρουσιάστηκαν στοιχεία που υποδείκνυαν πως η ελληνική κυβέρνηση είχε συμφωνήσει στη μετατροπή του δικαίου που ρυθμίζει τα ελληνικά ομόλογα από το ελληνικό στο αγγλικό, ως αντάλλαγμα για την εξασφάλιση του PSI+ που περιλαμβάνει κούρεμα τμήματος του ελληνικού χρέους κατά 50%.

Στην έκκληση μου για βοήθεια στην ενημέρωση της Βουλής για το τί θα σήμαινε μία τέτοια παραχώρηση προς τους δανειστές για την Ελλάδα, ανταποκρίθηκε, πρώτος, ο ανεξάρτητος βουλευτής κύριος Παναγιώτης Κουρουμπλής (πρώην βουλευτής του ΠΑΣΟΚ τον οποίο διέγραψε ο κύριος Παπανδρέου όταν αρνήθηκε να ψηφίσει το Μεσοπρόθεσμο), ο οποίος και κατέθεσε στη Βουλή στις 07 Νοεμβρίου την πρώτη σχετική επίκαιρη ερώτηση στον υπουργό Οικονομικών κύριο Ευάγγελο Βενιζέλο (δεν έχει δοθεί ακόμη απάντηση). Ακολούθησαν δύο ακόμη σχετικές επίκαιρες ερωτήσεις, η μία εξ αυτών στον Πρωθυπουργό, κ. Λουκά Παπαδήμο, από τον πρόεδρο του Συνασπισμού κ. Τσίπρα ενώ στη συνέχεια στο θέμα αναφέρθηκε στην ομιλία του στη Βουλή ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Ι.Μουρμούρας.

Στο τρέχον άρθρο, θα αναδειχθεί μία νέα διάσταση του θέματος η οποία έχει να κάνει με τη δυνατότητα της Ελλάδας, αν εγκαταλειφθεί από τους εταίρους της και επιστρέψει στη δραχμή, να πληρώσει, τουλάχιστον, τα 206 δις ευρώ κρατικού χρέους που βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών με 206 εκ. δραχμές ή ακόμη και τα 330 δις ευρώ ομολόγων που διέπονται από το ελληνικό δίκαιο με 330 εκ δραχμές.

Ας δούμε πώς μπορεί νομικά να γίνει αυτό με τη βοήθεια διεθνών εκθέσεων και ενός ειδικού δικηγόρου από τη Βρετανία, συνεταίρου διεθνούς εταιρίας στην Ελβετία και δικηγόρου τόσο στη Νέα Υόρκη όσο και στο Παρίσι, ο οποίος έχει εκπονήσει μελέτες για την ευρωζώνη και το δίκαιο των ομολόγων των κρατών μελών της για περισσότερο από δέκα χρόνια, ενώ πρόσφατα ασχολείται εκτενώς με την περίπτωση της Ελλάδας.

Όταν η Ελλάδα εκδίδει ένα ομόλογο σε ευρώ διεπόμενο από το ελληνικό δίκαιο, το ομόλογο εκδίδεται στο νόμιμο νόμισμα της Ελλάδας τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή. Δηλαδή, εφόσον το νόμιμο νόμισμα της Ελλάδας είναι το ευρώ, όσον αφορά στο ελληνικό δίκαιο αυτό θα είναι και το νόμισμα του ομολόγου (και το ομόλογο αυτό θα είναι πληρωτέο στην Αθήνα).

Αν, ωστόσο, η Ελλάδα για κάποιο λόγο αποχωρούσε από την ευρωζώνη και ξεκινούσε την έκδοση της δραχμής, τότε θα υποχρεούνταν να καθορίσει μέσω του Κοινοβουλίου, με νόμο, την ισοτιμία της νέας δραχμής με το ευρώ και αμέσως μετά για τα ελληνικά δικαστήρια το νόμισμα στο οποίο θα ήταν πληρωτέα τα ομόλογα κάτω από το ελληνικό δίκαιο θα ήταν η νέα αυτή δραχμή και όχι πλέον το ευρώ, αφού η νέα δραχμή θα ήταν το νόμιμο νόμισμα της χώρας. Η ισοτιμία που θα όριζε η ελληνική Βουλή θα ίσχυε τόσο για την αποπληρωμή των ομολόγων που διέπονται από το ελληνικό δίκαιο, τα οποία είναι σήμερα ύψους 330 δις ευρώ, όσο και σε κάθε άλλη οικονομική δραστηριότητα που θα συμπεριλάμβανε τη χρήση της δραχμής, εντός και εκτός Ελλάδας.

Έτσι, η Ελλάδα έχει το αναφαίρετο δικαίωμα με βάση το νόμο, να υιοθετήσει, αν το επιθυμεί, μία υποχρεωτική για όλους, πολίτες, δανειστές, Τρόικα, κλπ ισοτιμία, για παράδειγμα, 1 ΔΡΧ=1000 ΕΥΡΩ, κάνοντας δηλαδή ανατίμηση και όχι υποτίμηση του νομίσματος της. Σε αυτήν την περίπτωση θα μπορούσε να πληρώσει το σύνολο του χρέους που διέπεται από το ελληνικό δίκαιο σε νέες δραχμές, δηλαδή να καταβάλει 330 εκ δραχμές για να αποπληρώσει χρέος ύψους 330 δις ευρώ. Έτσι, θα έμεναν μόνο τα 35 δις ευρώ σε ομόλογα που διέπονται από το αγγλικό δίκαιο, τα οποία και θα αποτελούσαν χρέος λιγότερο από το 15% του ελληνικού ΑΕΠ.

Αυτό ακριβώς έπραξε η Γαλλία χωρίς νομικό πρόβλημα το 1960 με τη δημιουργία του νέου φράγκου με ισοτιμία 1 νέο φράγκο = 100 παλιά φράγκα. Το ίδιο έκαναν και η Γερμανία και η Αυστρία μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. 

Ο στόχος είναι να μειωθεί ένα χρέος το οποίο έχει γίνει επαχθές ώστε να μπορέσει η ζωή να συνεχιστεί και να προστατευτεί και όχι να απειληθεί ή να τελειώσει.

“Τα νέα νομίσματα έχουν εκδοθεί χωρίς μεγάλες νομικές προκλήσεις κατά τη διάρκεια της ιστορίας” αναφέρει ο ειδικός στο θέμα δικηγόρος στους Financial Times , προσθέτοντας ότι αν οι ομολογιούχοι ελληνικών ομολόγων που ρυθμίζονται από το ελληνικό δίκαιο (το 90% του χρέους, δηλαδή 330 δις ευρώ, υπάγεται σε αυτήν την κατηγορία παρά το Μνημόνιο καθώς αυτό δεν έχει περάσει απ' τη Βουλή – Με τους πιο επιφυλακτικούς υπολογισμούς και αν δε συμπεριλάβουμε τα ομόλογα της Τρόικας και της ΕΚΤ, τουλάχιστον 206 δις ευρώ ομολόγων ρυθμίζονται από το ελληνικό δίκαιο) προσπαθήσουν να καταθέσουν αγωγή εναντίον της Ελλάδας υποστηρίζοντας ότι η ισοτιμία είναι άδικη, τα ελληνικά δικαστήρια δε θα έχουν άλλη επιλογή από το να εφαρμόσουν το δίκαιο της Ελλάδας και να απορρίψουν το αίτημα των ομολογιούχων δικαιώνοντας τη χώρα.

Μα και αν ακόμη οι ομολογιούχοι επιχειρήσουν να καταθέσουν αγωγή εναντίον της Ελλάδας σε διεθνή δικαστήρια “πέρα από το θέμα της δικαιοδοσίας (το οποίο μάλλον δε θα ξεπεράσουν) θα βρεθούν αντιμέτωποι με πολύ καλά τεκμηριωμένες νομολογίες για τα ομόλογα της Σερβίας και της Βραζιλίας μετά το Β' Παγκόσμιο Πόλεμο” αναφέρει στους Financial Times ο ειδικός δικηγόρος.

Αφού η Ελλάδα πληρώσει τους δανειστές της και αποτάξει τα δεσμά του χρέους της, θα μπορούσε να επιτρέψει την ελεύθερη διακύμανση της δραχμής έναντι των υπολοίπων νομισμάτων κάτι που θα είχε ως αποτέλεσμα την υποτίμηση της, με στόχο την αύξηση της ανταγωνιστικότητας.

Δεν πρέπει κανείς να κάνει το λάθος να πιστέψει ότι τα παραπάνω αποτελούν μία πρόχειρη προσέγγιση ενός πολύ σημαντικού ζητήματος. Υπάρχουν μελέτες κορυφαίων πανεπιστημίων και νομικών εταιριών που επιβεβαιώνουν την ισχύ όσον αναφέρονται εδώ και οι οποίες είναι στη διάθεση όποιου βουλευτή ή δημοσιογράφου θέλει να βοηθήσει στην ανάδειξη του θέματος. Ωστόσο, δεν πρέπει κανείς να κάνει το λάθος να θεωρήσει πως όλα τα παραπάνω είναι εύκολα στην υλοποίηση τους και δε θα είχαν πολύ σοβαρές συνέπειες για την Ελλάδα.

Έτσι, αυτό που, πρωταρχικώς, πρέπει να γίνει κατανοητό είναι ότι η Ελλάδα έχει στα χέρια της μία σειρά πλεονεκτημάτων και επιλογών εξαιτίας του γεγονότος πως το δίκαιο του 90% των κρατικών ομολόγων είναι το ελληνικό και όσο δεν παραχωρεί αυτό το νομικό της πλεονέκτημα και δεν αποδέχεται τη μετατροπή του δικαίου στο αγγλικό δε μπορεί κανείς, ούτε η Τρόικα ούτε οι δανειστές της να την εκβιάσουν ουσιαστικά, γιατί είναι η ίδια που είναι 100% νομικά καλυμμένη και οι υπόλοιποι που είναι απολύτως ακάλυπτοι.

Η νομική διάσταση της ελληνικής κρίσης φανερώνει πως οι Έλληνες αξιωματούχοι απέκρυψαν την αλήθεια από τη Βουλή και τον ελληνικό λαό και ποτέ δεν τους γνωστοποίησαν τα πραγματικά νομικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας και το γεγονός πως στην πραγματικότητα δε μπορεί κανείς να την εκβιάσει για τίποτα, παρά μόνο να επιχειρήσει να συνεργαστεί μαζί της. 

Και όπως έχω αναφέρει σε προηγούμενα άρθρα, ό,τι ισχύει για την Ελλάδα ισχύει σε μεγάλο βαθμό και για την Ιρλανδία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, την Ιταλία κλπ δημιουργώντας ένα σκηνικό τρόμου τόσο για τις ευρωπαϊκές τράπεζες που έχουν δανείσει περί τα 9 τρις στις χώρες της Ευρωζώνης όσο και για τις αμερικανικές τράπεζες που έχουν ασφαλίσει αυτό το χρέος.

Αν, λοιπόν, η ελληνική κυβέρνηση παραχωρήσει το δίκαιο των ελληνικών ομολόγων στους τραπεζίτες για να πετύχει τη συμφωνία του PSI+ ή αν με οποιοδήποτε άλλο τρόπο επιτρέψει τη μετατροπή του δικαίου των ομολόγων από το ελληνικό στο αγγλικό, θα έχει στερήσει από την Ελλάδα το μεγαλύτερο διαπραγματευτικό της χαρτί και το μοναδικό νομικό πλεονέκτημα το οποίο θα μπορούσε να τη σώσει στην περίπτωση που δει τους εταίρους της να την εγκαταλείπουν.

(Με πληροφορίες από τους Financial Times - Ο ειδικός στο θέμα δικηγόρος είναι ο: By Gilles Thieffry, Solicitor (England and Wales), Member of the New York bar, Avocat au Barreau de Paris, and Partner at GTLaw, Geneva)

http://www.sofokleous10.gr/portal2/toprotothema/toprotothema/-----1---1000---2011120144990/

Π.Παναγιώτου-“Η Ελλάδα θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το ευρώ”

“Η Ελλάδα θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το ευρώ”

Τετάρτη, 11 Μάιος 2011 01:51

Σίγουρα είναι σωστό και σοφό που σήμερα όλοι αντιδρούν στην ύποπτη καταστροφολογία περί ενδεχόμενης επικείμενης εξόδου της Ελλάδας από το ευρώ - δεν έκαναν, όμως, το ίδιο και στα τέλη του 2008 όταν ήταν ξένα αλλά και ελληνικά δημοσιεύματα σε έγκριτα ΜΜΕ που προέβλεπαν μία τέτοια εξέλιξη προσκαλώντας, εν αγνοία τους, τους κερδοσκόπους να χτυπήσουν τη χώρα.  Η δική μου απάντηση στους σημερινούς καταστροφολόγους θα ήθελα να δοθεί μέσα από μία ανάλυση που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΚΕΡΔΟΣ στις 23 Δεκεμβρίου 2008 με τίτλο ““Η Ελλάδα θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το ευρώ”. Ο τίτλος ήταν εντός εισαγωγικών, ακριβώς γιατί αυτό αναφερόταν στα τότε δημοσιεύματα. Ας δούμε, λοιπόν, κάποια στοιχεία σχετικά με το πόσο πιθανό και εφικτό είναι η Ελλάδα να φύγει από το ευρώ (με βάση τις μέχρι τότε διαθέσιμες σε μένα πληροφορίες) και το τί θα σήμαινε αυτό για την ΕΕ και μία σειρά άλλων χωρών μέσα από μία ανάλυση που έγινε πριν από 2,5 χρόνια και ας θυμηθούμε ότι πολλές φορές όταν αναζητούμε τον ένοχο για 'αδικήματα' εναντίον της χώρας μας πρέπει πρώτα να κοιτάξουμε στον καθρέπτη.

23/12/08: “Η Ελλάδα θα αναγκαστεί να εγκαταλείψει το ευρώ”

του Πάνου Παναγιώτου, χρηματιστηριακού τεχνικού αναλυτή

“Μία τέτοια πρόβλεψη, με τη σχετική επιχειρηματολογία που τη συνοδεύει, ότι δηλαδή η Ελλάδα θα αναγκαστεί να επιστρέψει στη δραχμή ώστε να προβεί σε υποτίμησή της για να σώσει την οικονομία της, επιβεβαιώνει ότι στην Ελλάδα μπορεί να μη πτωχεύσουμε, τελικά, από χρήματα αλλά σίγουρα έχουμε πτωχεύσει, προ πολλού, από σοβαρότητα και στοιχειώδη υπευθυνότητα.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Έστω ότι η Ελλάδα έχει, όντως, τεράστιο δημόσιο χρέος το οποίο γίνεται δυσβάσταχτο για τους ώμους της (υπό τη σκιά της τρέχουσας κρίσης). Επιπλέον, έστω, πως ο κρατικός δανεισμός και τα πακέτα βοήθειας με σκοπό την στήριξη του τραπεζικού συστήματος και την ενίσχυση της κατανάλωσης (ώστε να βοηθηθεί τελικά η ανάπτυξη) δημιουργήσουν πληθωρισμό μεγαλύτερο από τον μέσο ευρωπαϊκό, υπονομεύοντας την ανταγωνιστικότητα και εν τέλει την ανάπτυξη. Η παλιά συνταγή για την αντιμετώπιση των παραπάνω θα ήταν μείωση των επιτοκίων και υποτίμηση του εθνικού νομίσματος. Αυτό, όμως, δε μπορεί να συμβεί όσο η χώρα είναι μέλος της ΟΝΕ.

Ας υποθέσουμε τώρα, ότι η ΕΕ στρέφει εντελώς την πλάτη της στην Ελλάδα (όπως υποστηρίχτηκε από ελληνικά ΜΜΕ ότι θα συμβεί) και έτσι, χωρίς καμία βοήθεια από αυτήν, έστω ότι η χώρα φτάνει στο σημείο να αδυνατεί να αντεπεξέλθει στις υποχρεώσεις της στο εσωτερικό της, όπως στις πληρωμές των υπαλλήλων του δημόσιου τομέα, την καταβολή συντάξεων κλπ.. Τότε, ας υποθέσουμε, ότι η αποχώρηση από την ΟΝΕ αναδεικνύεται ως επιλογή ανάγκης, με το σχέδιο της επιστροφής στη δραχμή και της κυμαινόμενης ισοτιμίας του με το ευρώ. Σε μία τέτοια περίπτωση, η κυβέρνηση θα μπορούσε να συνεχίσει να πληρώνει τις οικονομικές της υποχρεώσεις, χρησιμοποιώντας το νόμισμα που θα εξέδιδε η κεντρική της τράπεζα, δηλαδή τη δραχμή, σε μία αρχική ισοτιμία προς το ευρώ. Επόμενο βήμα θα ήταν η μετατροπή του χρέους σε ευρώ, σε χρέος σε δραχμές.

Άμεση συνέπεια της εκτύπωσης χαρτονομισμάτων για την αποπληρωμή των εσωτερικών υποχρεώσεων, θα ήταν ο πληθωρισμός της δραχμής (εξαιτίας της αύξησης του αριθμού κυκλοφορούντος χρήματος χωρίς αντίκρυσμα και αποκλειστικά για εσωτερική κατανάλωση) και η αντικατάσταση του ασφάλιστρου πτώχευσης με ασφάλιστρο κινδύνου απέναντι στον πληθωρισμό, ο οποίος και θα προκαλούσε πτώση στην τιμή των ομολόγων. Αλλά με δεδομένη την οικονομική κατάσταση της χώρας, όπως την υποθέσαμε και την περιγράψαμε παραπάνω, οι κάτοχοι ελληνικών ομολόγων (δηλαδή οι δανειστές μας) δε θα μπορούσαν να κάνουν τίποτα για να βελτιώσουν τη θέση τους: θα έπρεπε να αποδεχτούν ότι θα υπήρξε, ως αποτέλεσμα, μερική αποκήρυξη των απαιτήσεών τους. Από εκεί και πέρα θα ήταν στο χέρι της ελληνικής κυβέρνησης να αποδείξει ότι θα ήταν ικανή να βελτιώσει την οικονομία της, έχοντας αποκτήσει τον έλεγχο της νομισματικής της πολιτικής.

Μέχρι εδώ, ας υποθέσουμε ότι το σενάριο αυτό είναι ρεαλιστικό, καθώς η επανέκδοση του εθνικού νομίσματος είναι στα πλαίσια με την αρχή του “lex monetae” που είναι ευρέως αποδεκτό στο δημόσιο διεθνές δίκαιο. Προηγούμενα παραδείγματα έχουμε από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης, πρώην μέλη της Σοβιετικής Ένωσης. Μα σε αυτές της χώρες, η επιστροφή στο εθνικό νόμισμα έγινε υπό συνθήκες εξέγερσης και επανάστασης. Αντίθετα, οι χώρες της Ευρωζώνης, όπως η Ελλάδα, υπόκεινται σε μία σειρά πολύπλοκων και συχνά διφορούμενων σχέσεων μεταξύ εθνικής νομοθεσίας, διεθνούς νομοθεσίας και Ευρωπαϊκής νομοθεσίας, η οποία κάνει την προοπτική αποχώρησης από το ενιαίο νόμισμα πολύ πιο προβληματική και δύσκολη.

Μία άλλη διαφορά από προηγούμενες περιπτώσεις, είναι ότι οι χώρες πρώην μέλη της Σοβιετικής Ένωσης δεν είχαν αναπτυγμένα συστήματα οικονομικών και χρηματοοικονομικών απαιτήσεων ιδιωτικού τομέα κάτι το οποίο ισχύει στην ΕΕ, όπου το σύνολο, σχεδόν, του κρατικού και του ιδιωτικού χρέους είναι σε ευρώ. Αυτό κάνει ακόμη πιο δύσκολη την έξοδο μίας χώρας από την ΟΝΕ, καθώς, αν κάτι τέτοιο συμβεί, η κυβέρνησή της μπορεί, μεν, να έχει κάποιες ελπίδες να βγει από το αδιέξοδο, μετατρέποντας το χρέος της σε εθνικό νόμισμα αλλά οι επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα με κέρδη σε “μαλακό” εθνικό νόμισμα, δηλαδή τη δραχμή και υποχρεώσεις σε “σκληρό” ευρώ, θα βρεθούν σε μία απελπιστική οικονομική κατάσταση.

Αυτό, θα έχει ως συνέπεια να γίνει ακόμη πιο εύθραυστος και ο τραπεζικός κλάδος, ο οποίος συνδέεται άρρηκτα με τον ιδιωτικό τομέα και η πιθανότητα ανεπανόρθωτης βλάβης ή και κατάρρευσης και των δύο θα αυξηθεί κατακόρυφα. Επιπλέον, αν επιχειρήσεις του ιδιωτικού τομέα δοκίμαζαν να μετατρέψουν τα χρέη τους σε δραχμές, οι ξένοι πιστωτές δε θα το αποδέχονταν. Δεδομένου ότι δεν υπάρχουν συμφωνίες και σχετική νομοθεσία που να καθορίζει τη διαδικασία εξόδου από την ΟΝΕ, θα δημιουργούνταν σύγκρουση μεταξύ της εθνικής κυβέρνησης και των εθνικών δικαστηρίων με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και φυσικά μεταξύ ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου. Η οικονομική κρίση θα προκαλούσε, έτσι, νομοθετική και πολιτική, αν όχι συνταγματική κρίση. Αναπόφευκτη θα ήταν μία ευρωπαϊκή κρίση.

Πέρα από αυτό, στο πρώτο στάδιο μίας ενδεχόμενης αποχώρησης από το ευρώ, μία ενδεχόμενη υποτίμηση της δραχμής θα τίναζε στον αέρα τις ανταγωνιστικές της Ελλάδας χώρες που αντιμετωπίζουν παρόμοια και χειρότερα οικονομικά προβλήματα, όπως την Ιταλία και την Ισπανία. Ακόμη, θα δημιουργούνταν ένα ντόμινο επιπτώσεων στις χώρες όπου η Ελλάδα έχει ισχυρή εμπορική και τραπεζική παρουσία, όπως είναι αυτές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Επιπλέον, η έξοδος μίας χώρας από το ευρώ θα αύξανε την πίεση στις υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης και θα ενίσχυε το φόβο για συνολική κατάρρευση της ΟΝΕ, με αποτέλεσμα να αυξηθεί το ρίσκο πτώχευσης κρατών όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Ιρλανδία και παράλληλα η απροθυμία επενδυτών να χρηματοδοτήσουν το χρέος τους. Η χρηματιστηριακή ιστορία μας διδάσκει ότι καμία χώρα δεν είναι πολύ μικρή όταν πρόκειται για χρηματιστηριακές κρίσεις και τα προβλήματα στη μία, αν αφεθούν να φτάσουν στο απροχώρητο, μεταφέρονται στις γειτονικές χώρες εν ριπή οφθαλμού.

Μετά από όλα τα παραπάνω γεννιέται το ερώτημα: συμφέρει στην Ελλάδα, την ΕΕ ή τους δανειστές μας, η έξοδος της πρώτης από την ΟΝΕ; Η προφανής απάντηση είναι “όχι”. Αλλά αυτό είναι κάτι το οποίο οι ετεροχρονισμένοι κινδυνολόγοι που, τόσο ευθαρσώς και τόσο πρόχειρα, προέβλεψαν αυτήν την εξέλιξη, παρέλειψαν να εξετάσουν.”

Π.Παναγιώτου- Το μαύρο σενάριο για την εξεύρεση 300 δις ευρώ

 Το μαύρο σενάριο για την εξεύρεση 300 δις ευρώ
Παρασκευή, 08 Οκτώβριος Όταν πριν από 200 χρόνια το νεοσύστατο ελληνικό κράτος, βρισκόμενο σε απελπιστική οικονομική κατάσταση, στράφηκε στην Ευρώπη προς αναζήτηση δανεικών κεφαλαίων, οι έμποροι χρέους έθεσαν για πρώτη φορά σε λειτουργία έναν τύπο ομολόγων που είχαν κατασκευαστεί μερικές δεκαετίες νωρίτερα, τα οποία ονομάζονταν ʽκαλυμμέναʼ.  Επρόκειτο για δάνεια που διέπονταν από μία ειδική νομοθεσία εξαιρετικά ευνοϊκή για τους δανειστές, οι οποίοι, μεταξύ άλλων, καλύπτονταν επί του συνόλου του δανείου τους προς την Ελλάδα με εμπράγματες ασφάλειες επί της δημόσιας περιουσίας και είχαν την άδεια να εποπτεύουν την ελληνική οικονομία και να αποφασίζουν πώς θα γινόταν η διαχείριση των δημόσιων οικονομικών με τρόπο τέτοιο ώστε να εξασφαλίζονταν πρώτα η αποπληρωμή των δόσεων των δανείων και έπειτα οτιδήποτε άλλο, όπως δαπάνες για την άμυνα, για δημόσια έργα, για την υγεία κλπ.

Στην Ελλάδα του σήμερα συμβαίνει κάτι παρόμοιο, με το μηχανισμό στήριξης να αποτελεί στην ουσία του ένα μηχανισμό μεταφοράς του ελληνικού χρέους από τις τράπεζες προς το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και τα κράτη της ΕΕ με την παράλληλη μετατροπή του ελληνικού χρέους από διεπόμενο από το ελληνικό δίκαιο σε διεπόμενο από το αγγλικό και από ελεύθερο από εμπράγματες ασφάλειες επί του ελληνικού δημοσίου σε επιβαρυμένο με αυτές αλλά και με την άδεια στους νέους δανειστές της Ελλάδας να διαχειρίζονται τα οικονομικά της έτσι ώστε να εξασφαλίζουν ότι οι αποπληρωμές των δόσεων θα γίνονται κανονικά.

Αν οι δόσεις πληρώνονται στην ώρα τους η Ελλάδα θα μπορεί να παραμένει στην αγκαλιά του μηχανισμού στήριξης. Ωστόσο κάτι τέτοιο δεν είναι δεδομένο ότι θα συμβεί καθώς το ελληνικό χρέος αυξάνεται αντί να μειώνεται και θα ανέρχεται στα 400 δις ευρώ μέχρι το 2012 (στοιχεία από το Bloomberg) ενώ, ήδη, σήμερα οι δόσεις της Ελλάδας ανέρχονται στα 4 δις ευρώ μηνιαίως, ποσό το οποίο είναι υπέρογκο. Επιπλέον και ως γνωστό, η Ελλάδα δεν ελέγχει το νόμισμα της ώστε να μπορεί να το υποτιμήσει, δεν έχει πρόσβαση στις αγορές κεφαλαίων ώστε να αναχρηματοδοτήσει το χρέος της, ταλανίζεται από τον υψηλότερο πληθωρισμό στην Ευρώπη, το μεγαλύτερο αρνητικό ρυθμό ανάπτυξης, ένα από τα μεγαλύτερα ποσοστά ανεργίας ενώ τρέχει ένα δημοσιονομικό πρόγραμμα με τα σκληρότερα μέτρα που έχουν ληφθεί ποτέ σε χώρα εν καιρώ ειρήνης τουλάχιστον από το 1980 (σύμφωνα με στοιχεία του ΔΝΤ).

Έτσι, ένα σενάριο που δε μπορούμε σε καμία περίπτωση να αποκλείσουμε είναι αυτό που θέλει τις ανάγκες της Ελλάδας για δανεικά κεφάλαια να αυξάνονται στα επόμενα χρόνια την ώρα που η ικανότητα της για αποπληρωμή των δανειακών της υποχρεώσεων θα μειώνεται.

Όταν η Ρωσία είχε βρεθεί σε ένα λιγότερο ασφυκτικό οικονομικό και χρηματοπιστωτικό περιβάλλον από αυτό στο οποίο βρίσκεται η Ελλάδα σήμερα, αναγκάστηκε να πουλήσει 20 από τις 27 χιλιάδες δημόσιες επιχειρήσεις της περίπου στο 10% της πραγματικής τους αξίας (μεταξύ του 1993 και 1995) αλλά ακόμη και έτσι δε μπόρεσε να αποτρέψει την χρηματοπιστωτική κρίση που τη χτύπησε λίγα χρόνια αργότερα, φτάνοντας την στα όρια της πτώχευσης. Μα ακόμη και αν η Ελλάδα αποφασίσει να πουλήσει σε τιμή ευκαιρίας όλες τις δημόσιες επιχειρήσεις, τα χρήματα που θα συγκεντρώσει είναι ελάχιστα μπροστά σε αυτά που απαιτούνται για να βγει από την κρίση στην οποία έχει επέλθει.

Υπάρχει, όμως, κάτι άλλο το οποίο θα μπορούσε να βγάλει προς πώληση και σύμφωνα με πληθώρα στοιχείων που έχουν δει το φως της δημοσιότητας από το Νοέμβριο του 2009 μέχρι σήμερα αλλά και με στοιχεία από πρόσφατη έρευνα του Bloomberg αυτό είναι δημόσια γη και ελληνικά νησιά που ανήκουν στο κράτος, η συνολική αξία των οποίων φτάνει τα 300 δις ευρώ. Και πριν βιαστεί κανείς να σκεφτεί ότι δεν υπάρχει περίπτωση ποτέ η Ελλάδα να προβεί σε μία τέτοιου είδους πώληση είναι καλό να λάβει υπόψη του ότι, ήδη, από τον Ιανουάριο του 2010 έχουν γίνει σχετικές δηλώσεις από Έλληνες ιθύνοντες που επιβεβαιώνουν την ύπαρξη τέτοιας πρόθεσης, ενώ μετά την υπογραφή της συμφωνίας για το μηχανισμό στήριξης οι δανειστές της Ελλάδας έχουν, πλέον, το δικαίωμα να βγάλουν μόνοι τους αυτήν την κρατική περιουσία προς πώληση προκειμένου να εισπράξουν τα χρήματα που της έχουν δανείσει, σε περίπτωση που η Ελλάδα καθυστερήσει στην αποπληρωμή των δόσεων των δανείων της.

Και αν τελικά το σενάριο αυτό επιβεβαιωθεί και η Ελλάδα αναγκαστεί να πουλήσει δημόσια γη και ελληνικά νησιά προκειμένου να ξεπληρώσει τους δανειστές της, το κακό που θα την έχει χτυπήσει θα είναι διπλό καθώς από τη μία θα έχει χάσει για πάντα εδάφη της και από την άλλη θα τα έχει δώσει σε τιμή ευκαιρίας μέσα σε ένα καθεστώς οικονομικής απελπισίας. Το χειρότερο όλων, ωστόσο, θα είναι αν μία τέτοια κίνηση βρει έρεισμα στο λαό, ο οποίος όντας σε κατάσταση εξαθλίωσης αποδεχτεί κάτι που μέχρι τότε θα θεωρούσε αδιανόητο.

Πάνος Παναγιώτου, Διευθυντής Ελληνικής Κοινότητας Τεχνικής Ανάλυσης, info@ekta1.gr

Κίνδυνος ελληνικής οικονομικής αυτοκτονίας με όπλο την αγορά κατοικίας

Κίνδυνος ελληνικής οικονομικής αυτοκτονίας με όπλο την αγορά κατοικίας

Πέμπτη, 26 Αύγουστος 2010 -http://www.sofokleous10.gr/portal2/toprotothema/toprotothema/2010-08-25-23-00-29-2010082526921/

Ο κύριος Θάνος ήθελε το 2009, στα 65 του, να ξεκινήσει να χτίζει ένα εξοχικό σε οικόπεδο που είχε αγοράσει πριν πολλά χρόνια στο χωριό της καταγωγής του, 150 χιλιόμετρα από την Αθήνα. Η άδεια είχε εκδοθεί από το 2005 αλλά τα μετρητά που είχε στην άκρη δεν ήταν αρκετά για το σπίτι που ονειρεύονταν και έτσι στράφηκε στην τράπεζα του για δάνειο ύψους 200 χιλιάδων ευρώ με ορίζοντα 10ετίας. Εν μέσω ύφεσης, όμως, η τράπεζα απέρριψε την αίτηση του, παρά το ότι ήταν αξιοπρεπής πελάτης της επί 40 χρόνια και του αντιπρότεινε ένα πολύ μικρότερης αξίας δάνειο, των 100 χιλιάδων ευρώ.

Με τα χρήματα να μην φτάνουν ο κύριος Θάνος σκέφτηκε να δώσει το οικόπεδο για αντιπαροχή αλλά σύμφωνα με το νόμο σε περίπτωση αντιπαροχής η άδεια του θα έχανε τα προνόμια της και έτσι αυτό ήταν ασύμφορο. Για το λόγο αυτό συμφώνησε με γνωστό του εργολάβο να συμμετέχει εκείνος (ο εργολάβος) στην ανέγερση τεσσάρων μικρών κατοικιών αναλαμβάνοντας σημαντικό τμήμα των εξόδων αλλά στα ‘χαρτιά’ να φαίνεται ο ίδιος. Και καθώς ανακοινώθηκε πως σύντομα θα έρχονταν αυξήσεις στη φορολογία μεταβίβασης ο κύριος Θάνος ‘έγραψε’ ένα μεγάλο ποσοστό του οικοπέδου στα παιδιά του άμεσα για να αποφύγει επιπλέον έξοδα αργότερα.

Στη συνέχεια, προέκυψε πρόβλημα με τους ημιυπαίθριους χώρους και χρειάστηκε να πάρει ένα καταναλωτικό δάνειο 10 χιλιάδων ευρών για να για να ‘ρυθμίσει’ το ζήτημα. Δυστυχώς στην πορεία προέκυψε και νέο πρόβλημα με το μηχανικό που είχε αναλάβει την επίβλεψη της ανέγερσης, βάσει του σχετικού νόμου, καθώς απαίτησε 30 χιλιάδες ευρώ ενώ η αρχική συμφωνία ήταν 10 χιλιάδες και ο κύριος  Θάνος αναγκάστηκε να λάβει και δεύτερο καταναλωτικό δάνειο για να ξεπληρώσει το μηχανικό, ειδάλλως θα έπρεπε να προσφύγει στο δικαστήριο, όπου κατά πάσα πιθανότητα θα έχανε τη δίκη και στο μεσοδιάστημα όλες οι εργασίες στην οικοδομή θα σταματούσαν.

Τα πράγματα, επιτέλους, φαίνονταν να βρίσκουν το δρόμο τους αλλά προέκυψε εκ νέου ζήτημα με τους ημιυπαίθριους χώρους κάτι που αποδείχτηκε, τελικά, το μικρότερο από τα προβλήματα του καθώς μετά το ξέσπασμα της κρίσης και την υιοθέτηση του ‘πόθεν έσχες’ ο κύριος Θάνος αλλά και τα παιδιά του καλούνται να δικαιολογήσουν πού βρήκαν τα χρήματα για να χτίσουν τις κατοικίες. Στην πραγματικότητα τα περισσότερα χρήματα επενδύονται από τον εργολάβο αλλά αυτό δε φαίνεται στην άδεια. Τώρα το πρόβλημα αφορά και στα παιδιά καθώς ακόμη και αν ξεπεράσουν τη γραφειοκρατία και πληρώσουν την εφορία για τη μεταφορά χρημάτων από το εξωτερικό, κινδυνεύουν και πάλι με πρόστιμο και έλεγχο από την εφορία ώστε να εξασφαλιστεί πως δεν ‘ξεπλένουν χρήμα’!

Στο μεταξύ, ανακοινώθηκε επικείμενη αύξηση των αντικειμενικών αξιών αλλά και νέα μέτρα από το 2011 που κατά πάσα πιθανότητα θα ισχύσουν αναδρομικά και θα επιφέρουν νέες οικονομικές επιβαρύνσεις. Αντιμέτωπος με ένα νομικό, φορολογικό και γραφειοκρατικό Γολγοθά, ο κύριος Θάνος αποφασίζει να πουλήσει με τεράστια έκπτωση δύο από τις κατοικίες, χάνοντας ακόμη και από το κεφάλαιο του και να συνεχίσει να πληρώνει τα δάνεια από τη σύνταξη του. Όμως οι περικοπές στις συντάξεις και το ενδεχόμενο να υπάρξουν και νέες, κάνουν απαγορευτική την καταβολή της δόσης των δανείων, αν θέλει να συνεχίσει να ζει με αξιοπρέπεια.

Η παραπάνω ιστορία είναι αληθινή και είναι η πιο ‘απλή’ από σχετικές που μου περιέγραψαν διάφοροι αναγνώστες σε email τους. Άλλες περιλαμβάνουν καταγγελίες για μίζες κάθε μορφής, εκβιαστικές συμπεριφορές από δημοσίους υπαλλήλους, περίπλοκους νόμους οι οποίοι αλλάζουν κατά το δοκούν και τις ανάγκες έκαστης κυβέρνησης κλπ. Το συμπέρασμα που προκύπτει από την ανάγνωση αυτών των ιστοριών και το οποίο, λίγο πολύ, είναι γνωστό στην πλειοψηφία των Ελλήνων, είναι πως η δομή της αγοράς κατοικίας στην Ελλάδα είναι τριτοκοσμική, τόσο σε επίπεδο γραφειοκρατίας, όσο και σε επίπεδο φορολογίας, νομοθεσίας και κάθε τι άλλου που συνδέεται με τον κλάδο.

Δυστυχώς στην τραγική παραπάνω εικόνα ήρθε να προστεθεί η μεγαλύτερη ύφεση στην αγορά κατοικίας στα τελευταία 65 χρόνια. ‘Εχει ενδιαφέρον ότι, σύμφωνα με την Euroconstruct, η ελληνική αγορά κατοικίας αντιμετωπίζει αντίστοιχα μεγάλη κρίση με αυτήν της Ισπανίας, της χώρας με το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ευρώπη και έτσι η Ελλάδα βρίσκεται στο τοπ 5 των αναπτυγμένων χωρών στον κόσμο όσον αφορά στο μέγεθος της ύφεσης σε αυτόν τον κλάδο, με προοπτική να φτάσει στην πρώτη τριάδα το 2011.

Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα για το β’ εξάμηνο του 2010, που πραγματοποίησε το Τμήμα Στατιστικής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, το αδιάθετο απόθεμα κατοικιών στην Ελλάδα κυμαίνεται από 200.000 έως 270.000 ακίνητα, ενώ τα απούλητα νεόδμητα διαμερίσματα είναι περίπου 100.000 έως 200.000. Σύμφωνα με  έκθεση του Συνδέσμου Ανωνύμων Τεχνικών Εταιρειών, με βάση τα στοιχεία του πρώτου τετραμήνου του 2010 η οικοδομική δραστηριότητα βρίσκεται στο χαμηλότερο επίπεδο,τουλάχιστον, της τελευταίας 30ετίας.

Η μείωση του όγκου των νέων κτιρίων είναι της τάξης του 25,3% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2009, που και αυτή ήταν μειωμένη κατά 22,9% σε σχέση με το πρώτο τετράμηνο του 2008. Οι οικοδομικές άδειες αφορούν 12.000 κυβικά νέων οικοδομών και είναι λιγότερες και από αυτές του 1995 (12.715 κυβικά), που θεωρείται η χειρότερη χρονιά από το 1980, που υπάρχουν πλήρη στατιστικά στοιχεία.

Η απασχόληση στον κλάδο μειώθηκε κατά 7,4%, ενώ η συμμετοχή του κατασκευαστικού τομέα στο ΑΕΠ έπεσε στο 3,9% και είναι η χαμηλότερη των 12 τελευταίων χρόνων. Σύμφωνα με τους εργολάβους οικοδομών, από την αρχή του χρόνου έχουν βάλει λουκέτο περί τις 800 επιχειρήσεις από τον κλάδο της οικοδομής, ενώ έχουν μείνει άνεργοι γύρω στις 50.000 απασχολούμενοι στον κλάδο

Η αγορά κατοικίας συνδέεται με περισσότερους τομείς της οικονομίας από οποιονδήποτε άλλον κλάδο και η ύφεση στην οποία έχει βυθιστεί δεν αποτελεί αστείο αλλά καρκίνωμα στην καρδιά της ελληνικής οικονομίας, ικανό να εμποδίσει την ουσιαστική της ανάπτυξη για ολόκληρη την τρέχουσα δεκαετία και να βουλιάξει και την ίδια σε μία άνευ προηγουμένου ύφεση.

Δεν είναι μυστικό ότι στα τελευταία 10 χρόνια το μεγαλύτερο τμήμα της ανάπτυξης στην Ελλάδα προήλθε από τον κατασκευαστικό κλάδο, συμπεριλαμβανομένης της αγοράς κατοικίας και η εγκατάλειψη τους στο έλεος της κρίσης σε συνδυασμό με την υιοθέτηση αφόρητα σκληρών μέτρων εναντίον τους κινδυνεύει να αποτελέσει συνταγή αυτοκτονίας της ελληνικής οικονομίας.

Ο ρόλος της αγοράς κατοικίας δεν είναι πρωτεύοντας μόνο στην Ελλάδα, χώρα με έλλειψη σημαντικού κλάδου βαριάς βιομηχανίας και με πολύ περιορισμένη βιομηχανία υπηρεσιών (πέραν του σε ύφεση τουριστικού κλάδου) αλλά σε ολόκληρο τον κόσμο. Ίσως στην Ελλάδα έχει ξεχαστεί το γεγονός πως η ίδια η διεθνής κρίση ξεκίνησε από την ύφεση στην αμερικανική αγορά κατοικίας, η οποία είχε τέτοια απήχηση που έσπρωξε στο γκρεμό το διεθνή τραπεζικό κλάδο και έφερε τον κόσμο αντιμέτωπο με τη μεγαλύτερη ύφεση από το 1929.

Δεν είναι τυχαίο πως όλες από τις 7 προηγούμενες, πριν την τρέχουσα, υφέσεις των ΗΠΑ, τελείωσαν μέσω της ανάπτυξης της αγοράς κατοικίας (στοιχεία από το Bloomberg) ενώ η τρέχουσα φαίνεται να διαιωνίζεται όσο η αμερικανική αγορά κατοικίας παραμένει βαθιά πληγωμένη, παρά τα ειδικά μέτρα στήριξης που έλαβε η κυβέρνηση Ομπάμα και παρά τις τονωτικές αγορές ενυπόθηκων δανείων ύψους ενός τρις στις οποίες προέβη η Κεντρική Τράπεζα της Νέας Υόρκης. Όλα αυτά συμβαίνουν στις ΗΠΑ, η οποία βαθμολογείται με ΑΑΑ από όλους τους διεθνείς οίκους αξιολόγησης και δανείζεται με λιγότερο από 2,5% στο δεκαετή ορίζοντα, έναντι περισσότερο από 10% που είναι το αντίστοιχο κόστος για την Ελλάδα.

Με τη στρόφιγγα των δανείων να είναι και να προβλέπεται να παραμένει κλειστή, και με την Ελλάδα, πλέον, να πλησιάζει στην 5άδα της λίστας με τη χειρότερη οικονομία μεταξύ των 50 πιο αναπτυγμένων κρατών του κόσμου, με τον πληθωρισμό να απογειώνεται, τα εισοδήματα να περικόπτονται και να συρρικνώνονται και την ανεργία να αυξάνεται με το μεγαλύτερο ρυθμό στη μοντέρνα ελληνική ιστορία, η αγορά κατοικίας θα χρειαστεί ένα θαύμα προκειμένου να μην κυλήσει σε μία ακόμη μεγαλύτερη ύφεση και να μην τραβήξει το σύνολο της οικονομίας μαζί της.

Σε μία χώρα που, όπως δείχνουν τα επίσημα στοιχεία, υπάρχει μία ενεργή παραοικονομία που έχει δημιουργήσει, με τις ευλογίες του πολιτικού συστήματος, ένα απόθεμα πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ που διψά να επενδυθεί και να καταναλωθεί, η αγορά κατοικίας θα έπρεπε να είναι η πρώτη που θα οχυρώνονταν έτσι ώστε να προσελκύσει κεφάλαια και να βοηθήσει το σύνολο της ελληνικής οικονομίας. Αν’ αυτού τα νέα φορολογικά μέτρα της κυβέρνησης για την αγορά ακινήτων, μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και η επιβολή πόθεν έσχες για την αγορά πρώτης κατοικίας αξίας άνω των 200.000 ευρώ, έχουν σταματήσει ακόμη και προγραμματισμένα  επενδυτικά έργα από κατασκευαστικές εταιρίες.

Το πάγωμα των προγραμμάτων χρηματοδότησης αγοράς εργατικής κατοικίας, η μείωση των δημόσιων επενδύσεων στον κατασκευαστικό κλάδο, τα νέα φορολογικά μέτρα, το κλείσιμο της στρόφιγγας των δανείων, ο φόβος που προκαλείται από το προβεβλημένο ‘σαφάρι΄των εφοριακών και τα φορολογικά μέτρα καθώς και όλα τα προβλήματα που αναφέρθηκαν παραπάνω έχουν δημιουργήσει μία συνταγή αυτοκτονίας της ελληνικής αγοράς κατοικίας η οποία μπορεί να επιφέρει θανάσιμα πλήγματα και στην, ήδη, πολύ πληγωμένη ελληνική οικονομία.

Πάνος Παναγιώτου – διευθυντής ΕΚΤΑ, info@ekta1.gr

Π.Παναγιώτου-ʽΑκάλυπτηʼ η Ελλάδα - ʽκαλυμμένοιʼ οι ΕΚΤ, ΔΝΤ & ΕΕ

ʽΑκάλυπτηʼ η Ελλάδα - ʽκαλυμμένοιʼ οι ΕΚΤ, ΔΝΤ & ΕΕ

Τρίτη, 24 Αύγουστος 2010 -http://www.sofokleous10.gr/portal2/toprotothema/toprotothema/-------a---2010082326822/

Στα τελευταία τρία χρόνια, το παγκόσμιο κρατικό χρέος των αναπτυγμένων κρατών (το χρέος που χρωστούν τα αναπτυγμένα κράτη διεθνώς) έχει αυξηθεί στο μεγαλύτερο ύψος από το Βʼ Παγκόσμιο Πόλεμο και το ρίσκο πτώχευσης και αδυναμίας αποπληρωμής χρεών έχει απογειωθεί στη ʽχρηματοπιστωτική στρατόσφαιραʼ. Ως αποτέλεσμα, το έξυπνο χρήμα επιδιώκει να διασφαλίσει τα χρήματα που έχει δανείσει και που συνεχίζει να δανείζει το ίδιο και οι συνεργάτες του (μεγάλες τράπεζες και πρωταγωνιστές στην αγορά χρέους) στα κράτη και ένας από τους τρόπους που επιχειρεί να το πετύχει αυτό είναι η δημιουργία μίας αγοράς ʽκαλυμμένων ομολόγωνʼ με διεθνή υπόσταση, ισχυρή νομική βάση και παγκόσμια αποδοχή.

Σε άρθρο της 9ης Μαΐου 2010 είχα παρουσιάσει στοιχεία για την ταχύτατη ανάπτυξη της αγοράς αυτής των ʽκαλυμμένων ομολόγωνʼ σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Όπως αναφέρεται σε αυτό τα καλυμμένα ομόλογα είναι ιδανικά για τον δανειοδότη και απόλυτα προβληματικά για τον δανειστή καθώς ʽέχουν το χαρακτηριστικό πως καλύπτονται από ένα περιουσιακό πακέτο αυτού που τα εκδίδει (δανειζόμενος), έτσι ώστε αν αποτύχει να ανταπεξέλθει στην αποπληρωμή των τόκων τους, ο δανειστής να έχει το δικαίωμα να κατάσχει την περιουσία του πακέτου.ʼ 

Με απλά λόγια τα καλυμμένα ομόλογα προστατεύουν το δανειοδότη με εμπράγματη ασφάλεια στην περιουσία του δανειολήπτη. Καθώς, όμως, τα ομόλογα αυτά εκδίδονται από κράτη, πολιτείες, δήμους κλπ, σε περίπτωση αδυναμίας έγκαιρης αποπληρωμής τους, δεσμεύεται δημόσια περιουσία η οποία μπορεί, μέσα από νομικές διαδικασίες, να περάσει στα χέρια των δανειστών. Έτσι, όπως αναφέρεται στο σχετικό άρθρο ʽεξαιτίας της φύσης τους τα συγκεκριμένα ομόλογα δεν έγιναν ποτέ αποδεκτά στις ΗΠΑ καθώς όσες φορές προτάθηκε από το έξυπνο χρήμα η δημιουργία μίας αγοράς γιʼ αυτά, η πρόταση προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις με αποτέλεσμα να αποσυρθεί.ʼ

Καθώς, όμως, όλο και περισσότερες αμερικανικές πολιτείες αντιμετωπίζουν οξύτατα οικονομικά προβλήματα με αρκετές να βρίσκονται στα όρια της πτώχευσης, το ρίσκο μη αποπληρωμής των υποχρεώσεων τους στους δανειστές βαίνει, συνεχώς, αυξανόμενο και έτσι, κάτω από σκιά της διεθνούς κρίσης ʽστις 30 Ιουλίου του 2008 η Βουλή των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ ψήφισε θετικά για τη δημιουργία μίας αγοράς καλυμμένων ομολόγων ενώ στις 18 Μαρτίου του 2010 (με αφορμή τις εξελίξεις στην ʽελληνική κρίσηʼ) επικυρώθηκε η Νομοθετική Πράξη Αγοράς Καλυμμένων Ομολόγων ΗΠΑ, ανοίγοντας την πόρτα στους δανειστές ώστε να μπορούν να απαιτούν να καλύπτονται με εμπράγματη ασφάλεια τα ομόλογα που εκδίδουν οι πολιτείες, οι νομαρχίες και οι δήμοι των ΗΠΑ. Αμέσως η Κεντρική Τράπεζα της Νέας Υόρκης έσπευσε να χαιρετήσει την απόφαση και να δηλώσει πως θα αποδέχεται τα καλυμμένα ομόλογα ως εγγύηση για την παροχή δανείων.ʼ

Στην Ευρώπη, η αγορά καλυμμένων ομολόγων βρισκόταν σε κατάσταση ʽύπνωσηςʼ για πολλές δεκαετίες. Όμως ʽστις 07 Μαΐου 2009 η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) ανακοίνωσε την έναρξη ενός προγράμματος αγοράς καλυμμένων ομολόγων, με σκοπό την ʽενίσχυση της ρευστότητας στις αγορέςʼ και με στόχο την αγορά καλυμμένων ομολόγων αξίας 60 διςʼ πρόγραμμα το οποίο έχει, ήδη, ολοκληρωθεί. 

Επιπλέον, η ΕΕ ψήφισε το πακέτο αξίας 750 δις ευρώ για τη διάσωση προβληματικών μελών της, μέσω του οποίου μπορεί να αγοράσει ομολόγα ʽκαλυμμέναʼ με εμπράγματη ασφάλεια, ενώ η ΕΚΤ αποδέχεται, εδώ και μήνες, ως εγγύηση για την παροχή ρευστότητας, προβληματικά ομόλογα, συμπεριλαμβανομένων και των ελληνικών ʽτοξικώνʼ ομολόγων, με την προϋπόθεση ότι είναι καλυμμένα.

Ελλάδα

Το συνολικό χρέος της Ελλάδας πριν από την έγκριση του πακέτου ʽστήριξηςʼ ανέρχονταν, περίπου, στα 300 με 320 δις ευρώ. Το χρέος αυτό κατέχονταν από διεθνείς τράπεζες και δεν επιβαρύνονταν από εμπράγματες ασφάλειες επί της ελληνικής περιουσίας. Αυτό σήμαινε πως σε περίπτωση καθυστέρησης, από την πλευρά της Ελλάδας, να πληρώσει τους τόκους των δανείων της, οι δανειστές δε μπορούσαν διεκδικήσουν ελληνική περιουσία αλλά μόνο να προσπαθήσουν να επαναδιαπραγματευτούν τους όρους αποπληρωμής.

Καθώς, όμως, μετά την ελληνική κρίση το ενδεχόμενο της αδυναμίας της Ελλάδας να αποπληρώσει εις ολόκληρο τα δάνεια της αυξήθηκε δραματικά, οι δανειστές βρέθηκαν να κινδυνεύουν να χάσουν ποσοστό των χρημάτων τους. Γιʼ αυτό το λόγο ζητήθηκε η συνδρομή του έξυπνου χρήματος ώστε διασφαλιστούν τα συμφέροντα τους. Το ρόλο του διαμεσολαβητή μεταξύ δανειστών και Ελλάδας ανέλαβαν το ΔΝΤ, η ΕΚΤ και η ΕΕ. Κάτω από την πίεση των εξελίξεων, όμως, και από τη δραματική αποτυχία της Ελλάδας να τις προβλέψει και έτσι να τις προλάβει, η χώρα ωθήθηκε στην αποδοχή μίας συμφωνίας με 4 διαφορετικές πτυχές, που καμία από τις οποίες δεν εξυπηρετεί τα συμφέροντα της αλλά μόνο αυτά των δανειστών της.

Έτσι, η Ελλάδα:

 α) συμφώνησε να λάβει 110 δις ευρώ από το πακέτο στήριξης ώστε να αποπληρώσει προηγούμενα δάνεια αλλά και να χρηματοδοτήσει τις τράπεζες, με το σύνολο του ποσού του πακέτου στήριξης να καλύπτεται από εμπράγματες ασφάλειες επί της περιουσίας του ελληνικού δημοσίου. Με αυτόν τρόπο θα βρεθεί να χρωστά τόσο στο ΔΝΤ, όσο και σε χώρες της ΕΕ, ενώ πρωτύτερα χρωστούσε μόνο σε τράπεζες.

β) συμφώνησε να ενταχθεί στο πρόγραμμα αγοράς κρατικών ομολόγων της από την ΕΚΤ, η οποία εκτιμάται ότι έχει αγοράσει ελληνικά κρατικά ομόλογα στη δευτερογενή αγορά αξίας 30 με 50 δισεκατομμύρια ευρώ, τα οποία, επίσης, σύμφωνα με τις περισσότερες ενδείξεις έχουν επιβαρυνθεί με εμπράγματες ασφάλειες 

γ) συμφώνησε να ενταχθούν οι τράπεζες στο πρόγραμμα χρηματοδότησης τους από την ΕΚΤ με την κατάθεση σε αυτήν ελληνικών ομολόγων ως εγγύηση, τα οποία, ωστόσο και πάλι είναι καλυμμένα και έτσι επιβαρυμένα με εμπράγματες ασφάλειες στην περιουσία των ελληνικών τραπεζών. Σύμφωνα με την HSBC οι ελληνικές τράπεζες έχουν δεσμεύσει εχέγγυα ύψους 135,8 δισ. ευρώ, ή το 30% του ενεργητικού τους στην ΕΚΤ, έχοντας δανειστεί ρευστότητα ύψους 96,2 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 20% του ενεργητικού τους (καθώς λόγω της χαμηλής αξιολόγησης των ίδιων αλλά και της Ελλάδας υφίστανται επιπλέον χρεώσεις στα ποσά που δανείζονται οι οποίες μάλιστα αναμένεται να αυξηθούν και άλλο στο μέλλον, έτσι ώστε να χρειάζονται εγγυήσεις ύψους 100 δις προκειμένου να δανειστούν 50 δις).

δ) συμφώνησε στο πρόγραμμα δημοσιονομικής ʽεξυγίανσηςʼ το οποίο, στην ουσία, προσπαθεί να εξασφαλίσει με τον πιο άγαρμπο, βιαστικό, επιπόλαιο και επικίνδυνο για τη χώρα τρόπο, την άντληση κεφαλαίων ώστε να αποπληρωθούν οι δανειστές της.  

Με πρόχειρους υπολογισμούς και λαμβάνοντας υπόψη ότι με βάση τη συμφωνία η Ελλάδα θα πρέπει να ʽκαλύψειʼ τους δανειστές της για το σύνολο του χρέους της και του χρέους των τραπεζών της αλλά και για τα κεφάλαια που θα χρειαστεί να δανειστεί για όσο διάστημα απέχει από τις αγορές, στα επόμενα 2,5 χρόνια, είναι πιθανό περισσότερα από 500 δις ευρώ χρέους να καλύπτονται από εμπράγματες ασφάλειες στο ελληνικό δημόσιο.

Μάλιστα, καθώς η Ελλάδα αποδέχτηκε, πρακτικά, να προβεί και σε αλλαγή του δικαίου που διέπει το χρέος της, από το ελληνικό στο αγγλικό, οι δανειστές της θα έχουν εξασφαλισμένα νομικά δικαιώματα επί της περιουσίας του ελληνικού δημοσίου στην περίπτωση αδυναμίας αποπληρωμής των τόκων που απορρέουν από το ελληνικό χρέος.

Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο καθώς η Ελλάδα διανύει την περίοδο με τη μεγαλύτερη συρρίκνωση της οικονομίας της, πιθανώς, από την εποχή του εμφυλίου και μετά. Αυτό συνεπάγεται ότι η ʽοικονομική αξίαʼ της χώρας γίνεται ολοένα και μικρότερη και αν οι δανειστές βρεθούν σε θέση να ασκήσουν τα εμπράγματα δικαιώματα τους σε δύο με τρία χρόνια από σήμερα ή να διαπραγματευτούν τους όρους ώστε να δεχτούν να μην τα ασκήσουν, τότε η χώρα θα κινδυνεύσει να χάσει πολλαπλάσια των 500 δις ευρώ περιουσία της.

Αυτό μπορεί να συμβεί, για παράδειγμα, με την εκχώρηση δικαιωμάτων εκμετάλλευσης σε αεροδρόμια και λιμάνια, με διευκολύνσεις σε θέματα εκμετάλλευσης ενεργειακών ή άλλων πηγών, με φθηνές εκμισθώσεις ή πωλήσεις μεγάλων περιοχών σε ελληνικά νησιά ή σε άλλες περιοχές με τουριστική σημασία, με πωλήσεις πακέτων μετοχών από εταιρίες του δημοσίου σε προνομιακή ή και πολύ χαμηλή τιμή αλλά ακόμη και με υποχρεωτικές υπαναχωρήσεις σε εθνικά ζητήματα και αναγκαστικές ʽσυμμαχίεςʼ με χώρες και διεθνή λόμπι που δεν εξυπηρετούν αλλά βλάπτουν τα συμφέροντα της Ελλάδας.

Με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία, για παράδειγμα, η συνολική κεφαλαιοποίηση του ελληνικού χρηματιστηρίου αποτιμάται στα 65 δις. Αυτό σημαίνει πως, αν οι εμπράγματες ασφάλειες στην περιουσία του ελληνικού δημοσίου φτάσουν τα 500 δις, το ποσό θα είναι αρκετό για να αγοραστούν οι μεγαλύτερες εταιρίες της Ελλάδας 8 φορές.

Έτσι, η Ελλάδα βαδίζει σε ένα δρόμο που αναμένεται να αφήσει εξασφαλισμένους του δανειστές της, ʽκαλυμμένουςʼ το ΔΝΤ, την ΕΚΤ και την ΕΕ και ʽακάλυπτηʼ και εκτεθειμένη την ίδια.

Πάνος Παναγιώτου, Διευθυντής ΕΚΤΑ, info@ekta1.gr

Αποκαλυπτική έκθεση βόμβα για την ελληνική κρίση

Αποκαλυπτική έκθεση βόμβα για την ελληνική κρίση (I)

Τετάρτη, 11 Αύγουστος 2010 00:19

Το CNN, το Reuters, το BBC και ακόμη και το Yahoo είναι μερικά από τα διεθνή ΜΜΕ που παρέχουν, σε καθημερινή βάση, διαφορετικές εκδόσεις των προγραμμάτων τους για διαφορετικές περιοχές του κόσμου. Η διεθνής έκδοση του CNN είναι πολύ διαφορετική από αυτήν για τις ΗΠΑ ενώ πριν μερικά χρόνια και υπό το βάρος της αλλαγής της αγγλοσαξονικής πολιτικής στη Μέση Ανατολή το BBC έκλεισε μία σειρά υπηρεσιών του, μεταξύ των οποίων και της ελληνικής, ώστε να εξοικονομήσει χρήματα για το αραβικό τμήμα του σταθμού, σε μία προσπάθεια δημιουργίας του αντίπαλου δέους του Al Jazeera.

Με αυτό το σκεπτικό υπόψην είναι πολύ ενδιαφέρον να βλέπουμε την ελληνική κρίση όχι μόνο μέσα από τα ελληνικά ΜΜΕ αλλά και από τα διεθνή και ακόμη περισσότερο από διαφορετικούς οργανισμούς, κυβερνητικούς και μη, διάφορα πανεπιστημιακά ιδρύματα, κέντρα κλπ ώστε να μπορέσουμε να αποκτήσουμε μία άλλη οπτική στο θέμα που μας ταλανίζει περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο στις μέρες μας και να προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε και να κατανοήσουμε αθέατες πλευρές του αλλά και να καταλάβουμε πώς βλέπουν την ελληνική κρίση όσοι είναι εκτός Ελλάδας. 

Μία διαφορετική προσέγγιση από τις συνηθισμένες, είναι αυτή που παρέχει μία έρευνα για την ελληνική κρίση της Αμυντικής Ακαδημίας του Ηνωμένου Βασιλείου (Βρετανίας), που είναι το ανώτερο στρατιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα της Βρετανίας, επίσημα συνδεδεμένο με το κράτος και με το Βρετανικό Υπουργείο Άμυνας, το πρώτο μέρος της οποίας θα δούμε σε αυτό το άρθρο.

Έρευνα – εισαγωγή

Περιέργως η έρευνα που δημοσιεύτηκε τον Ιούλιο του 2010, ξεκινά με έναν ορισμό της έννοιας της λέξης ‘Greek’, παραθέτοντας ένα απόσπασμα από το βιβλίο του Terence Spencer, (‘Fair Greece, Sad Relic- Literary Philhellenism from Shakespeare to Byron’, Athens, 1954 , P.37) σύμφωνα με το οποίο ‘η δεύτερη πιο συνηθισμένη ερμημεία της λέξης ‘Greek’ που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα, σημαίνει ‘απατεώνας’, ‘κομπιναδόρος’, ‘ανάξιος εμπιστοσύνης’, ‘.

Το άμεσο παρασκήνιο της κρίσης

Αμέσως μετά η έρευνα εξετάζει το ‘άμεσο παρασκήνιο’ της κρίσης, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα είναι η μόνη χώρα των Βαλκανίων χωρίς δικό της νόμισμα με αποτέλεσμα να έχει υποφέρει δυσανάλογα από τη διεθνή οικονομική κρίση, αδυνατώντας να προβεί σε υποτίμηση του με αποτέλεσμα να υφίσταται μεγάλο πλήγμα στη σημαντικότερη βιομηχανία της, δηλαδή τον τουρισμό.

‘Μέσα σε ένα χρόνο από την υιοθέτηση του ευρώ, οι τιμές των αγαθών αυξήθηκαν ταχύτατα και ο τουρισμός δέχτηκε σοβαρό πλήγμα. Η πλειοψηφία μετάνιωσε για το τέλος της περιόδου της δραχμής και περισσότερο απ’ όλους μετάνιωσαν οι μικρές επιχειρήσεις.’

Ως μία από τις αιτίες της δυσανάλογα μεγάλης επιρροής της διεθνούς κρίσης στην Ελλάδα σε σύγκριση με άλλες βαλκανικές χώρες η έκθεση αναφέρει τους Ολυμπιακούς αγώνες στην Αθήνα, υποστηρίζοντας ότι οδήγησαν σε αύξηση του, ήδη τότε, πολύ μεγάλου κρατικού χρέους.

‘Μία κουλτούρα με παράδοση στα ρουσφέτια και τη διαφθορά καθώς και η απαξίωση και αποξένωση των Ελλήνων από το κράτος τους που οδήγησαν στην αύξηση της φοροδιαφυγής και του ρόλου της μαύρης και γκρι οικονομίας’ αποτελούν μερικές ακόμη από τις σημαντικότερες αιτίες της κρίσης, σύμφωνα με την έρευνα, ενώ το γεγονός πως ‘η διεθνής παρουσία της Ελλάδας περιορίζεται στο ρόλο των τραπεζών και της ναυτιλίας, με την τελευταία να έχει την έδρα της κυρίως στο Λονδίνο, τη Νέα Υόρκη ή την Ελβετία’ είναι κάποιοι επιπρόσθετοι λόγοι που κάνουν την ελληνική οικονομία ιδιαίτερα ευάλωτη στους διεθνείς οικονομικούς τριγμούς.

“Το άνοιγμα των βιβλίων από τη νέα κυβέρνηση της χώρας στα τέλη του 2009, που αποκάλυψε μία πολύ χειρότερη δημοσιονομική θέση από αυτήν που ήταν κοινώς γνωστή και με τον τρόπο που αυτό έγινε να είναι ολοφάνερο πως είχε ως στόχο να ρίξει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο βάρος της ευθύνης στην προηγούμενη κυβέρνηση αλλά και η παραδοχή αλλοίωσης στατιστικών στοιχείων’ αποτελούν άλλη μία από τις αιτίες της δημιουργίας της ελληνικής κρίσης, σύμφωνα με την έρευνα.

Σύμφωνα με την έκθεση οι περισσότεροι οικονομολόγοι συμφωνούν πως η κρίση προκλήθηκε εξαιτίας των υπερβολικών κρατικών δαπανών, ενώ η ανάπτυξη του δημόσιου τομέα και του χρέους θεωρούνται επίσης σημαντικές παράμετροι. ‘Οι οικονομολόγοι εστιάζουν στη περίοδο προ Ολυμπιακών αγώνων και θεωρούν ότι υπήρξε επιτάχυνση των δημόσιων δαπανών ως αποτέλεσμα των αγώνων και στη συνέχεια ότι οι δαπάνες διατηρήθηκαν υψηλές καθώς υπήρχε εύκολη πρόσβαση σε κεφάλαια εξαιτίας της συμμετοχής της Ελλάδας στην ΕΕ'.’

Αυτή η ιστορία, όμως, είναι στην πραγματικότητα ‘αρκετά λανθασμένη’, σημειώνει η έκθεση, υποστηρίζοντας πως το πρόβλημα υπερβολικών κρατικών δαπανών είναι παρόν στην Ελλάδα από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά ενώ εντάθηκε στο διάστημα των τελευταίων τριάντα ετών.

 'Ακόμη και μία περιληπτική εξέταση των στοιχείων δείχνει πως το 1999, όταν η πρώτη αίτηση της Ελλάδας για να ενταχθεί στη ζώνη του ευρώ απορρίφθηκε, οι δημόσιες δαπάνες βρίσκοντας στο ίδιο ελλειμματικό επίπεδο με αυτές που βρίσκονται σήμερα. Η αύξηση του ιδιωτικού χρέους συνδέθηκε με μία καίρια κοινωνική αλλαγή στις τελευταίες δύο γενεές, κατά τις οποίες η Αθήνα έγινε μεγαλούπολη και ένα τεράστιο ποσοστό της Ελλάδας συγκεντρώθηκε σε μία περιοχή και απέκτησε δυτικό καταναλωτικό προφίλ και τρόπο ζωής.’

Σύμφωνα με την έκθεση η Ελλάδα έπρεπε να έχει προβεί σε περικοπή των δημοσίων δαπανών εδώ και τριάντα χρόνια, όπως συνιστούσαν εξωτερικοί οικονομικοί αναλυτές,  αλλά η οργάνωση και η δομή της κοινωνίας δρούσαν ως απαγορευτικοί παράγοντες, ‘ενώ όσοι βρίσκονται εκτός Ελλάδας πολύ δύσκολα μπορούν να εκτιμήσουν πόσο χαμηλοί είναι, στην πραγματικότητα, οι μισθοί ιδιαίτερα για τους ανειδίκευτους εργάτες, γεγονός που αποτυπώθηκε στα μεγάλα ποσοστά που έλαβαν τα κόμματα της αριστεράς και οι αριστερές πτέρυγες του σοσιαλιστικού κόμματος στις εκλογές του 2009.’

‘Η έκθεση συνεχίζει υποστηρίζοντας πως ‘στις συζητήσεις καφενείου, υπάρχει πρόσφορο έδαφος ώστε η κρίση να αποδοθεί στην απληστία των Αγγλο – Αμερικανών τραπεζιτών, στους Εβραίους και στους ντόπιους ελεγκτές μονοπωλίων. Επιπλέον, η παραδοσιακή στροφή των Ελλήνων προς τη Ρωσία ενδέχεται να αυξηθεί στο περιβάλλον της τρέχουσας κρίσης.’

Όσον αφορά στις αντοχές της κυβέρνησης απέναντι στις αντιδράσεις που αναμένεται να προκύψουν από τη λήψη ‘δρακόντειων μέτρων’ η έκθεση αναφέρει πως: ‘το ΠΑΣΟΚ έχει πολλούς φίλους μεταξύ των ευρωπαϊκών σοσιαλιστικών κρατών και στενές σχέσεις με τη Βρετανική κυβέρνηση στο Λονδίνο. Ορισμένοι βοηθοί κλειδιά του Παπανδρέου έχουν ισχυρούς βρετανικούς δεσμούς. Μένει να φανεί τί συμβουλές θα λάβει και σε ποιο βαθμό θα μπορέσει να ξεπεράσει τη δυνατή αντίσταση που θα ασκηθεί από τη βάση, αν η κυβέρνηση σκοπεύει να προσπαθήσει να παραμείνει στην Ευρωζώνη.’ ‘Όλες οι περικοπές έχουν βρει αντίσταση από τα σωματεία’ αναφέρει η έκθεση, ‘τα οποία είναι πολύ στενά συνδεδεμένα με την αριστερά και για άλλη μία φορά μία αριστερή παράταξη παίζει σημαντικό ρόλο στις εξελίξεις σε μία δυτική χώρα’ ενώ προσθέτει ότι  ‘η Νέα Δημοκρατία είναι μία σταθερή αντίπαλη δύναμη αλλά η αξιοπιστία της έχει αναπόφευκτα θιγεί εξαιτίας της αλλοίωσης των στατιστικών στοιχείων στην περίοδο πριν τις εκλογές του 2009’.

‘Στην τρέχουσα φάση η κυβέρνηση διανύει κάτι που μπορεί να παρομοιαστεί με την περίοδο του γαμήλιου ταξιδιού της και η επισήμανση της ανάγκης για μέτρα λιτότητας έχει βρει ευρεία αποδοχή, τουλάχιστον στη θεωρία’ αναφέρεται στην έκθεση. ‘Υπάρχουν, ωστόσο, σοβαρές εσωτερικές εντάσεις στον κόμμα, εξαιτίας του προγράμματος περικοπών και μία μελλοντική διάσπαση του δε μπορεί να αποκλειστεί αν και μάλλον αυτό δεν πρόκειται να συμβεί στο βραχυπρόθεσμο ορίζοντα’ προσθέτει η έκθεση.

‘Η σοβαρότερη δυσκολία για την κυβέρνηση προέρχεται από τη σοβαρή μείωση του πραγματικού εισοδήματος των πολιτών, με έναν τρόπο που δεν έχει συμβεί εδώ και πολλές δεκαετίες, με ζητιάνους στους δρόμους, και ανθρώπους που δυσκολεύονται να αποπληρώσουν τα καταναλωτικά τους δάνεια’ αναφέρει η έκθεση, προσθέτοντας πως το τίμημα από το υψηλό κόστος διαβίωσης στη χώρα και τη μειωμένη ανταγωνιστικότητα της εξαιτίας της παραμονής της στο ευρώ, θα είναι μεγάλο.

Η έκθεση συνεχίζει προβλέποντας ότι το πακέτο στήριξης θα αποτύχει να σταθεροποιήσει την κατάσταση στο μεσοπρόθεσμο ορίζοντα ενώ υποστηρίζει πως ‘δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι η κυβέρνηση θα καταφέρει, πράγματι, να βελτιώσει τη δημοσιονομική κατάσταση με ουσιαστικό και μόνιμο τρόπο, ενώ υπάρχουν εκλογικές περιφέρειες στη χώρα που είναι σε τέτοιο βαθμό εναντίον της Αμερικής, που η προοπτική της πτώχευσης, της εξόδου από την ΕΕ και της απαγκίστρωσης από τις διεθνείς τράπεζες θα βρει θετική αποδοχή.’

Σε επόμενο άρθρο θα παρουσιάσω το δεύτερο μέρος της έκθεσης της Αμυντικής Ακαδημίας του Ηνωμένου Βασιλείου.

Πάνος Παναγιώτου – Διευθυντής ΕΚΤΑ

 

Εκθεση βόμβα για την Ελλάδα(ΙΙ):Πώς η κρίση επηρεάζει την ασφάλεια και την άμυνα της Ελλάδας

Πέμπτη, 12 Αύγουστος 2010 00:53

Σε προηγούμενο άρθρο παρουσίασα το πρώτο μέρος έκθεσης για την ελληνική κρίση της Αμυντικής Ακαδημίας του Ηνωμένου Βασιλείου. που είναι το ανώτερο στρατιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα της Βρετανίας, επίσημα συνδεδεμένο με το κράτος και με το Βρετανικό Υπουργείο Άμυνας. Σε αυτό το άρθρο παρουσιάζεται το δεύτερο τμήμα της έκθεσης, το οποίο είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον καθώς αγγίζει θέματα άμυνας και διπλωματίας συνδέοντας τα με την οικονομική κρίση, ενώ κλείνει με την πολιτικοκοινωνική  ανάλυση και τις προβλέψεις της Ακαδημίας για το βραχυπρόθεσμο και πιο μακρινό πολιτικό σκηνικό στην Ελλάδα.

‘Η Τουρκία έχει ήδη ξεκινήσει την εκμετάλλευση της ελληνικής κρίσης με ισχυρές διπλωματικές και εμπορικές πρωτοβουλίες’  υποστηρίζει η έκθεση, ‘ενώ οι ΗΠΑ δεν απασχολούνται ιδιαίτερα από τις συνέπειες που μπορεί να έχει μία ελληνική πτώχευση στις χώρες των Βαλκανίων, καθώς το ενδιαφέρον τους σε αυτήν τη φάση δεν είναι το ίδιο μεγάλο γι’ αυτήν την περιοχή όσο ήταν παλαιότερα.’  Όσον αφορά στο θέμα της εξοικονόμησης χρημάτων από τη μείωση των εξοπλισμών, ‘η Ελλάδα δεν έχει καταφέρει κάτι ιδιαίτερο σε αυτόν τον τομέα όπως φάνηκε από τις συναντήσεις Ερντογάν – Παπανδρέου’ αναφέρει η έκθεση.

Σύμφωνα με την έκθεση η οικονομική κατάσταση της Τουρκίας είναι ‘μακριά από ιδανική’ αλλά ‘το στρατηγικό της πλεονέκτημα στις εξαγωγές τροφίμων καθώς και το γεγονός ότι έχει τεράστιες γόνιμες εκτάσεις γης τις οποίες νοικιάζει σε πλούσιες χώρες με έλλειψη τροφίμων όπως η Σαουδική Αραβία σε συνδυασμό με την εκρηκτική τουριστική της ανάπτυξη, κάνουν τη χώρα οικονομικά ανθεκτική, ενώ μία νέα πολιτική ανεξαρτησίας που έχει υιοθετήσει στο τελευταίο διάστημα σε συνδυασμό με την αύξηση της πολιτικής της απόστασης από το Ισραήλ σε πολύ μεγάλο βαθμό, της παρέχει ένα εξαιρετικά ευνοϊκό γι’ αυτήν πλεονέκτημα. Τα σύνορα με τη Συρία είναι ορθάνοιχτα για τη διεξαγωγή εμπορίου ενώ το ίδιο συμβαίνει και με τα Βαλκάνια.’

Η έκθεση υποστηρίζει ότι η ‘Άγκυρα επιθυμεί να εμπλακεί πολύ περισσότερο στην προστασία των δικαιωμάτων των Μουσουλμάνων στη Βοσνία’ ενώ τονίζει πως ‘ο ρόλος κλειδί της Τουρκίας στη Δημοκρατία των Σκοπίων είναι πιθανό να εμποδίσει τη λύση του προβλήματος της ονομασίας’

Όσον αφορά στο Κυπριακό, η έκθεση αναφέρει πως ‘ η τρέχουσα οικονομική δυσκολία της Ελλάδας και η ευνοϊκή οικονομική θέση αλλά και η αυτοπεποίθηση της Τουρκίας κάνει απίθανη μία πρόωρη λύση του Κυπριακού ενώ αυξάνει την πιθανότητα για διαχωρισμό του νησιού.’ Η έκθεση αναφέρει για το όνομα των Σκοπίων πως ‘μετά από μία προσέγγιση του Ομπάμα το καλοκαίρι του 2009, η κυβέρνηση του έχει αποστασιοποιηθεί από τις ελληνικές θέσεις και έχει βελτιώσει τις σχέσεις της με την Σκοπιανή κυβέρνηση’. Τέλος, σύμφωνα με την έκθεση, η κρίση αναμένεται να προκαλέσει δυσφορία στις σχέσεις μεταξύ Ελλάδας Σκοπίων και Ελλάδας Βουλγαρίας.

Πολιτική ανάλυση – πρόβλεψη επιδείνωσης της κοινωνικής αναταραχής

‘Στο βραχυπρόθεσμο ορίζοντα οι εξελίξεις είναι πιθανόν να ευνοήσουν την ελληνική κυβέρνηση’ προβλέπει η έκθεση. ‘Το σχέδιο του Μαΐου έχει αποσύρει το πρόβλημα της ασταθούς σχέσης της Ελλάδας με τις χρηματοπιστωτικές αγορές. Η χρηματοδότηση του χρέους θα προχωρήσει, χωρίς αμφιβολία, με επιτυχία για λίγο αν και με πολύ υψηλό και το πιθανότερο ολοένα αυξανόμενο κόστος για τις μελλοντικές γενιές των Ελλήνων’.  

‘Πολλοί Έλληνες είναι πιθανόν να αντιδράσουν τώρα σε μία νέα αλλαγή κατεύθυνσης (και να υποστηρίξουν το υπάρχον σχέδιο), καθώς θα νιώθουν πως το σχέδιο του Μαΐου δείχνει την μοναδική σημασία της Ελλάδας στον κόσμο και  αναδεικνύει την κληρονομιά που αφήνει σε μία σταθερή Ευρώπη.’ υποστηρίζει η έκθεση.

‘Η Ελλάδα έχει δυσανάλογα μεγάλο, σε σχέση με το μέγεθος της, αριθμό εκπροσώπων της στις Βρυξέλλες και θα προσπαθήσει να προωθήσει την πολιτική της ενώ είναι πιθανό να βρει υποστήριξη από δεύτερης και τρίτης βαθμίδας κράτη με αδύναμες οικονομίες που περιμένουν αιώνια επιδότηση του ελιτίστικου τρόπου ζωής τους από τους φορολογούμενους των κρατών πρώτης βαθμίδας’ αναφέρει η έκθεση.

‘Είναι πιθανόν ο Παπανδρέου να ποντάρει στο ότι θα ξεσπάσει μία άλλη κρίση χρέους στη διεθνή σκηνή σύντομα και η πως η Ελλάδα θα ξεχαστεί αν, για παράδειγμα, υπάρξει μία μεγάλη τραπεζική Ισπανική κρίση’ γράφει η έκθεση προσθέτοντας ‘αυτό πρόκειται μάλλον για περίπτωση λανθασμένης αισιοδοξίας. Καθώς οι συνέπειες της κρίσης θα επιβαρύνουν όλες τις βασικές αστικές κοινωνικές ομάδες αλλά και τις πιο αδύναμες κοινωνικές ομάδες και τους αγρότες, θα υπάρξουν διαδηλώσεις και θα είναι πολύ δύσκολο να κρατηθούν μακριά από τη χώρα τα διεθνή ΜΜΕ.’

‘Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού και όσο επισκέπτονται τη χώρα τουρίστες για τις διακοπές τους στις ελληνικές παραλίες, η κοινωνική ένταση θα είναι μειωμένη αλλά θα αναζωπυρωθεί από το Φθινόπωρο όταν χιλιάδες απόφοιτοι γυμνασίων, λυκείων και ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων βγουν στην αγορά εργασίας και συνειδητοποιήσουν πως υπάρχουν ελάχιστες ή και καθόλου ευκαιρίες γι’ αυτούς’ υποστηρίζει στον επίλογο της η έκθεση. 

Πάνος Παναγιώτου – Διευθυντής ΕΚΤΑ

http://www.sofokleous10.gr/portal2/toprotothema/toprotothema/-------i--2010081026649/