ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΝΦΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΑΦΩΣ

Πώς οι φόροι κατέστρεψαν τα δύο μεγάλα φετίχ του Έλληνα: το σπίτι και το αυτοκίνητο

Πώς οι φόροι κατέστρεψαν τα δύο μεγάλα φετίχ του Έλληνα: το σπίτι και το αυτοκίνητο

Το σπίτι και το αυτοκίνητο ήταν πάντα φετίχ για τους Ελληνες - και όχι μόνο. Σε όλα τα εισοδηματικά επίπεδα, από το ρετιρέ στην Κυψέλη μέχρι τη βίλα στο Ψυχικό και την Εκάλη και από το μικρό Autobianchi μέχρι το Porsche Cayenne, το μεγαλύτερο μέρος του εισοδήματος, το σύνολο σχεδόν των αποταμιεύσεων και των δανείων, ξοδευόταν σε αυτά τα δύο status symbols. Να όμως που μετατράπηκαν σε εφιάλτες για τους ιδιοκτήτες τους και σε όνειρα θερινής νυκτός για τους νεότερους εξαιτίας της πρωτοφανούς φοροεπιδρομής που εξαπέλυσαν όλες οι «κυβερνήσεις της κρίσης» τα τελευταία τρία χρόνια.

Ποιο, όμως, ήταν το αποτέλεσμα αυτής της φοροεπιδρομής; Υπήρξε όφελος για το Δημόσιο και τον Προϋπολογισμό από την κατάρρευση αυτών των δύο κλάδων (και πολλών περιφερειακών); Μαζεύτηκαν περισσότεροι φόροι και γέμισαν τα δημόσια ταμεία ή τελικά τροφοδοτήθηκε περισσότερο η ανεργία και μειώθηκαν τα εισοδήματα των πολιτών και το ΑΕΠ; Μάλλον το δεύτερο ισχύει. Η φοροεπιδρομή σε ακίνητα και αυτοκίνητα είχε ασήμαντο όφελος για τα δημόσια ταμεία, ωστόσο αποτέλεσε τη βασική αιτία ύφεσης και διάλυσης δύο κλάδων που ήταν από τους ισχυρότερους συντελεστές της ανάπτυξης τις τελευταίες δεκαετίες. Ο συνδυασμός της υπερφορολόγησης της περιουσίας και του εισοδήματος, οι έκτακτοι φόροι, η ισοπέδωση προς τα κάτω του βιοτικού επιπέδου προκάλεσαν την τρομερή ύφεση που βιώνουμε τα τελευταία χρόνια, χωρίς να συμβάλει στην αύξηση των δημοσίων εσόδων. Αντίθετα, είναι μία από τις βασικότερες αιτίες μείωσής τους.
 

Αυτοκίνητα

Με βάση τον Προϋπολογισμό, το σύνολο των φορολογικών εσόδων από τις πωλήσεις καινούριων αυτοκινήτων (ταξινομήσεις λέγονται στα δημόσια οικονομικά) το 2013 θα είναι μόνο 45 εκατ. ευρώ, έναντι 47 εκατ. το 2012 και 100 εκατ. το 2011. Μειώνονται δηλαδή τα φορολογικά έσοδα επειδή δεν μπορούμε να αγοράσουμε αυτοκίνητα κατά 55 εκατ. ευρώ τα δύο τελευταία χρόνια (ποσοστό 57,2%).

Τα έσοδα από τα τέλη κυκλοφορίας που εισπράττει το κράτος κάθε χρόνο διατηρήθηκαν σταθερά, παρά την ονομαστική αύξησή τους, επειδή περίπου 250.000 ιδιοκτήτες αυτοκινήτων κατέθεσαν τις πινακίδες των Ι.Χ. τους. Το σύνολο των εισπράξεων από τα τέλη κυκλοφορίας ήταν το 2011 περίπου στο 1,11 δισ. ευρώ και το 2012 στο 1,13 δισ. (ενώ η κυβέρνηση προέβλεπε ότι θα εισπράξει 1,25 δισ.). Επεσε έξω, λοιπόν, στις προβλέψεις της, δεν κέρδισε τίποτα και επιβάρυνε δυσανάλογα τους φορολογούμενους που κράτησαν τα αυτοκίνητά τους αφού πλήρωσαν αυτοί το ποσό που δεν πλήρωσαν οι 250.000 πολίτες που κατέθεσαν τις πινακίδες. Ωστόσο η απόσυρση του πλήθους αυτών των αυτοκινήτων από την κυκλοφορία επέδρασε αρνητικά και στα άλλα δημόσια έσοδα. Οι εισπράξεις για παράδειγμα από τον ΦΠΑ των καυσίμων μειώθηκαν κατά 10% και διαμορφώθηκαν από 2,85 δισ. ευρώ το 2011 σε 2,58 δισ. το 2013 (πρόβλεψη του Προϋπολογισμού).

Αν σκεφτεί κανείς την επίπτωση που έχει η απόσυρση 250.000 οχημάτων από την κυκλοφορία σε συνεργεία, πρατήρια βενζίνης, πλυντήρια αυτοκινήτων, διόδια κ.λπ., καθώς και στη μη πραγματοποίηση όλων αυτών των εργασιών στα έσοδα από ΦΠΑ, αντιλαμβάνεται ότι το τελικό αποτέλεσμα της αύξησης των τελών κυκλοφορίας κατά την τελευταία τριετία είναι σαφώς αρνητικό για την οικονομία. Η κατάρρευση του κλάδου του αυτοκινήτου δεν ήταν απλώς αποτέλεσμα της ύφεσης, αλλά και μια από τις γενεσιουργές αιτίες της. Σκεφτείτε μόνο πόσοι άνθρωποι έμειναν χωρίς δουλειά από αυτόν τον κλάδο (σύνολο εργαζομένων βάσει μελέτης του ΙΟΒΕ 47,7%) και πόσοι είδαν την περιουσία τους να απαξιώνεται, αφού οι τιμές των μεταχειρισμένων αυτοκινήτων κατέρρευσαν σε σχέση με την αρχική τιμή αγοράς τους (ενώ οι δόσεις για όσους είχαν πάρει αυτοκίνητο με δάνειο παρέμειναν ως είχαν). Χωρίς, λοιπόν, να υπάρχει απολύτως κανένα όφελος για το κράτος, αντίθετα μάλιστα ζημία, διαλύθηκε ένας κλάδος, αυξήθηκε η ανεργία και απαξιώθηκαν εντελώς ολόκληρες περιουσίες.
 

Ακίνητα

Στον κλάδο των ακινήτων τώρα τα πράγματα είναι ακόμη χειρότερα. Η διακοπή των αγοραπωλησιών έχει απαξιώσει την αγοραία αξία των ακινήτων, τη στιγμή που οι αντικειμενικές αξίες βρίσκονται στα ύψη.

Νέες οικοδομές δεν χτίζονται, στεγαστικά δάνεια δεν δίνονται, οι επισκευές αναβάλλονται, ο κλάδος μαστίζεται από απόλυτη έλλειψη ρευστότητας και ανεργία. Η συνεχής φορολόγηση έχει φέρει σε αδιέξοδο πολλούς ιδιοκτήτες ακινήτων, τα ενοίκια καταρρέουν (αυτό έχει και μια πολύ καλή πλευρά για τους ενοικιαστές) και η αδικία έχει φτάσει στο ζενίθ, αφού άνθρωποι χωρίς εισοδήματα, που κατέχουν για οποιονδήποτε λόγο (είτε από κληρονομιά, είτε από παλιότερη αγορά όταν είχαν εισόδημα, είτε από στεγαστικό δάνειο που δεν μπορούν πλέον να εξυπηρετήσουν) κάποιο ακίνητο, σήμερα καλούνται να πληρώσουν φόρους χωρίς να έχουν χρήματα. Το μόνο που φρενάρει την καταστροφή τους είναι ότι οι τράπεζες δεν κατάσχουν -προς το παρόν- τα ακίνητα. Η Alpha Bank κρούει τον κώδωνα του κινδύνου στο τελευταίο οικονομικό δελτίο της λέγοντας ότι «η κυβέρνηση που θέσπισε τον ΦΑΠ το 2010 είχε προγραμματίσει σημαντικά έσοδα από τους φόρους περιουσίας, άνω των 850 εκατ. ευρώ το 2010, τα οποία ωστόσο δεν κατάφερε να εισπράξει διότι ο φόρος δεν έγινε δυνατόν να εφαρμοστεί λόγω αδυναμίας κατάλληλης προσαρμογής του περιουσιολογίου, επί του οποίου θα επιβαλλόταν ΦΑΠ και ΕΤΑΚ. Ο ΦΑΠ του 2011 και του 2012 είχε τα ίδια προβλήματα, αλλά σε μεγαλύτερο βαθμό και, σε κάθε περίπτωση, δεν εισπράχτηκε.

Στηριζόμενη στην επιτυχή εφαρμογή του Εκτακτου Ειδικού Τέλους Ηλεκτροδοτημένων Δομημένων Επιφανειών (ΕΕΤΗΔΕ), η κυβέρνηση προωθεί σχέδια για εφαρμογή ενός μόνιμου ενιαίου φόρου στο σύνολο της ακίνητης περιουσίας στη χώρα (όχι μόνο στα ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα), από τον οποίο ευελπιστεί να εισπράττει σε ετήσια βάση έσοδα ύψους 3 δισ. ευρώ περίπου, ποσό ελάχιστο από αυτό που θα πρέπει να αναμένεται από τους φόρους περιουσίας στην Ελλάδα. Και ενώ σχεδόν όλοι οι ιδιοκτήτες ακινήτων στην Ελλάδα έχουν πληρώσει το ΕΕΤΗΔΕ και ετοιμάζονται να πληρώσουν και τον νέο ενιαίο φόρο, όταν αυτός θεσπιστεί και εφαρμοστεί, ξαφνικά, στις αρχές Ιανουαρίου, περίπου 140.000 ιδιοκτήτες με ακίνητη περιουσία άνω των 400.000 ευρώ ανά φορολογούμενο παραλαμβάνουν τα εκκαθαριστικά σημειώματα για τον ΦΑΠ του 2010.

Και σαν να μην έφτανε αυτό, οι ίδιοι και άλλοι φορολογούμενοι (συνολικά 500.000) ειδοποιούνται ότι, στους επόμενους μήνες του 2013, θα λάβουν και τα εκκαθαριστικά του ΦΑΠ του 2011 και του 2012. Το ερώτημα είναι αν αυτοί που δεν μπόρεσαν να πληρώσουν τους φόρους του 2011 και του 2012 θα μπορέσουν να τους πληρώσουν αναδρομικά μαζί με αυτούς του 2013. Η ερώτηση μάλλον ρητορική φαντάζει, διότι είναι αυτονόητο ότι οι φόροι αυτοί δεν θα πληρωθούν.

Και ενώ, λοιπόν, όσο και αν αυξάνονται ονομαστικά, στην πράξη δεν εισπράττονται, η οικονομία διαλύεται και η ανεργία γιγαντώνεται. Ο κλάδος της οικοδομής, που απασχολούσε το 2008 περί τις 400.000 εργαζομένους, έχει περιοριστεί σε 240.000 άτομα. Η οικοδομική δραστηριότητα έχει παγώσει, αφού πρώτα μειώθηκε κατά 38% το 2010, κατά 44% το 2011 και κατά 45% το 2012. Αντίστοιχα μειώθηκε η παραγωγή τσιμέντου, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία, τον ΦΠΑ και τους φόρους συνολικά. Με τον κλάδο της οικοδομής να συμμετέχει με περισσότερο από 10% στο ΑΕΠ, αντιλαμβάνεται κανείς πόσο μεγάλη είναι η επίπτωση στην ύφεση από την κατάρρευσή του.

Και τίθεται το ερώτημα: άξιζε τελικά το αποτέλεσμα αυτής της φορομπηχτικής πολιτικής που ακολούθησαν και συνεχίζουν να ακολουθούν οι κυβερνήσεις της κρίσης; Η απάντηση είναι προφανής: η πολιτική αυτή προκάλεσε μεγαλύτερο πρόβλημα στην οικονομία. Και δεν ήταν αναγκαία, όπως πολλοί κυβερνητικοί και οικονομολόγοι υποστηρίζουν. Αναγκαία ήταν η συρρίκνωση του δημοσίου τομέα, όπως και ο έλεγχος της σπατάλης, η διακοπή πληρωμής των συντάξεων- μαϊμού και των υπερβολικών αμοιβών σε ειδικές κατηγορίες δημοσίων υπαλλήλων. Αν όλα αυτά είχαν γίνει αντί της φοροεπιδρομής, δεν θα είχαμε αυτή την πρωτοφανή ύφεση που διέλυσε την οικονομία και την κοινωνία μέσω της έλλειψης ρευστότητας, της φτώχειας και της ανεργίας.

[Του Γρηγ. Νικολόπουλου από protothema.gr]

Επτά στα 10 ευρώ δηλώνονται από μισθωτούς – συνταξιούχους!!!

Επτά στα 10 ευρώ δηλώνονται από μισθωτούς – συνταξιούχους!!!

Πηγή:www.capital.gr

Του Σπύρου Δημητρέλη
Παρά την ύφεση στην οικονομία το 2010, η επιβολή των τεκμηρίων διαβίωσης αύξησε σημαντικά τα εισοδήματα που δήλωσαν οι ελεύθεροι επαγγελματίες. Αυτό όμως δεν ήταν επαρκές για αν αντισταθμίσει τη μεγάλη μείωση κερδών των επιχειρήσεων και να αποτρέψει τη σημαντική μείωση του φόρου εισοδήματος που βεβαιώθηκε από το υπουργείο Οικονομικών για τα εισοδήματα του 2010. 

Σήμερα, η Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων του υπουργείου Οικονομικών, έδωσε στην δημοσιότητα το πλήρες στατιστικό δελτίο φορολογικών δεδομένων οικονομικού έτους 2011 (εισοδήματα 2010) από το οποίο προκύπτουν τα ακόλουθα ενδιαφέροντα συμπεράσματα: 

- Οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι δήλωσαν το 2010 συνολικό εισόδημα 81,81 δισ. ευρώ και τους βεβαιώθηκε συνολικό φόρος 5,73 δισ. ευρώ. Όσον αφορά τα ποσοστά, οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι δήλωσαν το 70,22% του συνολικού εισοδήματος που δηλώθηκε στην οικονομία (το 2009 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 70,18%) και τους βεβαιώθηκε το 55,09% του συνολικού φόρου (το 2009 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 55,54%). Σε σχέση με τα εισοδήματα του 2009 προκύπτει ότι οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι δήλωσαν το 2010 αυξημένο εισόδημα κατά 597 εκατ. ευρώ. 

- Οι λοιποί φορολογούμενοι – φυσικά πρόσωπα (π.χ. επαγγελματίες) δήλωσαν το 2010 συνολικό εισόδημα 21,88 δις. ευρώ ή το 16,79% του συνόλου. Από αυτό προκύπτει ότι δήλωσαν αυξημένο εισόδημα κατά 2,45 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2009. Το 2010 τους βεβαιώθηκε συνολικός φόρος 1,99 δισ. ευρώ ή το 15,79% του συνόλου έναντι 1,6 δις. ευρώ ή το 15,44% το 2009. Η αύξηση στο δηλούμενο εισόδημα συνδέεται με την εφαρμογή των τεκμηρίων διαβίωσης αλλά και το λεγόμενο «κίνημα των αποδείξεων». Τα στοιχεία αποδεικνύουν ανάγλυφα το εύρος της φοροδιαφυγής στις τάξεις των ελεύθερων επαγγελματιών.

ΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΙΣ ΔΗΛΩΝΟΥΝ ΤΟ 13% ΤΟΥ ΣΥΝΟΛΙΚΟΥ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ!!!
- Οι επιχειρήσεις – νομικά πρόσωπα παρουσίασαν το 2010 σημαντική μείωση τόσο στο δηλούμενο εισόδημα (12,8 δις. ευρώ έναντι 15 δις. ευρώ το 2009) όσο και στον βεβαιούμενο φόρο (3,62 δισ. ευρώ έναντι 3 δισ. ευρώ το 2009). 

- Από τα στοιχεία προκύπτει ότι συνολικά στην οικονομία το 2010 δηλώθηκε εισόδημα 116,5 δις. ευρώ και βεβαιώθηκε φόρος 10,4 δισ. ευρώ. Τα αντίστοιχα στοιχεία του 2009 είναι συνολικό εισόδημα 115,7 δις. ευρώ και φόρος 10,4 δισ. ευρώ. 

- Από τα 100 ευρώ φόρο εισοδήματος που βεβαιώνεται στην Ελλάδα τα 55 ευρώ καλούνται να πληρώσουν μισθωτοί, τα 15,4 ευρώ ελεύθεροι επαγγελματίες, εισοδηματίες κα και τα 29,5 δισ. ευρώ οι επιχειρήσεις.

Πηγή:www.capital.gr

Αλκοολούχα Ποτά 2012: Επικίνδυνη καθίζηση του κλάδου από την αύξηση της φορολογίας

Αλκοολούχα Ποτά 2012: Επικίνδυνη καθίζηση του κλάδου από την αύξηση της φορολογίας, την αλματώδη εξάπλωση του λαθρεμπορίου και τον περιορισμό της κατανάλωσης

       

http://www.casss.gr/PressCenter/Articles/2763.aspx

Σε περιόδους οικονομικής κρίσης κατά την διάρκεια των οποίων η πλατειά μάζα της κοινωνίας στενάζει ή γονατίζει κάτω από το βάρος των πολλών προβλημάτων και η καταναλωτική δαπάνη συρρικνώνεται ραγδαία, υπάρχει και μια κατηγορία «πολιτών» που θησαυρίζει σε βάρος των ταμείων του κράτους και της υγείας του κοινωνικού συνόλου, αξιοποιώντας στο έπακρο την ανεπάρκεια ή την ανικανότητα των υφιστάμενων κρατικών μηχανισμών ελέγχου. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα με την σειρά και ας τα προσαρμόσουμε στα δεδομένα που επικρατούν στην χώρα μας στον τομέα των Αλκοολούχων Ποτών την περίοδο της οικονομικής κρίσης.

Αλκοολούχα είναι τα υγρά ποτά που περιέχουν αλκοόλη (Οινοπνευματώδη Ποτά) τα οποία διαχωρίζονται σε τρείς βασικές κατηγορίες:

(1)    Στην πρώτη κατηγορία περιλαμβάνονται όσα ζυμώνονται, δηλαδή όσα ποτά παράγονται με αλκοολική ζύμωση αμυλούχου ή σακχαρούχου πρώτης ύλης, όπως το κρασί ή η μπύρα που αποτελούν και τους τυπικούς εκπροσώπους της κατηγορίας αυτής. Τα ποτά αυτά δεν μπορούν να ξεπεράσουν τους 18 αλκοολικούς βαθμούς για τον απλούστατο λόγο ότι πέρα από το όριο αυτό δεν υπάρχει αλκοολική ζύμωση αφού  μέχρι τους 18 βαθμούς σταματάει η δράση των μυκήτων που προκαλούν την ζύμωση.

(2)    Στην δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνονται τα ποτά στα οποία η αλκοολική ζύμωση της πρώτης ύλης ακολουθείται από απόσταξη σε ειδική συσκευή (αποστακτήρας ή καζάνι). Οι πιο χαρακτηριστικοί εκπρόσωποι της κατηγορίας αυτής είναι τα δημοφιλή εγχώρια παραγόμενα (ούζο, τσίπουρο) και τα εισαγόμενα ποτά (ουίσκυ,  βότκα, τζιν και δεκάδες άλλα).

(3)   Η τρίτη κατηγορία περιλαμβάνει τα ηδύποτα, δηλαδή τα ποτά που παρασκευάζονται τεχνητά με την ανάμειξη προκαθορισμένης ποσότητας αιθυλικής αλκοόλης, νερού, αρωματικών και χρωστικών υλών (φυτικής ή και μη φυσικής προέλευσης) καθώς επίσης και γλυκαντικών ουσιών. Φυσικά, ο πιο χαρακτηριστικός εκπρόσωπος της κατηγορίας αυτής είναι τα διάφορα λικέρ.

Με την ραγδαία γιγάντωση της οικονομικής κρίσης, την «κηδεμονία» της Ελλάδος από μαθητευόμενους μάγους που υπαγορεύουν στην χώρα μας (ηθελημένα;) άχρηστες και αποτυχημένες  «συνταγές», επιβλήθηκαν υπέρογκοι φόροι και στα Αλκοολούχα Ποτά με την αφελή προσδοκία πως τα «οφέλη» θα ήταν ευθέως ανάλογα των οικονομικών επιβαρύνσεων που επιβλήθηκαν. Το αποτέλεσμα φυσικά είναι δραματικά διαφορετικό γιατί οι «παράπλευρες απώλειες» των υπέρογκων φόρων δεν είναι μόνο δυσανάλογα μεγάλες ή υπερβολικά σκληρές αλλά «ευνοούν» και την αλματώδη ανάπτυξη του λαθρεμπορίου που κυριολεκτικά οργιάζει !!

Όπως είναι γνωστό, η Οδηγία 92/83/ΕΟΚ καθορίζει τους ελάχιστους συντελεστές του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης  που επιβάλλεται στα Αλκοολούχα Ποτά ανάλογα με την κατηγορία στην οποία ανήκουν. Δηλαδή ποτά με χαμηλό ποσοστό οινοπνεύματος φορολογούνται λίγο (όπως η μπύρα με εξαίρεση τους μικρούς ζυθοποιούς που δεν πληρώνουν ειδικό φόρο) ή  και  καθόλου (όπως το κρασί με σημαντική εθνική παραγωγή και τεράστια σημασία για την αγροτική οικονομία – ακόμα και χωρίς φόρο οκτώ στις δέκα μεγαλύτερες οινοβιομηχανίες της χώρας μας είναι ζημιογόνες, βλπ. σχετικό άρθρο εδώ). Αντίθετα, ποτά με υψηλό ποσοστό οινοπνευματικού βαθμού φορολογούνται σημαντικά – τα τοπικά, εγχώρια παραγόμενα ποτά (Ούζο, Τσίπουρο, Αποστάγματα) με το 50% του φόρου που επιβάλλεται στα εισαγόμενα. Η Κοινοτική Οδηγία αιτιολογεί τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης Οινοπνευματωδών Ποτών (ΕΦΚΟΠ) σαν αποτρεπτικό «όπλο» ή σαν αποθάρρυνση της κατανάλωσης λόγω των αρνητικών συνεπειών που μπορούν να προκληθούν στην υγεία, από την υπερβολική τους κατανάλωση καθώς και των επιβαρυντικών οικονομικών συνεπειών για την αποκατάστασή της.

Στην Ελλάδα πριν από την οικονομική κρίση (2008) ο ΕΦΚΟΠ βρισκόταν στα 1.135 Ευρώ / 100 λίτρα αιθυλικής αλκοόλης ενώ το καλοκαίρι του 2010 έφθασε αισίως τα 2.550 Ευρώ / 100 λίτρα, δηλαδή αυξήθηκε κατά 125% μέσα σε δύο χρόνια!

Το αποτέλεσμα του υπερδιπλασιασμού του  ΕΦΚΟΠ και της αύξησης του ΦΠΑ από 19 σε 23% ήταν το παραδοσιακό μας Ούζο ή το Τσίπουρο να «σκαρφαλώσουν» στα 8 (τουλάχιστον) Ευρώ ανά φιάλη 700 γραμμαρίων, το δε εισαγόμενο «εθνικό» μας ουίσκινα εκτοξευτεί στα 18 (και βάλε) Ευρώ!

Το 2010 σύμφωνα με στοιχεία του IWSR (The International Wine and Spirit Record) που επεξεργάστηκε το ΙΟΒΕ  (Ίδρυμα Οικονομικών & Βιομηχανικών Ερευνών) η μπύρα υποχώρησε στην χώρα μας κατά 2%, το κρασί κατά 5%, τα τοπικά αποστάγματα (κυρίως με γλυκάνισο) κατά 6%, το ουίσκι κατά 23,7% και τα λικέρ κατά 25,7%. Η κατάσταση στην Ελλάδα το 2011 (έτος πλήρους εφαρμογής της υπερφορολόγησης) επιδεινώθηκε ραγδαία και το 2012 παρουσιάζει μια τόσο μεγάλη καθίζηση ώστε απειλεί πλέον ευθέως την βιωσιμότητα των επιχειρήσεων του κλάδου. Αυτό προκύπτει από τους δημοσιευμένους ισολογισμούς των σημαντικότερων εταιριών καλύπτοντας τόσο τα εισαγόμενα Αλκοολούχα ποτά όσο και τα εγχώρια παραγόμενα. Οι πιο σημαντικές αιτίες της επικίνδυνης αυτής καθίζησης είναι τρείς:

(1)    Στην υπερβολική αύξηση του ΕΦΚΟΠ ο οποίος σε συνδυασμό με την αύξηση του ΦΠΑ οδήγησε τις τελικές τιμές των νόμιμα φορολογημένων Αλκοολούχων Ποτών σε απρόσιτα ύψη. Οι αντίστοιχοι φόροι στην γειτονική μας Βουλγαρία βρίσκονται μόλις στο 25% των Ελληνικών φόρων, ενώ σε «ανταγωνίστριες» τουριστικές χώρες της Ευρώπης (Ισπανία, Ιταλία, Γαλλία, Κύπρο) στο 50% περίπου!

(2)   Στην ραγδαία συρρίκνωση της καταναλωτικής δαπάνης σαν φυσική συνέπεια της οικονομικής κρίσης που επέφερε περιορισμό των εισοδημάτων, ανεργία, έκτακτα χαράτσια κ.π.α. Το συρρικνωμένο εισόδημα των Ελλήνων κατευθύνεται πλέον σε είδη πρώτης ανάγκης καθώς και σε φθηνότερα «υποκατάστατα» ποτά (μπύρα, κρασί) ή απλά….. νεράκι του Θεού!

(3)    Στον ανεξέλεγκτο καλπασμό του λαθρεμπορίου, το οποίο με την υπερβολική αύξηση του ΕΦΚΟΠ πολλαπλασιάζει τα κέρδη του σε βάρος της υγείας μας και των κρατικών ταμείων. Ειδικά στο τσίπουρο όπου ισχύει μια διάτρητη και ξεπερασμένη νομοθεσία η οποία επιτρέπει σε χιλιάδες αμπελουργούς να αποστάζουν τσίπουρο για (δήθεν) σπιτική κατανάλωση με συμβολικό φόρο 0,59 Ευρώ το κιλό, η κατάσταση έχει ξεφύγει από κάθε έλεγχο (βλπ. σχετικό άρθρο μας 23/10/2012 με τίτλο Τσίπουρο: Μακριά από το χύμα! Αλβανικό και Βουλγαρικό «τσίπουρο», επικίνδυνο για την δημόσια υγεία, εισάγεται λαθραία και πουλιέται μέσα σε πλαστικά δοχεία σαν «Ελληνικό»!).

Η σοβαρότητα της κατάστασης που είναι διαμορφωμένη, προκύπτει από την παράθεση των οικονομικών στοιχείων των 5 κορυφαίων εταιριών που πραγματοποιούν το μεγαλύτερο ποσοστό των εισαγωγών Αλκοολούχων Ποτών με ισχυρή, επώνυμη ζήτηση η οποία ολοένα και περισσότερο περιορίζεται στην τουριστική αγορά – η Ελλάδα δέχεται 20 εκατομμύρια τουρίστες οι οποίοι για την διασκέδαση τους επιλέγουν συνήθως αναγνωρισμένα διεθνή σήματα. Οι εταιρίες αυτές (2 αμιγώς ελληνικές και τρείς παραρτήματα μεγάλων πολυεθνικών με παγκόσμια γνωστά σήματα) αποτελούν τον πιο σίγουρο και ασφαλή«φοροεισπράκτορα» για λογαριασμό του Ελληνικού Κράτους αφού το 60% περίπου της αξίας που εισπράττουν για κάθε φιάλη Αλκοολούχου Ποτού παραδίδεται στα κρατικά ταμεία υπό μορφή φόρων!

«Diageo Hellas  Α.Ε»* 

ΕΤΟΣ	Κύκλος Εργασιών €	Μικτά κέρδη €	Καθαρά κέρδη προ φόρων  €	Σύνολο υποχρεώσεων
2007	215.149.888,72	78.625.880,17	12.784.594,98	56.197.043,00
2008	212.245.721,66	83.112.472,08	16.029.815,45	42.733.409,90
2009	230.431.847,76	88.540.313,66	14.645.825,86	60.163.737,52
2010	218.944.030,61	78.318.072,29	7.219.112,80	128.730.200,78
2011	146,750,101,27	52,865,822,41	2,406,265,63	113,525,338,70

Πίνακας: Λ. Κουμάκης. *Όλοι οι ισολογισμοί στις 30 Ιουνίου κάθε έτους. ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΕΡΓΑΣΙΩΝ ΕΧΕΙ ΑΦΑΙΡΕΘΕΙ Ο ΕΙΔΙΚΟΣ ΦΟΡΟΣ ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗΣ.

Η «Diageo Ελλάς» η μεγαλύτερη εταιρία του κλάδου, με τα γνωστότερα παγκόσμια σήματα (Johnnie Walker, Haig, Dimple,Cardhu, Smirnoff, Gordon’s, Jose Cuervo, Baileys, Grand Marnier, Ursus κ.α), 100% θυγατρική της πολυεθνικής  DIAGEO, αντιμετωπίζει ραγδαία συρρίκνωση των δραστηριοτήτων της στην Ελλάδα όχι μόνο από την οικονομική κρίση που πλήττει τους Έλληνες αλλά και από την τεράστια έκταση του λαθρεμπορίου που απλώνεται ολοένα και εντονότερα στην τουριστική αγορά των 20.000.000 επισκεπτών της χώρας μας! Την διετία 2010-2011 ο κύκλος εργασιών (χωρίς τον ειδικό φόρο κατανάλωσης) υποχώρησε κατά 36% σε σχέση με το 2009, ενώ οι απώλειες του 2012 (σε σχέση με το 2011) υπολογίζονται σε ένα 20% επί πλέον!

ΚΑΡΟΥΛΙΑΣ Β.Σ. ΑΒ&ΕΕ ΠΟΤΩΝ»  (ΑΡΜΑΕ 1651/04/Β/86/88(98)

Έτος	Κύκλος Εργασιών €	Μικτά κέρδη €	Καθαρά κέρδη προ φόρων  €	Σύνολο υποχρεώσεων
2007	146.070.044	21.947.018	2.581.699	56.254.706
2008	146.070.044	21.947.018	2.581.699	56.254.706
2009	162.979.910	25.106.488	2.857.359	65.468.389
2010	146.066.289	21.090.867	1.015.652	49.637.252
2011	123.221.707	18.186.979	205.589	39.087.748

Πίνακας: Λ. Κουμάκης

Η δεύτερη σε μέγεθος εταιρία Αλκοολούχων Ποτών της ελληνικής αγοράς είναι η ΚΑΡΟΥΛΙΑΣ (100% ελληνικών συμφερόντων από το 2011 μετά την αποχώρηση  της Αγγλικής Berry Bros & Rudd) η οποία διακινεί στην Ελληνική αγορά ένα πλήθος γνωστών προϊόντων (ΜΕΤΑΧΑ, Cutty Sark,The Famous Grouse, Glenrothes, The Macallan, Jack Daniel's , Southern Comfort,  WoodfordReserve Bourbon, Remy Martin , Stolichnaya , Finlandia, Sierra Tequila , No 3 Premium Gin , Cointreau) ενώ τα τελευταία χρόνια η ΚΑΡΟΥΛΙΑΣ έκανε μια στροφή προς ελληνικά ποτά αλλά και τρόφιμα. Σήμερα, διαθέτει στο πρόγραμμά της εκτός από το ΜΕΤΑΧΑ (το διακινεί από το 2001), τα Ούζα Ματαρέλη, Πιτσιλαδή (το Ούζο Ισίδωρου Αρβανίτη «μετακομίζει» από το 2013 στηνCoca-Cola Τρία Έψιλον), τα Κτήματα Κυρ-Γιάννη, Σπυρόπουλου, Σιγάλα, τα φημισμένα κρασιά της Σάμου, τα αποστάγματα Τσιλιλή, το Ρακόμελο Kretarakimeli και τα εξαιρετικά προϊόντα της εταιρίας Παπαδημητρίου από την Καλαμάτα (Βαλσαμικό, μουστάρδες, ελαιόλαδο κ.α). Την διετία 2010-2011 ο κύκλος εργασιών της εταιρίας υποχώρησε κατά 24% περίπου σε σχέση με το 2009 παρά την αύξηση των φόρων, ενώ αναμένεται περαιτέρω υποχώρηση και το 2012.

  

«ΑΜΒΥΞ»  (ΑΡΜΑΕ 6262/01ΝΤ/Β/86/659)

Έτος	Κύκλος Εργασιών €	Μικτά κέρδη €	Καθαρά κέρδη προ φόρων  €	Σύνολο υποχρεώσεων
2007	81.425.884	18.621.935	1.797.151	55.134.544
2008	81.476.633	19.313.133	525.600	55.987.256
2009	61.945.063	16.361.931	439.340	46.017.620
2010	65.416.219	18.220.417	199.699	50.670.703
2011	64.120.496	17.149.680	332.337	41.743.856

Πίνακας: Λ. Κουμάκης.

Ισχυρή αντίσταση στο γενικό «πτωτικό ρεύμα» παρουσιάζει η πορεία της εταιρίας ΑΜΒΥΞ (η δεύτερη σε μέγεθος, αμιγώς ελληνική) η οποία ανέβηκε στην τρίτη θέση της ελληνικής αγοράς εκτοπίζοντας στην τέταρτη την Pernod Ricard. Η ΑΜΒΥΞπαράγει το πρώτο σε εξαγωγές επώνυμο ελληνικό ούζο («Ούζο 12»), ενώ αντιπροσωπεύει και διανέμει αξιόλογα ελληνικά προϊόντα (Θεσσαλικό τσίπουρο, Τεντούρα Χάχαλη, Λικέρ Χίου Τέτερη, κρασιά των Κτημάτων Άλφα, Τσέλεπου, Καριπίδη, Αργυρού) αλλά και σημαντικά εισαγόμενα προϊόντα (Moet & Chandon,  Dom Perignon, Hennessy, Perrier, Bud, Grand Marnier,Sauza, Teacher’s , Canadian Club, Grant’s, Glenfiddich) κ.α. Το 2010 είχε συνολικό κύκλο εργασιών αυξημένο κατά 5,6% σε σχέση με το 2009 και το 2011 κύκλο εργασιών αυξημένο κατά 3,5% - πάντα σε σχέση με το 2009. Οι αυξημένες όμως πωλήσεις ουσιαστικά σημαίνουν απώλειες, αφού η αύξηση του κύκλου εργασιών είναι πολύ μικρότερη από την αύξηση των φόρων. Σε κάθε περίπτωση η αποφυγή των μεγάλων απωλειών που παρατηρούνται στους ισολογισμούς των υπόλοιπων εταιριών σημαίνει ισχυρή αντίσταση που ενισχύεται από την σημαντική εξαγωγική επιτυχία του «Ούζο 12».  

PERNOD RICARD HELLAS ΑΒΕE» (ΑΡΜΑΕ 34450/82/Β/95/13)

Έτος	Κύκλος Εργασιών €	Μικτά κέρδη €	Καθαρά κέρδη προ φόρων  €	Σύνολο υποχρεώσεων
2007	75.631.697	38.606.792	4.846.722	36.012.168
2008	82.056.542	42.893.279	5.204.425	33.859.310
2009	77.657.350	41.654.303	10.349.825	28.056.727
2010	82.627.641	42.378.698	6.867.987	23.788.135
2011	55.541.992	30.279.567	2.567.081	16.098.379

Πίνακας: Λ. Κουμάκης. Όλοι οι ισολογισμοί στις 30 Ιουνίου κάθε έτους.

Η Ελληνική θυγατρική της Pernod Ricard (της δεύτερης σε μέγεθος εταιρίας αλκοολούχων ποτών στον κόσμο) υπεχώρησε στην τέταρτη θέση των μεγαλύτερων εταιριών του κλάδου. Στην χώρα μας διαθέτει δύο σύγχρονες παραγωγικές μονάδες στην Μυτιλήνη (όπου παράγονται  το ούζο ΜΙΝΙ, το ούζο ΦΗΜΗ, το ούζο ΛΕΣΒΟΣ, τα λικέρ EOLIKI) και στον Πειραιά (όπου παράγεται το ξύδι ΤOΠ). Η Pernod Ricard διανέμει επίσης μια σειρά σημαντικών διεθνών σημάτων μεταξύ των οποίων Chivas Regal,Ballantine's, Jameson, Absolut, Havana Club, Kahlua, Tia Maria, Malibu, Beefeater κ.α. Την διετία 2010-2011 ο κύκλος εργασιών της εταιρίας υποχώρησε κατά 28% περίπου σε σχέση με το 2009 παρά την αύξηση των φόρων, ενώ μια περαιτέρω υποχώρηση μεγαλύτερη του 10% αναμένεται και για το 2012, σε σχέση με το 2011.

«ΒACARDI ΕΛΛΑΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ» 

Έτος	Κύκλος Εργασιών €	Μικτά κέρδη €	Καθαρά κέρδη προ φόρων  €	Σύνολο υποχρεώσεων
2007	49.985.061	22.468.418	1.263.020	27.508.559
2008	50.626.177	24.166.999	1.414.078	26.027.733
2009	50.134.566	26.627.843	1.265.738	26.899.926
2010	38.104.161	21.422.144	19.473	25.172.299
2011	28.139.431	17.367.196	420.433	18.294.432

Πίνακας: Λ. Κουμάκης 

Την αμέσως επόμενη (πέμπτη) θέση του καταλόγου καταλαμβάνει η Bacardi Hellas θυγατρική της πολυεθνικής Bacardi Ltd. η οποία διανέμει στην Ελλάδα σημαντικά σήματα μεταξύ των οποίων Dewar/s, Aberfeldy, Bacardi Rum, Bombay Sapphire Gin,Grey Goose, 42 Below και Eristoff vodka, Martini, Benedictine, Asti Martini, Cognac Otard και Breezer/s. Το 2011 ο κύκλος εργασιών της εταιρίας υποχώρησε κατά 44% περίπου σε σχέση με το 2009 παρά την μεγάλη αύξηση των φόρων, ενώ μια περαιτέρω υποχώρηση και το 2012, σε σχέση με το 2011, είναι πολύ πιθανή.

«ΜΠΟΪΚΟΣ»  (ΑΡΜΑΕ 17336/01/β/88/353)

Έτος	Κύκλος Εργασιών €	Μικτά κέρδη €	Καθαρά κέρδη προ φόρων  €	Σύνολο υποχρεώσεων
2007	7.506.030	1.679.742	52.599	4.750.903
2008	7.402.673	1.740.291	21.459	5.476.671
2009	7.600.720	1.876.412	24.997	5.815.706
2010	7.071.671	1.580.972	-206.537	5.927.852
2011	3.777.437	808.020	-648.137	2.980.552

Πίνακας: Λ. Κουμάκης. 

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της επικίνδυνης καθίζησης του κλάδου των Αλκοολούχων Ποτών μας προσφέρει η οικογενειακή, ανεξάρτητη εταιρία αντιπροσωπειών «Μπόϊκος ΑΕ» που λειτουργεί εδώ και 35 χρόνια (ιδρύθηκε το 1978). Η εταιρία διακινεί πλήθος εισαγομένων προϊόντων (αφρώδεις οίνους, ουίσκι, λικέρ, βότκα, τεκίλα κ.α.) καθώς και Ούζο & λικέρ μαστίχας («Απαλλαρίνα»). Η εταιρία το 2009 με μειωμένο ΕΦΚΟΠ κατέβαλε στα κρατικά ταμεία 1.617.563 Ευρώ ενώ το 2011 με διπλάσιοΕΦΚΟΠ κατέβαλε …. 1.311.832 Ευρώ βλέποντας τον κύκλο των εργασιών της να μειώνεται στο μισό μεταξύ 2009 και 2011! Η κατάσταση αναμένεται να παρουσιάσει την ίδια τάση και το 2012, αν και με απώλειες που ήδη ξεπέρασαν το 50%, τα περιθώρια περαιτέρω υποχώρησης χωρίς πραγματικό κίνδυνο για την βιωσιμότητα της επιχείρησης, φαίνονται «περιορισμένα».

«ΠΟΤΟΠΟΙΙΑ ΠΛΩΜΑΡΙΟΥ - ΙΣΙΔΩΡΟΣ ΑΡΒΑΝΙΤΗΣ ΑΕ»  (ΑΡΜΑΕ 27456/82/β/92/9)

Έτος	Κύκλος Εργασιών €	Μικτά κέρδη €	Καθαρά κέρδη προ φόρων  €	Σύνολο υποχρεώσεων
2007	12.048.682	5.673.875	2.018.055	5.628.459
2008	12.343.931	5.487.741	1.000.011	5.385.369
2009	12.599.261	5.572.818	1.282.979	6.271.207
2010	10.714.996	4.225.678	742.120	5.582.667
2011	10.457.653	4.137.379	433.128	4.311.856

Πίνακας: Λ. Κουμάκης.

Ένα άλλο παράδειγμα της επίπτωσης που υπάρχει ακόμα και σε επιχειρήσεις που θεωρούνται πολύ καλές, είναι η περίπτωση της «Ποτοποιίας Πλωμαρίου- Ισίδωρος Αρβανίτης ΑΕ» η οποία είδε τον κύκλο των εργασιών της το 2011 να περιορίζεται κατά 17% σε σχέση με το 2009 με «ενσωματωμένους» τους αυξημένους φόρους, ενώ θεωρείται βέβαιη μια περαιτέρω υποχώρηση και το 2012. Ήδη από τον Οκτώβριο του 2012 ανακοινώθηκε ότι το 2013 η διανομή (μόνο;) των προϊόντων της «Ποτοποιίας Πλωμαρίου- Ισίδωρος Αρβανίτης ΑΕ» θα γίνεται από το πανίσχυρο δίκτυο της «Coca Cola - Τρία Έψιλον» η οποία πρόσφατα ανακοίνωσε την μεταφορά της έδρας της από την Αθήνα στην Ελβετία (σχετικό άρθρο μας 2 Νοεμβρίου 2012 Business Exit: Όταν αγαπάμε την Ελλάδα δεν την εγκαταλείπουμε εν μέσω καταιγίδας!)

Συμπέρασμα: Ο κλάδος των Αλκοολούχων Ποτών αποτελεί μια κλασική περίπτωση κατά την οποία η αύξηση ενός φόρου ΔΕΝ αποφέρει την αντίστοιχη αύξηση των εσόδων που εισρέουν στα κρατικά ταμεία.

Η επιδίωξη αύξησης των κρατικών εσόδων, ιδίως σε ορισμένους «ευάλωτους» κλάδους όπως τα Αλκοολούχα Ποτά ή τα πετρελαιοειδή, περνάει υποχρεωτικά μέσα από την οργανωμένη πάταξη του λαθρεμπορίου το οποίο στην Ελλάδα γιγαντώνεται ακόμα περισσότερο με κάθε αύξηση φόρων στις νόμιμες επιχειρήσεις!

Η ανικανότητα της κρατικής γραφειοκρατίας να ξεριζώσει το λαθρεμπόριο (το οποίο πιθανόν να προστατεύεται και από κάποιους που υποτίθεται πως το καταδιώκουν) οδηγεί τα τελευταία χρόνια στις «εύκολες» αποφάσεις της αύξησης των συντελεστών του φόρου που κυριολεκτικά γονατίζουν τις νόμιμες επιχειρήσεις του κλάδου και κάνουν τους λαθρέμπορους (και τους προστάτες τους) πολύ πλουσιότερους εις υγείαν των κορόιδων!

Είναι πολύ χαρακτηριστικό ότι η Ένωση Επιχειρήσεων Αλκοολούχων Ποτών (ΕΝ.Ε.Α.Π.), τα μέλη της οποίας είναι εταιρίες που παράγουν, εισάγουν και διακινούν Αλκοολούχα Ποτά στην Ελλάδα έχει προτείνει στους αρμόδιους φορείς σειρά μέτρων μεταξύ των οποίων την δημιουργία Ειδικής Ομάδας Εργασίας για την καταπολέμηση της νοθείας και του λαθρεμπορίου, τον συντονισμό των διάσπαρτων ελεγκτικών μηχανισμών που πνίγονται μέσα στην γραφειοκρατία και τις «αρμοδιότητες», την εντατικοποίηση των ελέγχων στα σύνορα και στην εσωτερική αγορά (στα ελληνο-βουλγαρικά σύνορα γίνεται ένα ασταμάτητο και διαρκές … πάρτι!) και χορηγίες όλων των επιχειρήσεων – μελών της ΕΝ.Ε.ΑΠ,   (στα πλαίσια της εταιρικής κοινωνικής τους ευθύνης) για την προμήθεια ειδικού εξοπλισμού των διωκτικών αρχών. Επί πλέον προτείνεται στην Ειδική αυτή Ομάδας Εργασίας να συμμετέχουν και εκπρόσωποι της ΕΝ.Ε.ΑΠ,  ώστε να μεταδώσουν στα υπόλοιπα μέλη της την πολύτιμη εμπειρία των επιχειρήσεων του κλάδου για τους τρόπους λειτουργίας του εκτεταμένου κυκλώματος λαθρεμπορίου το οποίο βρίσκουν καθημερινά μπροστά τους στην αγορά, αλλά και των πιο πρόσφορων τρόπων αντιμετώπισης του!

Σε άλλους τομείς, όπως π.χ. τα πετρελαιοειδή, το λαθρεμπόριο έχει αποκλειστικά και μόνο οικονομικές συνέπειες. Ειδικά όμως στον τομέα των Αλκοολούχων Ποτών το λαθρεμπόριο εγκυμονεί πολύ σοβαρούς κινδύνους για την δημόσια υγεία από την ανεξέλεγκτη διοχέτευση νοθευμένων Αλκοολούχων Ποτών που μπορούν να προκαλέσουν πολύ σοβαρές βλάβες σε ανυποψίαστους καταναλωτές: Πρόσφατα στην Τσεχία δεκαεννιά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από νοθευμένα αλκοολούχα ποτά, ενώ 24 νοσηλεύονται ακόμα σε νοσοκομεία, με κάποια να έχουν τυφλωθεί και άλλα να μην συνέρχονται, ενώ ο σάλος που ξέσπασε στην γειτονική Τουρκία για τον θάνατο πέντε ρωσίδων τουριστριών από νοθευμένα αλκοολούχα ποτά (εισήχθησαν από το ψευδοκράτος που δημιούργησαν οι Τούρκοι στην Κύπρο μετά την εισβολή του 1974), προκάλεσε τεράστια ζημιά (και συνεχίζει να προκαλεί) στην τουριστική βιομηχανία της Τουρκίας! 

Μπροστά στην κατάσταση αυτή το δίλημμα που προκύπτει είναι απλό:

ή θα επιμένουμε σε αυξημένους συντελεστές φόρου κλείνοντας ταυτόχρονα τα μάτια μας στο όργιο των λαθρέμπορων με αποτέλεσμα να γκρεμίζονται οι νόμιμες επιχειρήσεις που αποτελούν τον πιο ασφαλή «φοροεισπράκτορα» του κράτους και να θησαυρίζουν οι λαθρέμποροι

ή θα εξορθολογήσουμε τους συντελεστές του φόρου και παράλληλα θα αποφασίσουμε επιτέλους να διαλύσουμε τα οργανωμένα κυκλώματα του λαθρεμπορίου που οργιάζουν απειλώντας την δημόσια υγεία, τα έσοδα του κράτους, τις νόμιμες επιχειρήσεις (και μαζί τους την απασχόληση, τις ασφαλιστικές εισφορές, τις επενδύσεις κ.α) και κυρίως τον τουρισμό μας που αποτελεί ό,τι πολυτιμότερο διαθέτει η χώρα μας την περίοδο αυτή – και όχι μόνο!

Λεωνίδας Κουμάκης*

10 Δεκεμβρίου 2012

lk@kbanalysis.com