http://www.analyst.gr/2014/01/30/6067/2/

Στο έλεος των τοκογλύφων

Analyst Team

 από / Ιανουαρίου 30, 2014 /

Οι αναπτυσσόμενες οικονομίες, με πρώτες την Τουρκία, την Αργεντινή και τη Ν. Αφρική, ακολουθούμενες από τη Ρωσία, ευρίσκονται στο στόχαστρο των διεθνών κερδοσκόπων – ενώ η Fed επέλεξε να τις εγκαταλείψει στη μοίρα τους

(To άρθρο αποτελείται από 2 Σελίδες)
Όλα τα μάτια χθες είχαν στραφεί στην κεντρική τράπεζα των Η.Π.Α., περιμένοντας την απόφαση για τη συνέχιση ή μη της μείωσης του πακέτου ρευστότητας (QE) κατά 10 δις $, στα 65 δις $ μηνιαία – γνωρίζοντας πως, εάν δεν τηρούσε τη δέσμευση της, θα ήταν σαν να ομολογούσε την αποτυχία της αμερικανικής οικονομίας ενώ, εάν την τηρούσε, θα έδειχνε πλήρη αδιαφορία για τα προβλήματα (εκροή συναλλάγματος, υποτίμηση νομισμάτων κοκ.) των αναπτυσσομένων οικονομιών.

Τελικά η Fed επέλεξε να επικεντρώσει το ενδιαφέρον της στις Η.Π.Α., δημιουργώντας την (ψευδ)αίσθηση ότι, η οικονομία της υπερδύναμης ευρίσκεται σε καλό δρόμο – απογοητεύοντας τα χρηματιστήρια και εγκαταλείποντας χώρες όπως η Τουρκία, η Αργεντινή και η Νότια Αφρική στη μοίρα τους.

Η παγκόσμια οικονομία βέβαια, την πορεία της οποίας είναι καλύτερα να κρίνει κανείς από τους ναυτιλιακούς δείκτες, οι οποίοι υποδηλώνουν την αύξηση ή μείωση του διεθνούς εμπορίου, ευρίσκεται σε καθοδική πορεία – γεγονός που δεν μπορεί να διατηρήσει κρυφό για πολύ καμία κεντρική τράπεζα (γράφημα).
.

.
Ειδικότερα, η πτώση του δείκτη Baltic Dry, η οποία φαίνεται στο προηγούμενο γράφημα συνεχίζεται – έχοντας μειωθεί σήμερα κατά -2,46% και φτάνοντας στις 1.148 μονάδες. Πλησιάζει δηλαδή επικίνδυνα τις 1.000 μονάδες, τυχόν διάσπαση των οποίων θα είναι το μεγαλύτερο ίσως «σημάδι» μίας άνευ προηγουμένου παγκόσμιας καταιγίδας.
Περαιτέρω, δεν είναι πολλοί εκείνοι που παρακολουθούν αυτά που συμβαίνουν στη Ρωσία – η ισοτιμία του νομίσματος της οποίας παραμένει ακριβώς επάνω από τα χαμηλά επίπεδα ρεκόρ έναντι του δολαρίου (γράφημα). Εν τούτοις, παρά την πτώση του ρουβλιού, η κεντρική τράπεζα της χώρας επιμένει σε μία πολιτική, ανάλογη με αυτήν της Τουρκίας – στη μη αύξηση δηλαδή των επιτοκίων, με στόχο τη συγκράτηση της ισοτιμίας του νομίσματος.
.

.
Ίσως οφείλουμε να υπενθυμίσουμε εδώ πως το επιτόκιο παραμένει σταθερό στο 5,5% για τους τελευταίους 15 μήνες – ενώ η κεντρική τράπεζα της Ρωσίας ανακοίνωσε ότι, δεν θα το αυξήσει. Φυσικά η χώρα, σε αντίθεση με την Τουρκία, έχει μεγάλα συναλλαγματικά αποθέματα, καθώς επίσης πλεονασματικό ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Εν τούτοις, τα ασφάλιστρα κινδύνου αυξάνονται (στις 193 μονάδες βάσης, στα υψηλά τεσσάρων μηνών), τεκμηριώνοντας το φόβο των επενδυτών, όσον αφορά γενικότερα το μέλλον των αναπτυσσομένων οικονομιών.
Την ίδια στιγμή η Γερμανία επιτίθεται στη Ρωσία, με πεδίο μάχης την Ουκρανία – κάνοντας ότι περνάει από το χέρι της, μέσω του εκπαιδευμένου πράκτορα της (άρθρο), για να πλήξει όσο περισσότερο μπορεί τη δεύτερη μεγαλύτερη υπερδύναμη του πλανήτη.
Όσον αφορά την Τουρκία τώρα, η οποία οφείλει να μας απασχολεί περισσότερο, λόγω της σημασίας της για τον τραπεζικό τομέα και γενικότερα για τις εξαγωγές μας, η χθεσινή απόφαση της κεντρικής της τράπεζας ήταν ένα πραγματικό σοκ – τουλάχιστον επειδή, ευρισκόμενη σε μία πολύ αδύναμη φάση ανάπτυξης, με ανεργία της τάξης του 10%, με τραπεζικά προβλήματα, καθώς επίσης με μία φούσκα ακινήτων, έθεσε τις βάσεις της πρόκλησης μίας βαθειάς ύφεσης.
Η μεγάλη απορία όλων είναι το γιατί το έκανε, ενώ γνωρίζει από το προηγούμενο της Αγγλίας (το 1992, όταν έγινε η επίθεση στη στερλίνα από τον G.Soros, με αποτέλεσμα να φύγει από τη δέσμευση της με τον ευρωπαϊκό συναλλαγματικό μηχανισμό και να υποτιμήσει τη στερλίνα) ότι, δεν θα αποφύγει τελικά τη μεγάλη υποτίμηση του νομίσματος της. Άλλωστε αυτό φάνηκε ήδη χθες όπου, μετά την ανατίμηση της λίρας στο 2,97 περίπου σε σχέση με το ευρώ, έχασε γρήγορα έδαφος, φτάνοντας σήμερα ήδη στο 3,08.

Συνεχίζοντας οι κεντρικές τράπεζες, οι οποίες προσπαθούν να υπερασπίσουν την ισοτιμία των νομισμάτων τους απέναντι σε άλλα νομίσματα, ευρίσκονται πάντοτε σε μία πολύ δύσκολη θέση.

Συνήθως επεμβαίνουν στις αγορές, αγοράζοντας το νόμισμα τους, με τα συναλλαγματικά αποθέματα που διαθέτουν – τα οποία όμως είναι περιορισμένα, με αποτέλεσμα να μην αρκούν για να προστατεύσουν την ισοτιμία από τις επιθέσεις των κερδοσκόπων (με εξαίρεση την Κίνα και, σε κάποιο βαθμό, τη Ρωσία, η οποία έχει επίσης πλεονασματικό ισοζύγιο, αν και συνεχώς μειούμενο – διάγραμμα).

.

.

Οι επιλογές τους στη συνέχεια είναι είτε να αυξήσουν τα επιτόκια, εις βάρος της οικονομίας τους (για παράδειγμα, αρκετοί οφειλέτες στη Τουρκία θα αντιμετωπίσουν μεγάλα προβλήματα, κυρίως δε οι ιδιοκτήτες ακινήτων με ενυπόθηκα δάνεια), είτε να ζητήσουν τη βοήθεια του ΔΝΤ – η οποία, όπως πάρα πολύ καλά γνωρίζουμε, προσφέρεται με καταστροφικούς όρους.

Χώρες βέβαια, όπως η Τουρκία, χρειάζονται μία υποτίμηση του νομίσματος τους, για να ανακτήσουν την ανταγωνιστικότητα τους – οπότε να μειώσουν τα ελλείμματα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών τους και να ξεφύγουν από την εξάρτηση τους, όσον αφορά τις εισροές ξένου συναλλάγματος και τις διεθνείς χρηματαγορές.

Η υποτίμηση όμως, όταν ξεκινάει, είναι πολύ δύσκολο να σταματήσει, ενώ μπορεί να προκαλέσει επίσης μεγάλες ζημίες – επειδή ο πληθωρισμός, από την μεγάλη αύξηση των τιμών των εισαγομένων προϊόντων, κλιμακώνεται και θέτει συνήθως σε λειτουργία το σπιράλ τιμών-μισθών (το οποίο μπορεί να καταπολεμηθεί, αν και με αβέβαιο αποτέλεσμα, μόνο με την αύξηση των βασικών επιτοκίων).

Εκτός αυτού τόσο στην Τουρκία, όσο και σε πολλές άλλες αναπτυσσόμενες οικονομίες, ένας μεγάλος αριθμός δανειοληπτών είναι χρεωμένος σε ξένα νομίσματα – κάτι που δημιουργεί ένα ακόμη πρόβλημα επειδή τα χρέη αυτά, όταν υποτιμάται το νόμισμα, εκτοξεύονται στα ύψη.

Το γεγονός αυτό επιδεινώνει τις δυνατότητες αποπληρωμής των συγκεκριμένων δανείων εκ μέρους των πολιτών, οπότε προκαλούνται μεγάλα προβλήματα στις τράπεζες – τυχόν χρεοκοπία κάποιας από αυτές δε, οδηγεί τη χώρα στα πρόθυρα της αδυναμίας εξόφλησης των εξωτερικών υποχρεώσεων της.

Από την άλλη πλευρά, η αύξηση των επιτοκίων εκ μέρους της κεντρικής τράπεζας, με στόχο να αποφύγει την υποτίμηση, δεν σημαίνει ότι τελικά θα τα καταφέρει. Αντίθετα, η διαφορά των επιτοκίων της Τουρκίας, για παράδειγμα σε σχέση με την Ευρώπη, είναι τόσο μεγάλη, ώστε μετά από μία δραστική πτώση του νομίσματος, η οποία ευρίσκεται ήδη σήμερα σε εξέλιξη (γράφημα), να γίνει ξανά ενδιαφέρουσα η τοποθέτηση χρημάτων εκ μέρους των διεθνών κερδοσκόπων.

.

.

Η αιτία είναι το ότι ο αποπληθωρισμός στην ΕΕ εγγυάται, κατά κάποιον τρόπο, τα χαμηλά βασικά επιτόκια εκ μέρους της ΕΚΤ – με αποτέλεσμα η διαφορά τους, σε σχέση με την Τουρκία, να είναι τόσο μεγάλη, ώστε πολλοί να δανείζονται χρήματα από την ΕΚΤ, με μηδενικά σχεδόν επιτόκια, καταθέτοντας τα στην Τουρκία και κερδίζοντας μεγάλα ποσά (carry traders) – αφού βέβαια ολοκληρωθεί η πτώση της ισοτιμίας της λίρας.

Η ελαφριά ανατίμηση τότε του νομίσματος, λόγω της εισροής ξανά αυξημένων ποσοτήτων ξένου συναλλάγματος (όσο περισσότεροι κερδοσκόποι θα τοποθετούνται, τόσο μεγαλύτερη η αύξηση της ισοτιμίας), θα δημιουργήσει την ψευδαίσθηση της σταθεροποίησης της λίρας.

Η ψευδαίσθηση όμως αυτή θα έχει ημερομηνία λήξης – αφού θα διαρκέσει έως ότου γίνει αντιληπτό ότι, η ανατίμηση δεν οφείλεται στην καλυτέρευση των θεμελιωδών μεγεθών και της Οικονομίας της Τουρκίας, αλλά στους τοκογλύφους.

Οι τοκογλύφοι αυτοί θα απομυζούν τη χώρα μέχρι εκείνη τη στιγμή όπου, δεν θα υπάρχει πλέον άλλο «αίμα» και θα την εγκαταλείψουν μαζικά – με αποτέλεσμα να καταρρεύσει ξανά το νόμισμα, μαζί με την οικονομία της Τουρκίας.

Ολοκληρώνοντας, ελπίζουμε τα παραπάνω να δίνουν μία σχετικά καλύτερη εικόνα, στα θέματα που αφορούν τα εθνικά νομίσματα – τεκμηριώνοντας την απίστευτη ανευθυνότητα όλων αυτών που συνηγορούν υπέρ της εξόδου μίας υπερχρεωμένης χώρας, από ένα ισχυρό κοινό νόμισμα.

Επιθυμούμε να τονίσουμε δε πως κάτι τέτοιο, η υιοθέτηση δηλαδή ενός εθνικού νομίσματος,  είναι αδύνατον να έχει αίσιο τέλος, εάν δεν αλλάξει ταυτόχρονα «εκ βάθρων» το οικονομικό σύστημα της χώρας - παράλληλα με την έξοδο της από την ΕΕ, αφού διαφορετικά δεν μπορούν να εφαρμοσθούν πολιτικές επιδότησης της εγχώριας βιομηχανίας, δασμολογικής προστασίας κοκ.

Analyst.gr Team

http://www.analyst.gr/2014/01/28/5980/

Χρηματιστηριακός πανικός

Analyst Team

από / Ιανουαρίου 28, 2014 /

Πρόκειται για την αποβίβαση του διεθνούς κεφαλαίου από τις αναπτυσσόμενες οικονομίες, καθώς επίσης για τη συνήθη διαδικασία μίας χρηματοπιστωτικής κρίσης – όπου όλοι μαζί προσπαθούν την ίδια στιγμή να αποσύρουν τα χρήματα τους

.
Πολλοί υποθέτουν πως η χρηματιστηριακή κρίση που ξεκίνησε την προηγούμενη εβδομάδα και η οποία θα μπορούσε να σταματήσει πολύ γρήγορα, οφείλεται στις αναπτυσσόμενες οικονομίες – επειδή συνοδεύθηκε από τη ραγδαία πτώση της ισοτιμίας τωννομισμάτων τους.  Είναι όμως πράγματι έτσι;
Πριν τοποθετηθούμε στο θέμα, οφείλουμε να τονίσουμε πως το ύψος των δεικτών πολλών χρηματιστηρίων είναι τουλάχιστον υπερβολικό, συγκρινόμενο με αυτά που συμβαίνουν στην πραγματική οικονομία. Επομένως ήταν και συνεχίζει να είναι απαραίτητη η «διόρθωση» τους, η οποία θα είναι κατά πολύ μεγαλύτερη, από την ελάχιστη που έχουμε δει μέχρι σήμερα.
Το γεγονός αυτό επιβεβαιώνεται από το ύψος των δανειακών κεφαλαίων (margin debt), τα οποία τοποθετούνται στις μετοχές – κάτι που έχουμε τονίσει αρκετές φορές στο πρόσφατο παρελθόν. Τα «κεφάλαια» αυτά αυξήθηκαν ξανά το Δεκέμβριο στη Wall Street κατά 21 δις $, φτάνοντας στα συνολικά 445 δις $ – με την αύξηση να φτάνει στο 29% σε σχέση με ένα χρόνο πριν (όσο περίπου η άνοδος του S&P).
Εν τούτοις, ο δείκτης που προκαλεί «σοκ» είναι η «συνολική καθαρή ελεύθερη πίστωση» (total net free credit – investor net worth), η οποία είναι το σύνολο των ελεύθερων πιστώσεων σε μετρητά, συν τα πιστωτικά υπόλοιπα των δανειακών κεφαλαίων, μείον τις πιστώσεις (Free Credit Cash plus Credit Balances in Margin Accounts less Margin Debt). Ο συγκεκριμένος δείκτης μειώθηκε στα 148 δις $, στο διπλάσιο από το Φεβρουάριο του 2013 και στο διπλάσιο από την τελευταία κρίση του 2007 (γράφημα που ακολουθεί, μπλε σκούρο).
.

.
Ακόμη πιο ενδιαφέρον είναι σίγουρα το παρακάτω γράφημα, το οποίο δείχνει το ποσοστό της μόχλευσης των hedge funds σήμερα. Ειδικότερα, αν και δεν έχει αυξηθεί σημαντικά, σε σχέση με το 2008 (ανοιχτό γαλάζιο), οι δυνατότητες αύξησης της είναι πολλαπλάσιες (σκούρο μπλε), υπολογιζόμενες στο 500% σε σχέση με το παρελθόν – επειδή κάτι τέτοιο έχει επιτραπεί από το «παγκόσμιο καζίνο» (αύξηση της δυνατότητας μόχλευσης).
.

.
Εάν όλη αυτή η μόχλευση διοχετευθεί στις αγορές, η φούσκα που θα μπορούσε να προκληθεί (ραγδαία άνοδος των πάντων) θα ήταν εξαιρετικά μεγάλη – σε σημείο που θα καθιστούσε δυνατή την κατάρρευση ολόκληρου του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Από το γεγονός αυτό συμπεραίνει κανείς ότι, ναι μεν οι μετοχές είναι υπερτιμημένες, αλλά θα μπορούσαν να αυξηθούν ακόμη περισσότερο – με τη βοήθεια της αυξημένης μόχλευσης.
Συνεχίζοντας, όπως αναφέραμε στην αρχή του κειμένου, ευρισκόμαστε ήδη σε μία εποχή όπου έχουν δημιουργηθεί μεγάλεςχρηματιστηριακές φούσκες – παρά το ότι τόσο οι επενδυτές, όσο και τα κράτη, δεν είναι πρόθυμοι να το λάβουν σοβαρά υπόψη.
Στα πλαίσια αυτά, εκείνο το σημαντικό γεγονός, το οποίο θα προκαλέσει την έκρηξη της φούσκας (όπως η χρεοκοπία της Lehman Brothers στο παρελθόν), θα συμβεί αργά ή γρήγορα – προκαλώντας τη μαζική, «αγελαία» έξοδο των επενδυτών από όλες τις τοποθετήσεις τους. Η προσπάθεια να εξηγήσει κανείς με τη λογική τη συγκεκριμένη συμπεριφορά δεν έχει κανένα νόημα – αφού δεν είναι το αποτέλεσμα λογικών συνειρμών.
Το ότι οι αναπτυσσόμενες οικονομίες ευρίσκονται σήμερα στο επίκεντρο και ειδικά η Αργεντινή, δεν αποτελεί έκπληξη – επειδή η «ετερόδοξη» πολιτική της χώρας, από πολλά χρόνια τώρα, απασχολεί αρνητικά τα διεθνή ΜΜΕ, τα οποία αναζητούν την ευκαιρία να την καταδικάσουν.
Ουσιαστικά η χώρα αποτελεί μία επιτυχημένη ιστορία (success story), μετά τη συναλλαγματική κρίση του 2002 και την υποτίμηση του νομίσματος της – όπου εμφάνισε υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και πλεονασματικά ισοζύγια τρεχουσών συναλλαγών. Δυστυχώς όμως η κυβέρνηση, η οποία ανήλθε στην εξουσία το 2002 (η οικογένεια Kirchner) έκανε πάρα πολλά λάθη – τα οποία σήμερα «εκδικούνται».
Το μεγαλύτερο ίσως όλων ήταν η πρόκληση μεγάλων πληθωριστικών πιέσεων, οι οποίες δεν ήταν αναγκαίο να συμβούν – ακόμη χειρότερα, η απόκρυψη τους από τους Πολίτες, για μικροκομματικούς λόγους.
Το γεγονός αυτό οδήγησε τη χώρα ξανά σε ελλείμματα, οπότε στην εξάρτηση της από τις εισροές ξένων κεφαλαίων – ενώ η προσπάθεια της κυβέρνησης να επέμβει στις αγορές, για να σταματήσει τη ραγδαία υποτίμηση του νομίσματος, την αναγκάζει να καταναλώσει τα συναλλαγματικά της αποθέματα, με κίνδυνο να χρεοκοπήσει ξανά.
Η όλη διαδικασία (την οποία παρατηρούμε και στην Τουρκία) είναι μία κλασσική περίπτωση καπιταλιστικής συναλλαγματικής κρίσης – όπου οφείλει μία κυβέρνηση αφενός μεν να «επιτρέψει» την ισχυρή υποτίμηση του νομίσματος της για να γίνει ξανά ανταγωνιστική, χωρίς όμως να γνωρίζει πότε πρέπει να σταματήσει, για να μην οδηγηθεί η χώρα σε μία μαζική εκροή κεφαλαίων, κάτω από συνθήκες πανικού, σε κοινωνικές αναταραχές και σε εξεγέρσεις.
Η μαζική εκροή κεφαλαίων συμβαίνει ακόμη και όταν υπάρχουν απαγορεύσεις στην ελεύθερη διακίνηση τους, καθώς επίσης ελεγκτικοί μηχανισμοί – επειδή ποτέ οι μηχανισμοί αυτοί δεν είναι τόσο «στεγανοί», ώστε να εμποδίζουν τον καθοδικό σπειροειδή κύκλο της υποτίμησης.

Εκτός από την Αργεντινή ευρίσκονται πολλές άλλες χώρες στο στόχαστρο των κερδοσκόπων – κυρίως δε η Τουρκία και ηΝότια Αφρική, κοινό χαρακτηριστικό των οποίων είναι η λεηλασία, καθώς επίσης η καταστροφή της εγχώριας παραγωγικής τους βάσης τους στο παρελθόν από το ΔΝΤ.

Ουσιαστικά βέβαια τα πράγματα είναι πολύ απλά – αφού πρόκειται για την «αποβίβαση» του διεθνούς κεφαλαίου (carry traders) από τις συγκεκριμένες αγορές, καθώς επίσης για τη συνήθη διαδικασία μίας χρηματοπιστωτικής κρίσης, όπου όλοι μαζί προσπαθούν την ίδια στιγμή να αποσύρουν τα χρήματα τους, από τις χώρες υψηλού ρίσκου.
Το αποτέλεσμα είναι η υποτίμηση των νομισμάτων, η επιδείνωση των ελλειμμάτων των ισοζυγίων τρεχουσών συναλλαγών, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών των εισαγομένων προϊόντων, η κατάρρευση των χρηματιστηρίων (αργότερα οι μετοχές ανεβαίνουν, λόγω του πληθωρισμού), η αύξηση των βασικών επιτοκίων δανεισμού από τις κεντρικές τράπεζες για να περιορισθεί η υποτίμηση και να συγκρατηθούν οι εκροές κεφαλαίων, η μείωση του ρυθμού ανάπτυξης λόγω της αύξησης των επιτοκίων, η πτώση των ομολόγων, η αύξηση των CDS κοκ.
Ολοκληρώνοντας επιθυμούμε να τονίσουμε ακόμη μία φορά ότι, η επιστροφή στο εθνικό νόμισμα, υπό τις σημερινές συνθήκες, είναι συνώνυμη με την αυτοκτονία. Δυνατότητες φυσικά υπάρχουν, αλλά εντός ενός άλλου συστήματος (ανάλυση) και όχι εντός του σημερινού.
Επομένως, εάν θέλουμε να παραμείνουμε στο υφιστάμενο οικονομικό σύστημα, θα πρέπει να ξεχάσουμε τα περί δραχμής – αφού έχουμε στην κατοχή μας το δεύτερο μεγαλύτερο αποθεματικό νόμισμα παγκοσμίως, το οποίο μας προσφέρει πολύ μεγάλες υπηρεσίες και για το οποίο πρέπει να πολεμήσουμε συλλογικά (όλες μαζί οι χώρες, με ή χωρίς τη Γερμανία).
Έχει φυσικά τις δικές του μεγάλες απαιτήσεις για κάθε επί μέρους χώρα, τις οποίες είτε δεχόμαστε ως έχουν, είτε αλλάζουμε το σύστημα – αφού το υφιστάμενο δεν επιτρέπει τις «ετερόδοξες πολιτικές», τις οποίες εκδικείται την κατάλληλη στιγμή.

Analyst.gr Team

http://www.analyst.gr/2014/01/21/5830/

Σκλάβοι χρέους

Analyst Team

Οι πολίτες, τουλάχιστον οι Ευρωπαίοι, θα πρέπει να απαιτήσουν ριζικές λύσεις των προβλημάτων τους – για παράδειγμα, τη σύγκλιση των κυβερνήσεων ολόκληρης της ΕΕ, με στόχο την αναδιάρθρωση των δημοσίων και ιδιωτικών χρεών

.

Ορισμένα γεγονότα, τα οποία θα μπορούσαν να εκβάλλουν σε μεγάλες κοινωνικές αναταραχές και εξεγέρσεις, όσο γρήγορα και αν εξελιχθεί ο εκφασισμός της Δύσης, είναι ξεκάθαρα.

Μεταξύ αυτών η αναδιανομή των εισοδημάτων προς όφελος της ελίτ, η οποία έχει ενταθεί μετά το ξέσπασμα της κρίσης και την αδυναμία των κυβερνήσεων να χειρισθούν σωστά τις οικονομικές ασυμμετρίες – τις οποίες προκάλεσε η εγκληματική παρέμβαση των κεντρικών τραπεζών στην ελεύθερη αγορά. Τα αποτελέσματα τώρα είναι τα εξής:

 .

(α)  Μόλις 85 άνθρωποι στον πλανήτη κατέχουν τα ίδια περιουσιακά στοιχεία, με το 50% του κατώτερου εισοδηματικά παγκόσμιου πληθυσμού.

(β)  Σχεδόν το μισό του παγκόσμιου πλούτου έχει πλέον συγκεντρωθεί στο 1% του πληθυσμού του πλανήτη – με αποτέλεσμα την αύξηση των χρεών, την καταδίκη στην πείνα πολλών εκατομμυρίων ανθρώπων κοκ.

(γ)  Ο συνολικός πλούτος του 1% των πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη υπολογίζεται στα 110 τρις $. Το ποσόν αυτό είναι 65 φορές μεγαλύτερο από τα περιουσιακά στοιχεία του 50% του πληθυσμού που ευρίσκεται στα κατώτερα εισοδηματικά στρώματα.

(δ)  Επτά στους δέκα ανθρώπους (70%) ζουν σε χώρες, στις οποίες έχει αυξηθεί η οικονομική ανισότητα τα τελευταία τριάντα έτη.

(ε)  Το 1% του πλουσιότερου πληθυσμού έχει αυξήσει το μερίδιο του στα συνολικά εισοδήματα, στις 24 από τις 26 χώρες που ερευνήθηκαν, μεταξύ των ετών 1980 και 2012.

(στ) Ειδικά στην πατρίδα του νεοφιλελευθερισμού, στις Η.Π.Α., το πλουσιότερο 1% των ανθρώπων εισέπραξε το 95% των ωφελειών που προέκυψαν μετά την ανάπτυξη που ακολούθησε την κρίση – ενώ το 90% έγινε φτωχότερο.

 .

Στο γράφημα που ακολουθεί φαίνεται η παγκόσμια πυραμίδα του πλούτου – η μη ισορροπημένη αναδιανομή του οποίου είτε θα καταπολεμηθεί, είτε θα οδηγήσει τον πλανήτη σε πολύ μεγάλες περιπέτειες.

.

Η παγκόσμια πυραμίδα του πλούτου: Κλίμακα πλούτου (αριστερά), ποσοστό συνολικού πληθυσμού ανά κλίμακα (κέντρο), ποσοστό του συνολικού πλούτου κατανεμημένου στο συνολικό πληθυσμό της κάθε κλίμακας (δεξιά)
(*Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)

.

Η ταχύτητα τώρα, με την οποία μεταβιβάζεται ο πλούτος από τους φτωχούς στους πλουσίους, με τη βοήθεια των οικονομικών κρίσεων, φαίνεται από το επόμενο διάγραμμα – ενώ οφείλουμε να σημειώσουμε το γεγονός ότι, οι περισσότεροι συνεχίζουν να αναρωτιούνται εάν υπάρχουν τα χρήματα, τα οποία χρωστούν τα κράτη, οι επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.

Προφανώς αδυνατούν να κατανοήσουν πόσο πλούσιο είναι το 1% του παγκόσμιου πληθυσμού, καθώς επίσης πόσα χρήματα διαθέτουν ορισμένες επιχειρήσεις, κάποια συνταξιοδοτικά ταμεία, οι ασφάλειες κοκ.

.

Το ποσοστό του εθνικού εισοδήματος που καταλήγει στο 1% των πλουσιότερων ανά χώρα (σε ποσοστό επί του συνόλου).
(*Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)

.

Από τα παραπάνω είναι προφανές ότι το πρόβλημα των περισσοτέρων χωρών είναι η ασύμμετρη αναδιανομή του πλούτου – η οποία έχει προκαλέσει την υπερχρέωση κρατών, επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Πρόθεση δε της κυβερνώσας ελίτ, η οποία υπηρετεί την οικονομική εξουσία, είναι η επίλυση του προβλήματος εις βάρος των χαμηλότερων εισοδηματικών τάξεων – μέσω της υπερβολικής φορολόγησης, της λεηλασίας της δημόσιας περιουσίας, της δήμευσης των καταθέσεων κοκ.

Όλα όσα λέγονται δε περί επιστροφής στην ανάπτυξη όπως, για παράδειγμα, οι πρόσφατες ανακοινώσεις της Κομισιόν, είναι διασπορά ψευδών ελπίδων – έτσι ώστε να εξασφαλισθεί ο χρόνος, ο οποίος απαιτείται για τον εκφασισμό των κρατών, με στόχο να αποφευχθούν οι κοινωνικές εξεγέρσεις.

Οι πολίτες λοιπόν, τουλάχιστον οι Ευρωπαίοι και ακόμη περισσότερο οι χώρες του Νότου, θα πρέπει να απαιτήσουν ριζικές λύσεις των προβλημάτων τους – για παράδειγμα, τη σύγκλιση των κυβερνήσεων ολόκληρης της ΕΕ, με στόχο την αναδιάρθρωση των δημοσίων και ιδιωτικών χρεών.

Εάν δεν συμβεί κάτι τέτοιο ή εάν αργήσει να συμβεί, θα βρεθούν αντιμέτωποι με το Μεγάλο Αδελφό – με το κράτος δυνάστη δηλαδή, το οποίο θα τους στερήσει όσες ελευθερίες τους έχουν απομείνει, μετατρέποντας τους σε σκλάβους χρέους.

Analyst.gr Team

Η θέα της παγκοσμιοποίησης από τo Νταβός

ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ

Η θέα της παγκοσμιοποίησης από τo Νταβός

Business Week / ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ

 From Davos, a View on the State of Globalization 

Αν η παγκοσμιοποίηση έχει ένα πνευματικό σπίτι, αυτό είναι το Νταβός, το ελβετικό χιονοδρομικό κέντρο που θα φιλοξενήσει εκείνους που είναι οι ιθύνοντες του πλανήτη από 22 έως 25 Ιανουαρίου. Η ετήσια συνάντηση του Παγκόσμιου Οικονομικού Φόρουμ (WEF) είναι αφιερωμένη στη «βελτίωση της κατάστασης του κόσμου», με την πάντα παρούσα κρυφή υποσημείωση ότι πρέπει να υπάρχει μεγαλύτερη «ολοκλήρωση» (παγκοσμιοποίηση). Ο άνθρωπος του Νταβός πιστεύει ότι η συμβατότητα των δύο αυτών στόχων έχει δεχτεί μια ήττα τα τελευταία χρόνια. Η οικονομική κρίση που έπληξε το 2008 εγείρει σοβαρά ερωτήματα σχετικά με το αν η παγκοσμιοποίηση είχε γίνει περισσότερο μια απειλή παρά ένα «θείο δώρο». Μάθαμε με το πιο σκληρό τρόπο ότι το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα είχε γίνει σαν ένα ηλεκτρικό δίκτυο στο οποίο ένα μοναδικό δέντρο αν πέσει σε μια γραμμή υψηλής τάσης μπορεί να προκαλέσει διακοπές ρεύματος σε σπίτια και επιχειρήσεις, εκατοντάδες χιλιόμετρα μακριά.

 

Σήμερα, αν και η Μεγάλη Ύφεση έχει υποχωρεί από τη μνήμη, οι καταστροφές της είναι ορατές. Πριν από την κρίση, το παγκόσμιο εμπόριο αυξανόταν δύο φορές τόσο γρήγορα όσο η παγκόσμια οικονομική απόδοση, λέει οBhanu Baweja, ο οποίος είναι επικεφαλής αναδυόμενων αγορών της στρατηγικής cross-asset της UBS. Το εμπόριο έπεσε κατακόρυφα μετά την κρίση και μόλις τώρα ανακτά ορμή. Οι διασυνοριακές ροές κεφαλαίων είναι 60 τοις εκατό της τιμής που είχαν πριν από την κρίση, σύμφωνα με τονMcKinsey Global Institute. Ο Charles Collyns, ο οποίος ήταν βοηθός υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ για τη διεθνή χρηματοδότηση μέχρι να πάει στο Institute of InternationalFinance ως επικεφαλής οικονομολόγος το περασμένο έτος, το θέτει ωμά: «Η παγκοσμιοποίηση έχει σταματήσει».

Αυτή δεν είναι η γραμμή που οι διοργανωτές του WEF θα εκπέμψουν. «Οι άνθρωποι στο Νταβός κοιτάνε προς τα εμπρός, όχι προς τα πίσω», λέει ο Robert Greenhill, πρώην στέλεχος και νομικός σύμβουλος από τον Καναδά που είναι τώρα επικεφαλής των επιχειρήσεων του Φόρουμ. Παρόλα αυτά, οι τάσεις του ευρύτερου κόσμου είναι σίγουρο ότι θα βρουν το δρόμο τους στις αίθουσες συνεδριάσεων του Φόρουμ. Οι συζητήσεις για το νομισματικό πόλεμο συνεχίζονται, ενώ η Κίνα και η Ιαπωνία αψιμαχούν στην Ανατολική Θάλασσα της Κίνας. Στις ΗΠΑ, το εμπόριο, λαμβάνει ένα μέρος της ευθύνης για το καυτό θέμα του έτους : την ανισότητα. Οι αναδυόμενες αγορές όπως η Βραζιλία και η Τουρκία έχουν λιποθυμήσει πάνω από τα σχέδια της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ να περικόψει τις αγορές ομολόγων. Οι Παγκόσμιες τράπεζες διαμαρτύρονται ότι οι ρυθμιστικές αρχές βαλκανοποιούν την χρηματοδότηση, απαιτώντας από κάθε τοπική μονάδα να έχει εκείνη το κεφάλαιο για να σταθεί από μόνη της. Η κατασκοπεία από την αμερικάνικη Εθνική Υπηρεσία Ασφαλείας (NSA) προκάλεσε πικρία μεταξύ συμμάχων και αντιπάλων.

Χωρίς να παραβιάζουν τους κανόνες του εμπορίου, οι χώρες έχουν βρει τρόπους για να κλείσουν τα σύνορα. Η Αυστραλία απαγορεύει πλέον την εξωτερική αποθήκευση των ηλεκτρονικών μητρώων υγείας. Η Αργεντινή απαιτεί από τις ξένες αυτοκινητοβιομηχανίες αυτοκινήτων πολυτέλειας να αντισταθμίσουν τις εισαγωγές τους αυτοκινήτων με εξαγωγές τοπικών προϊόντων, όπως το κρασίMalbec, όλα στο όνομα της «ισορροπίας του εμπορικού ισοζυγίου». «Κινούμαστε προς την κατεύθυνση ενός συστήματος το οποίο στα χαρτιά είναι ανοιχτό, αλλά από κάτω είναι όλο και πιο στρεβλό από όλα τα είδη των επιδοτήσεων και τοπικών διατάξεων αγορών»,  λέει ο SimonEvenett, καθηγητής του διεθνούς εμπορίου στο Πανεπιστήμιο του St Gallen στην Ελβετία. Οι έλεγχοι των επενδύσεων και των αντιμονοπωλιακών κανόνων μερικές φορές «τρομοκρατούν τους ανθρώπους στο να κάνουν διασυνοριακές προσφορές, λόγω των κινδύνων που υπάρχουν σήμερα και δεν υπήρχαν πριν», λέει ο ThomasVinje, πρόεδρος της παγκόσμιας αντιμονοπωλιακής πρακτικής στο γραφείο των Βρυξελλών της Clifford Chance, ένα δικηγορικό γραφείο του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η πρόοδος σχετικά με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων και των πληροφοριών έχει επίσης συναντήσει εμπόδια. Ένας συνασπισμός λόμπι που περιλαμβάνει τηνGeneral Electric (GE) και την Google (GOOG), απέτυχε να πείσει το Κογκρέσο να διευκολύνει τα όρια μετανάστευσηςπέρυσι, παρά τα επιχειρήματα ότι οι αμερικανικές εταιρείες δεν μπορούν να βρουν αρκετούς εργάτες τεχνολογίας. Τα χρηματοοικονομικά κέντρα όπως η Σιγκαπούρη και το Ηνωμένο Βασίλειο καθιστούν πιο δύσκολο για τις εταιρείεςνα προσλαμβάνουν αλλοδαπούς μετά από εσωτερικές διαμαρτυρίες που έλαβαν χώρα. «Οι πολιτικές για την προώθηση περισσότερης μετανάστευσης στις προηγμένες οικονομίες πρόκειται να είναι επιθετικές μέχρι να πέσουν τα ποσοστά ανεργίας», σύμφωνα με την “Depth Index ofGlobalization 2013”, ("Δείκτης Βάθους Παγκοσμιοποίησης 2013"), μια μελέτη 276 σελίδων του IESE, του μεταπτυχιακού τμήματος της σχολής επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Ναβάρα στην Ισπανία. Εν τω μεταξύ, το σκάνδαλο κατασκοπείας της αμερικάνικης NSA έχει πλήξει τους προμηθευτές του cloud computing* καθώς οι χώρες επιλέγουν να διατηρούν τα δεδομένα cloud που έχουν βάση την πατρίδα τους.

Σε μια έκθεση προς τους πελάτες του περασμένου έτους, οJoachim Fels, επικεφαλής οικονομολόγος της Morgan Stanley(MS), προειδοποίησε ότι το 2014 θα μπορούσε να είναι μια επανάληψη του 1914, το οποίο έφερε απότομο τέλος στην πρώτη χρυσή εποχή της παγκοσμιοποίησης. Έγραψε ο Fels : «Εγώ ανησυχώ για μια υφέρπουσα τάση προς μια απο- παγκοσμιοποίηση της οικονομικής δραστηριότητας και των ροών κεφαλαίων». 

Η θέα από το Νταβός, παρόλα αυτά, είναι ότι δεν χάθηκαν όλα. Οι εμπορικές συνομιλίες είναι η πιο σημαντική αναστροφή τάσεως. Χωρίς πολλές διαμαρτυρίες οι διαπραγματευτές σημειώνουν πρόοδο προς την Trans-PacificPartnership (TPP)** για την μία πλευρά του κόσμου και τη διατλαντική εταιρική σχέση εμπορίου και επενδύσεων, από την άλλη, καθώς και μια νεοσύστατη Αμερικανο-Κινέζικη επενδυτική συνθήκη. Η συμφωνία για το εμπόριο, τον εξορθολογισμό των μέτρων επιτεύχθηκε σε υπουργική διάσκεψη του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ) στο Μπαλί στις 7 Δεκεμβρίου. Μια μελέτη από την εταιρεία συμβούλων Bain παρουσιάστηκε στο Νταβός το περασμένο έτος, που ενέπνευσε το σύμφωνο Μπαλί, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η κατάργηση των κανονιστικών διατάξεων που εισάγουν διακρίσεις και άλλα εμπόδια για τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού θα μπορούσε να ενισχύσει το παγκόσμιο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν έξι φορές.

* Cloud είναι η τεχνολογία που επιτρέπει στο χρήστη να χρησιμοποιεί λογισμικό, υπηρεσίες και δεδομένα τα οποία δεν είναι αποθηκευμένα σε δικό του υπολογιστή, ο οποίος μπορεί να βρίσκεται στο σπίτι ή στο γραφείο του για παράδειγμα.

** Η Trans-Pacific Partnership (TPP) είναι μια τεράστια, μυστική συμφωνία μεταξύ 12 χωρών η οποία σκοπεύει να δώσει πρωτοφανή ισχύ και προνόμια στις πολυεθνικές. Με βάση αυτή τη συμφωνία, οι πολυεθνικές θα μπορούν να καταφεύγουν σε ειδικά, διεθνή δικαστήρια και να μηνύουν τις κυβερνήσεις μας όταν πιστεύουν πως οι νόμοι μας θίγουν και τα κέρδη τους! (βλ. εδώ).

ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ / Πηγή

http://www.analyst.gr/2013/10/22/3477/

Οι τοκογλύφοι

Analyst Team 

Από το 1844 που υιοθετήθηκε ο τραπεζικός νόμος του Peel στην Αγγλία, φάνηκε πως πίσω από όλους τους ανοδικούς και καθοδικούς οικονομικούς κύκλους, ήταν η αύξηση των πιστώσεων των τραπεζών.

Είναι εύλογη η θέση των υποστηρικτών των μνημονίων (ειδικά αυτών που αιτιολογούν τη θέση τους λόγω της αναγκαιότητας των δανειακών συμβάσεων), σχετικά με το ότι, τα επιτόκια δανεισμού της Ελλάδας είναι εξαιρετικά χαμηλά - οπότε δεν μπορεί κανείς να χαρακτηρίζει τοκογλύφους τους δανειστές της, ιδίως δε το ΔΝΤ.

Εάν θα ήθελε όμως κάποιος να τους αντικρούσει, θα έπρεπε υποχρεωτικά να ερευνήσει το ύψος των τόκων, επί των κατατεθειμένων κεφαλαίων των δανειστών – όπου θα όφειλε εκ των προτέρων να γνωρίζει ότι, το ΔΝΤ προηγείται όλων των πιστωτών μίας χώρας, όσον αφορά την εξόφληση των απαιτήσεων του. Επομένως ότι, τα δάνεια που παρέχει είναι απολύτως σίγουρα, αφού δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος να χαθούν. Το σενάριο τώρα που ακολουθεί θα διευκολύνει την κατανόηση του θέματος, τεκμηριώνοντας πως η Ελλάδα είναι αντιμέτωπη με πραγματικούς τοκογλύφους. Ειδικότερα τα εξής:

Υποθετικά επιθυμεί κάποιος να ιδρύσει μία τράπεζα, έχοντας ένα κεφάλαιο ύψους 100.000 € (το απαιτούμενο από τη νομοθεσία είναι φυσικά υψηλότερο, αλλά δεν επηρεάζει καθόλου το νόημα του σεναρίου μας). Με βάση τώρα το κεφάλαιο που καταθέτει, έχει δικαίωμα, υπό προϋποθέσεις, να δανείσει το 100πλάσιο – αφού, για κάθε δάνειο που εγκρίνει, είναι υποχρεωμένος να καταθέτει στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα το 1%, σύμφωνα με τους κανονισμούς (ελάχιστα αποθεματικά κεφάλαια).

Το αντίστοιχο ποσοστό στις Η.Π.Α. είναι 10%, στην Κίνα 20%, ενώ υπάρχουν χώρες με μηδενικές απαιτήσεις αποθεματικών – όπου το σύστημα εφευρέθηκε στην Αγγλία, το 1844 (ανάλυση μας), ενώ μάλλον πλησιάζει στη «λήξη» του (νέα παγκόσμια αρχιτεκτονική).

Εδώ οφείλουμε να αναφερθούμε λεπτομερέστερα στο θέμα των ελάχιστων αποθεματικών κεφαλαίων, έτσι ώστε να αποφευχθούν τυχόν παρανοήσεις. Ειδικότερα, ο καθορισμός του ύψους των αποθεματικών κεφαλαίωναφορά τη σχέση μεταξύ του ελάχιστου ποσού που πρέπει να καταθέτει η τράπεζα στην κεντρική, με τα μη προθεσμιακά δάνεια (δάνεια που λήγουν σε λιγότερο από ένα μήνα) που παρέχουν οι εμπορικές τράπεζες, στον μη τραπεζικό τομέα (πραγματική οικονομία).

Για τα προθεσμιακά δάνεια υπάρχουν διαφορετικοί κανόνες, ενώ το ελάχιστο αποθεματικό ευρίσκεται με τη βοήθεια ειδικών μαθηματικών τύπων – σε κάθε περίπτωση όμως, τα δάνεια που παρέχει μία τράπεζα είναι πολλαπλάσια των ιδίων κεφαλαίων της.

Εάν λοιπόν τηρηθούν οι παραπάνω κανόνες περί ελάχιστων αποθεματικών κεφαλαίων, η τράπεζα του παραδείγματος μας μπορεί να δανείσει 10.000.000 € (σε μη τράπεζες και μη προθεσμιακά), χωρίς να χρειαστεί να δανειστεί η ίδια από κανέναν – με επιτόκιο, για παράδειγμα, ύψους 5%.

Εισπράττει λοιπόν 500.000 € ετησίως, έχοντας δικά της χρήματα μόλις 100.000 € – γεγονός που σημαίνει ότι, το επιτόκιο επί των δικών της χρημάτων είναι 500%. Εάν βέβαια τα δάνειζε με 10%, όπως συνήθως συμβαίνει στην Ελλάδα, οι τόκοι που θα εισέπραττε θα ήταν 1.000.000 €, έχοντας η ίδια κεφάλαιο 100.000 € – οπότε το επιτόκιο επί των δικών της 100.000 € θα ήταν 1000%.

Προφανώς κανένας τοκογλύφος δεν εισπράττει ετήσια 1000% ή, έστω, 500% επί των χρημάτων του, αφού φυσικά δανείζει αυτά που έχει στην τσέπη του και όχι αέρα. Επομένως, δεν είναι καθόλου άδικο να χαρακτηρίσει κανείς την τράπεζα του παραδείγματος μας ως τοκογλύφο – κατανοώντας ταυτόχρονα την ισχύ της, η οποία προέρχεται από την τεράστια κερδοφορία της. Εύλογα δε οι Εβραίοι ασχολούνταν ανέκαθεν με τον συγκεκριμένο κλάδο, αφού είναι ο επικερδέστερος όλων – καθώς επίσης η βασική αιτία πλέον τόσο των ανοδικών, όσο και των καθοδικών οικονομικών κύκλων (οι οποίοι επηρεάζουν αρκετά, όπως φαίνεται από το ενδιαφέρον σχήμα που ακολουθεί).

.

Αναπτυξιακός κύκλος σε διαστήματα 20 έως 50 χρόνων.
(*Πατήστε στην εικόνα για μεγέθυνση)

.

Επανερχόμενοι στην τράπεζα που ιδρύσαμε θα διαπιστώσουμε ότι, το πρόβλημα της δεν είναι τα απαιτούμενα κεφάλαια ή οι δυνατότητες κερδοφορίας της, αλλά το που θα δανείσει τα ποσά, τα οποία της επιτρέπει η νομοθεσία, τηρώντας τις απαιτούμενες προϋποθέσεις – τα 10.000.000 € δηλαδή. Εκτός αυτού, θα μπορούσε να δανείσει ακόμη περισσότερα, δανειζόμενη με επιτόκιο μόλις 0,75% από την ΕΚΤ και δανείζοντας τα με 5-10% – γεγονός που σημαίνει ταυτόχρονα ότι, δεν έχει καθόλου ανάγκη τα χρήματα των καταθετών αυτού καθαυτού για τη χρηματοδότηση της, πόσο μάλλον όταν κοστίζουν πολύ περισσότερο (επιτόκιο καταθέσεων), σε σχέση με το κόστος της ΕΚΤ.

Ειδικότερα, εάν δανείσει τα 10.000.000 € σε 100 πελάτες, για παράδειγμα, ο κάθε ένας από αυτούς θα της οφείλει 100.000 €. Εάν όλοι πληρώνουν κανονικά τις δόσεις τους, η τράπεζα δεν έχει κανέναν πρόβλημα.Εάν όμως 6 από αυτούς (6%) σταματήσουν να πληρώνουν μέσα στο χρόνο, τότε η τράπεζα θα έχει χάσει το κεφάλαιο της (100,000 €), τα κέρδη της (500.000 €, υποθέτοντας ότι δεν έχει καθόλου έξοδα), καθώς επίσης τους τόκους από τα 600.000 € των οφειλετών της. Επομένως, θα πρέπει να χρεοκοπήσει, εκτός εάν έχει εγγυήσεις στη διάθεση της, από τους οφειλέτες που δεν πληρώνουν, τις οποίες μπορεί να ρευστοποιήσει άμεσα (για παράδειγμα χρυσό, μετοχές κοκ.).

Κατ’ επακόλουθο, τα πραγματικά προβλήματα μίας τράπεζας δεν είναι τα κεφάλαια, αλλά το που (σε ποιούς), καθώς επίσης το πως (με ποιές εγγυήσεις, μη προθεσμιακά κλπ.) θα τα δανείσει – με τα ενυπόθηκα δάνεια ακινήτων να είναι τα λιγότερο επιθυμητά, αφού μπορούν δύσκολα να ρευστοποιηθούν, ειδικά σε εποχές κρίσης και ύφεσης (γεγονός που τεκμηριώθηκε από την αμερικανική κρίση των «Sub primes»).

Εάν βέβαια η τράπεζα μας δεν ασχολείται μόνο με το δανεισμό, αλλά και με επενδύσεις (όπως συνήθως συμβαίνει), τότε οι κίνδυνοί της, αλλά και τα δανειακά κεφάλαια που απαιτούνται είναι διαφορετικά. Εάν όμως το αποφύγει, τότε τα προβλήματα της είναι αυτά που αναλύσαμε – η εύρεση δηλαδή πελατών που δεν θα αφήνουν ανεξόφλητες τις δόσεις τους, με τις σωστές εγγυήσεις (άμεσα ρευστοποιήσιμες).

Πρακτικά βέβαια καμία τράπεζα δεν μπορεί να δανείσει το 100πλάσιο των ιδίων κεφαλαίων της – αφού είναι αναγκασμένη να προσφέρει προθεσμιακά δάνεια, να έχει μετρητά στα ταμεία της, να διαγράφει επισφάλειες από τους ισολογισμούς της κοκ. Στα πλαίσια αυτά, ο πολλαπλασιαστής των επενδύσεων της κυμαίνεται μεταξύ 15 και 45, ανάλογα με το μέγεθος της τράπεζας, το είδος των τοποθετήσεων της και διάφορα άλλα.Υποθέτοντας ένα μέσο όρο της τάξης του 25, τότε η τράπεζα του παραδείγματος μας θα δάνειζε 2.500.000 € με κεφάλαιο 100.000 €, εισπράττοντας, με επιτόκιο 5%, συνολικά 125.000 € – ήτοι 125% ετήσια επί των δικών της κεφαλαίων (250% με 10% επιτόκιο).

Στην περίπτωση τώρα του ΔΝΤ, κανένας δεν φαντάζεται ότι έχει δώσει δάνειο στην Ελλάδα με χρήματα «από την τσέπη του» – αλλά προφανώς πως τα έχει δανειστεί, καταβάλλοντας ως εγγύηση το 1%, όπως και η κάθε μικρή τράπεζα. Γνωρίζοντας ότι το συνολικό του δάνειο προς τη χώρα μας είναι 49 δις € (εάν τελικά τα δώσει όλα), το 1% που θα είχε καταθέσει ως εγγύηση θα ήταν 490.000.000. Με το «ελάχιστο» επιτόκιο τώρα που δανείζει την Ελλάδα, της τάξης του 2,3% ο ετήσιος τόκος που εισπράττει θα ήταν 1,127 δις €.

Επί του θεωρητικού κεφαλαίου τώρα που διαθέτει, επί των 490.000.000 δηλαδή, ο τόκος θα ήταν 230% ετήσια. Με δεδομένο δε το ότι, τα χρήματα του είναι απολύτως εξασφαλισμένα, οπότε δεν κινδυνεύει να χρεοκοπήσει από επισφάλειες, δεν μπορεί να θεωρήσει κανένας ως χαμηλό το κέρδος του, όσα έξοδα και αν έχει – πόσο μάλλον ως μη τοκογλυφικό.

Μη γνωρίζοντας τώρα το ύψος των εγγυητικών κεφαλαίων που είναι υποχρεωμένο το ΔΝΤ να καταθέτει, αφού τα δάνεια που παρέχει είναι προθεσμιακά, δεν είμαστε σε θέση να διαπιστώσουμε τους πραγματικούς τόκους που εισπράττει, επί των δικών του κεφαλαίων. Υποθέτουμε όμως ότι δεν θα είναι κάτω του 100% ετήσια, γεγονός που σημαίνει πως δεν μπορούν να χαρακτηρισθούν ως λίγα ή ως μη τοκογλυφικά. Το ίδιο ισχύει και για τις χώρες της Ευρωζώνης, οι οποίες ουσιαστικά δεν μας δάνεισαν «από την τσέπη τους» όλα τα ποσά που αναφέρουν, αλλά απλά εγγυήθηκαν, εισπράττοντας τόκους από τις εγγυήσεις που έδωσαν – από τον «αέρα».

Από το σενάριο μας λοιπόν, καταλαβαίνει κανείς πολύ εύκολα γιατί είναι τόσο ισχυρό τοχρηματοπιστωτικό τέρας – το οποίο απειλεί να μας πνίξει, εάν δεν αντιδράσουμε αμέσως. Εάν δε συμπληρώσουμε ότι, το συγκεκριμένο σύστημα, με τις κεντρικές του τράπεζες στην «αφετηρία», δανείζει με τις παραπάνω προϋποθέσεις μόνο αυτούς που δανείζουν περαιτέρω τα χρήματα (σε καμία περίπτωση αυτούς που τα διαθέτουν διαφορετικά ή τα δαπανούν), θα εμβαθύνει περισσότερο στη θαυμάσια αρχιτεκτονική του – κατανοώντας γιατί, από τη στιγμή που επιβλήθηκε στον πλανήτη, είναι ο απόλυτος κυρίαρχος του.

Ολοκληρώνοντας, το πρόβλημα που προκύπτει πάντοτε σε εποχές πιστωτικής συρρίκνωσης, όπως η σημερινή, δεν οφείλεται σχεδόν ποτέ στην έλλειψη ρευστότητας των (μη υπερχρεωμένων βέβαια) τραπεζών – αλλά στην αδυναμία τους να βρουν φερέγγυους πελάτες, τους οποίους να μπορούν να δανείζουν,εμπιστευόμενες την έντοκη επιστροφή των δανείων τους.

Όταν λοιπόν τα κράτη, τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις είναι υπερχρεωμένοι, πόσο μάλλον όταν η ανεργία καλπάζει και η οικονομία είναι βυθισμένη στην ύφεση, δεν λείπουν τα χρήματα, αλλά οι φερέγγυοι πελάτες - με αποτέλεσμα να προηγείται η «δημιουργική καταστροφή», πριν από οποιαδήποτε πιστωτική επέκταση.

Analyst

http://www.analyst.gr/2013/12/24/5374/

Η κατάρρευση της αστικής τάξης

Φαίνεται πως είμαστε αντιμέτωποι με μία καινούργια «πάλη των τάξεων», η οποία όμως αυτή τη φορά έχει ξεκινήσει εκ των άνω – από τα ανώτατα εισοδηματικά στρώματα, τα οποία έχουν τοποθετήσει στο στόχαστρο τη μεσαία τάξη

()

«Το μεγαλύτερο ρήγμα στην άμυνα μίας χώρας, σε περιόδους οικονομικών πολέμων, είναι η διαφθορά των πάσης φύσεως ηγετικών ομάδων της – η οποία επιτρέπει την ανεμπόδιστη είσοδο των εισβολέων, ελαχιστοποιώντας τους κινδύνους και τις απώλειες τους».

Παρά τη μη ισορροπημένη αναδιανομή των εισοδημάτων, αφού στη διάρκεια των τελευταίων δεκαετιών οι πλούσιοι γινόντουσαν πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι, η μεσαία τάξη δεν αντιμετώπιζε σημαντικά προβλήματα. Οι λογαριασμοί πληρώνονταν, τα ταξίδια στην περίοδο των διακοπών ήταν ο κανόνας, η αγορά ενός σπιτιού ή ενός διαμερίσματος με τη βοήθεια ενός τραπεζικού δανείου ήταν εφικτή, ενώ η απόκτηση αυτοκινήτου ολοκλήρωνε την εικόνα μίας σχετικά εύπορης, άνετης ζωής.

Το κυριότερο όλων, οι προοπτικές για το μέλλον ήταν ευοίωνες, όπως επίσης οι ελπίδες για ένα καλύτερο βιοτικό επίπεδο – υπό την προϋπόθεση βέβαια ότι θα εργαζόταν κανείς, όσο το δυνατόν περισσότερο. Φυσικά η μεσαία τάξη, στην οποία βασίλευε το «αμερικανικό όνειρο» (American dream), δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να αναρριχηθεί στα ανώτατα επίπεδα – να ανήκει δηλαδή κάποτε στην ελίτ. Εν τούτοις, αισθανόταν ότι θα μπορούσε, εάν προσπαθούσε αρκετά – γεγονός που ήταν σημαντικότερο από κάθε τι άλλο, αφού στήριζε και εξασφάλιζε την κοινωνική ειρήνη και συνοχή.

Μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης όμως, η κατάσταση άλλαξε ραγδαία – ειδικά στην Ευρώπη. Παραδόξως δε, η ευθύνη αυτών των αλλαγών δεν βαρύνει την αστική τάξη, αλλά τα ανώτατα εισοδηματικά στρώματα, την ελίτ – η οποία φαίνεται πως έχει ξεχάσει ότι, η εξασφάλιση του πολύ υψηλού βιοτικού της επιπέδου στηρίζεται στη μεσαία τάξη, την οποία ανόητα προσπαθεί να εξαφανίσει, λεηλατώντας και εξαθλιώνοντας την.

Αναλυτικότερα, οι δραστικές μειώσεις των μισθών, ο περιορισμός του κράτους προνοίας, η πολύ υψηλή φορολόγηση, οι μαζικές απολύσεις, η ανεργία, το κλείσιμο των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και τόσα πολλά άλλα, τα οποία επιβάλλονται (καταρχήν) στις υπερχρεωμένες οικονομίες του Νότου, οδηγούν χωρίς καμία αμφιβολία τη μεσαία τάξη στον Καιάδα – αφού οι υποθήκες, καθώς επίσης οι λογαριασμοί δεν μπορούν πλέον να πληρωθούν, τα αυτοκίνητα πωλούνται, η θέρμανση γίνεται αγαθό πολυτελείας και τα ταξίδια στις διακοπές είναι αδύνατον πια να πραγματοποιηθούν.

Ο καθοδικός σπειροειδής κύκλος της εξαθλίωσης λοιπόν, ο οποίος στο παρελθόν παρέσυρε μόνο αυτούς που δεν ήθελαν να δουλέψουν και να προσπαθήσουν για ένα καλύτερο αύριο, είναι σήμερα ο κανόνας για ένα πολύ μεγάλο μέρος του πληθυσμού.

Στα πλαίσια αυτά, φαίνεται πως θα είμαστε σύντομα αντιμέτωποι με μία καινούργια «πάλη των τάξεων», η οποία όμως αυτή τη φορά έχει ξεκινήσει εκ των άνω – από τις ανώτατες εισοδηματικές τάξεις δηλαδή οι οποίες, στην προσπάθεια τους να μεγεθύνουν ακόμη περισσότερο τα εισοδήματα τους, έχουν τοποθετήσει στο στόχαστρο τη μεσαία τάξη.

Το ίδιο συμβαίνει δυστυχώς και με τις πλουσιότερες χώρες του Βορά, οι οποίες στοχοποιούν ανόητα τα ελλειμματικά ευρωπαϊκά κράτη του Νότου – χωρίς να κατανοούν ότι, με αυτόν τον τρόπο κάποια στιγμή, αργά ή γρήγορα, το ηφαίστειο θα εκραγεί, με απίστευτα καταστροφικές συνέπειες για όλους.

.    

Η ΑΝΕΡΓΙΑ ΤΩΝ ΝΕΩΝ

Από την άλλη πλευρά και σύμφωνα με πολλούς, μετά την εισαγωγή του ευρώ η ανεργία των νέων σε όλες σχεδόν τις χώρες της Ευρωζώνης μειώθηκε – αντίθετα, στη Γερμανία αυξήθηκε, αν και ελαφρά. Η αιτία του φαινομένου αυτού ήταν το ότι, οι χώρες του Νότου, οι οποίες είχαν ανέκαθεν προβλήματα δανεισμού (λόγω των υψηλών χρεών τους, καθώς επίσης των αυξημένων επιτοκίων που ήταν αναγκασμένες να πληρώνουν), «πλημμύρισαν» ξαφνικά με φθηνά χρήματα – με αποτέλεσμα η χρηματοδότηση τόσο του δημοσίου, όσο και του ιδιωτικού τους τομέα να είναι πάρα πολύ εύκολη.

Τα κεφάλαια αυτά τώρα αποσύρονταν από τη Γερμανία, αφού τόσο οι τράπεζες (ακόμη και οι γερμανικές), όσο και οι λοιποί επενδυτές, προτιμούσαν να τα τοποθετούν στις χώρες του Νότου – αφού απολάμβαναν την ίδια ασφάλεια σαν κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, ενώ προσέφεραν πολύ υψηλότερες αποδόσεις.

Οι αγορές λοιπόν δάνειζαν αφειδώς τις χώρες του Νότου, οι οποίες με τη σειρά τους μοίραζαν τα χρήματα αυτά στους πολίτες τους – οι πολιτικοί με στόχο να επανεκλεγούν, ενώ οι ιδιώτες, επιχειρηματίες και μη, για να κερδίσουν όσο το δυνατόν περισσότερο. Με τον τρόπο αυτό διενεργούνταν υπερβολικές επενδύσεις σε έργα υποδομής εκ μέρους του δημοσίου, ενώ κατασκευάζονταν πάρα πολλά κτίρια εκ μέρους των ιδιωτών – οπότε δημιουργούνταν όλο και περισσότερες θέσεις εργασίας, από τις οποίες ωφελούνταν κυρίως οι νέοι.

Τα υπόλοιπα χρήματα διοχετεύονταν στον τομέα των υπηρεσιών, επίσης «εντάσεως απασχόλησης» νέων και ανειδίκευτων εργαζομένων, όπου η κερδοφορία ήταν λιγότερο κοπιαστική – με αποτέλεσμα να «αδυνατίζει» συνεχώς η βιομηχανική παραγωγή στο Νότο, η οποία έχει πολύ μεγαλύτερες απαιτήσεις.

Ειδικά στον τομέα των ακινήτων, η φούσκα που δημιουργήθηκε σε αρκετές χώρες ήταν τεράστια – όπως για παράδειγμα στην Ισπανία, όπου κατασκευάσθηκαν μέσα σε ελάχιστα χρόνια περισσότερα διαμερίσματα από τους κατοίκους της. Κάτι ανάλογο συνέβη και στην Ιρλανδία, στην Ολλανδία, στην Κύπρο κοκ. – ενώ στην Ελλάδα, όπως και στη Γαλλία, η εξέλιξη ήταν κατά πολύ ηπιότερη (όπως έχουμε αναφέρει πολλές φορές το πρόβλημα της Ελλάδας ήταν το δημόσιο χρέος της – σε αντίθεση με όλες σχεδόν τις άλλες χώρες, οι οποίες οδηγήθηκαν στην κρίση λόγω του ιδιωτικού χρέους τους).

Μετά το ξέσπασμα τώρα της χρηματοπιστωτικής κρίσης διαπιστώθηκε ότι, η φούσκα των ακινήτων, ειδικά στις Η.Π.Α., είχε ωφελήσει σε μεγάλο βαθμό αφενός μεν τις τράπεζες, αφετέρου τις κατασκευαστικές εταιρείες– οδηγώντας στη συνέχεια τόσο τις μεν, όσο και τις δε, σε τεράστιες απώλειες.

Παράλληλα, τα περιουσιακά στοιχεία τόσο των μεσαίων, όσο και των χαμηλότερων εισοδηματικών τάξεων δεν είχαν αυξηθεί σημαντικά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο – αφού η καλυτέρευση του βιοτικού επιπέδου τους στηρίχθηκε στο δανεισμό. Εν τούτοις, αυτές ακριβώς οι «τάξεις» υποχρεώθηκαν δυστυχώς από τις κυβερνήσεις τους να επιβαρυνθούν με τη διάσωση των υπερχρεωμένων τραπεζών, έτσι ώστε να αποφευχθεί το μεγάλο κραχ – η κρίση των κρίσεων δηλαδή, την οποία θα προκαλούσε αναμφίβολα η κατάρρευση των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων.

Αμέσως μετά οι διασωθείσες τράπεζες έγιναν πολύ πιο προσεκτικές – οπότε περιόρισαν σημαντικά τη χρηματοδότηση τόσο του ιδιωτικού, όσο και του δημοσίου τομέα. Το γεγονός αυτό, σε συνδυασμό με την κατακόρυφη αύξηση των ελλειμμάτων και των χρεών των κρατών, σαν αποτέλεσμα αφενός μεν της μείωσης του ρυθμού ανάπτυξης (ύφεσης σε πολλές χώρες, μείωση των φορολογικών εσόδων κλπ.), αφετέρου της ανάληψης των χρεών των τραπεζών, οδήγησε στην αύξηση των επιτοκίων δανεισμού του δημοσίου.

Ειδικότερα, οι αγοραστές ομολόγων του δημοσίου (αγορές) διέκριναν ξαφνικά μεγάλα ρίσκα, όσον αφορά τη δυνατότητα ή μη διαφόρων χωρών να ανταπεξέλθουν με την εξυπηρέτηση των δανείων τους – κινδύνους που στο παρελθόν είχαν προφανώς υποτιμήσει. Έτσι λοιπόν άρχισαν να τιμολογούν το αυξημένο ρίσκο τους, απαιτώντας κατά πολύ υψηλότερα επιτόκια και τροφοδοτώντας το φαύλο κύκλο χρεών και ελλειμμάτων– αφού τα υψηλότερα επιτόκια αυξάνουν τα ελλείμματα, τα οποία με τη σειρά τους «εκβάλλουν» στα χρέη.

Περαιτέρω, στην Ευρωζώνη δεν επιτράπηκε η χρεοκοπία καμίας μεγάλης τράπεζας, όπως της Lehman Brothers στις Η.Π.Α. – αντίθετα, επιλέχθηκε η διάσωση τόσο των τραπεζών, όσο και των ελλειμματικών οικονομιών, εις βάρος ουσιαστικά των φορολογουμένων πολιτών. Σαν αποτέλεσμα αυτής της επιλογής, πολλές χώρες οδηγήθηκαν σε μία βαθειά ύφεση, η οποία τις έφερε στα πρόθυρα της χρεοκοπίας – ενώ οι πολιτικές λιτότητας που αποφασίσθηκαν, μετέφεραν κυριολεκτικά το πρόβλημα στους νέους.

Αναλυτικότερα, επειδή πολλές επιχειρήσεις αναγκάσθηκαν να χρεοκοπήσουν ή να μειώσουν τις δαπάνες τους, άρχισαν να απολύουν μαζικά εργαζομένους – ξεκινώντας φυσικά από τους νέους, αφού η απόλυση τους κόστιζε λιγότερο. Το ίδιο συνέβη και στο δημόσιο, όπου απολύθηκαν πρώτοι οι συμβασιούχοι  – οι οποίοι ήταν κυρίως νέοι. Την ίδια στιγμή σταμάτησαν σχεδόν όλες οι προσλήψεις, τόσο στο δημόσιο, όσο και στον ιδιωτικό τομέα – οπότε έπαψαν να υπάρχουν ευκαιρίες απασχόλησης για τους νέους, οι οποίοι θα εισέρχονταν για πρώτη φορά στην «παραγωγή».

Ουσιαστικά λοιπόν ο λογαριασμός για το «καταναλωτικό πάρτι» με δανεικά των προηγουμένων ετών, στο οποίο διασκέδασαν τόσο οι τράπεζες, όσο και οι μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, παρουσιάστηκε προς εξόφληση στους νέους – οι οποίοι καταδικάσθηκαν σε ποσοστά ανεργίας που σε πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, ξεπερνούν το τραγικό 50%.

Εξαίρεση αποτέλεσε ξανά η Γερμανία, η οποία ωφελήθηκε τα μέγιστα από την κρίση χρέους – αφενός μεν επειδή άλλαξε η ροή του χρήματος, το οποίο πλέον κατευθύνεται προς αυτήν, κοστίζοντας πολύ λιγότερο τόσο στο δημόσιο (μηδενικά ή/και αρνητικά επιτόκια δανεισμού), όσο και στις επιχειρήσεις της, αφετέρου επειδή η πτώση της ισοτιμίας του ευρώ διευκολύνει σε μεγάλο βαθμό τις εξαγωγές της, λόγω του ότι κατάφερε να παραμείνει βιομηχανική χώρα.

Σαν αποτέλεσμα της αλλαγής αυτής, η ανεργία των νέων στη Γερμανία περιορίσθηκε σημαντικά, αφού οι επιχειρήσεις άρχισαν να προσλαμβάνουν όλο και περισσότερους, για να ανταπεξέλθουν με την αυξημένη παραγωγή τους – η οποία ουσιαστικά επιδοτείται από τους ευρωπαίους «εταίρους» τους. Μετά την «απομύζηση» δε των χρημάτων από το Νότο, ακολούθησε η αντίστοιχη του νέου και ικανού στελεχιακού δυναμικού – το οποίο εγκαταλείπει την πατρίδα του, παρά το ότι αυτή χρηματοδότησε την απόκτηση των επαγγελματικών δεξιοτήτων του, στην τύχη της, αναζητώντας νέους ορίζοντες.

Εν τούτοις, οι ανισότητες στη Γερμανία συνεχίζουν να αυξάνονται – γεγονός που φαίνεται από το διάγραμμα που ακολουθεί στο οποίο διαπιστώνεται πως, παρά την αύξηση του ΑΕΠ, το ποσοστό των φτωχών μεγεθύνεται.

.

Γερμανία: ΑΕΠ (μπλε στήλες) και ποσοστό ατόμων κάτω από το όριο της φτώχειας (κόκκινη γραμμή)

.

Η γερμανική στατιστική υπηρεσία θεωρεί ότι το ποσοστό των φτωχών είναι ακόμη υψηλότερο, τοποθετώντας στο 19,6% – συμπληρώνοντας πως πρέπει να προστεθεί ένα 16% επί πλέον, επειδή αυτό είναι το ποσοστό των ανθρώπων που κινδυνεύουν να «φτωχοποιηθούν». Ως τέτοιοι δε θεωρούνται αυτοί που τα εισοδήματα τους είναι χαμηλότερα του 60% των μέσων εισοδημάτων της χώρας.

Οι χαμηλοί μισθοί στη Γερμανία είναι ένας ακόμη παράγοντας εξαθλίωσης – με τους νέους να ευρίσκονται στην κορυφή, όπως φαίνεται από το επόμενο διάγραμμα.

.

Γερμανία: Χαμηλό εισόδημα ανά ηλικιακή ομάδα

.

Συμπεραίνεται λοιπόν ότι, ακόμη και στη Γερμανία τα εισοδήματα της μεσαίας αστικής τάξης συρρικνώνονται επικίνδυνα – ενώ οι νέοι αμείβονται με συνεχώς πιο χαμηλούς μισθούς, τροφοδοτώντας το ηφαίστειο που, κάποια στιγμή θα εκραγεί. Τα τελευταία αιματηρά επεισόδια και οι συγκρούσεις στο Αμβούργο δεν επιτρέπουν αμφιβολίες, σχετικά με το τι θα συμβεί – όπως επίσης η άνοδος των ακροδεξιών κομμάτων, τα οποία πολλαπλασίασαν τις επιθέσεις τους εναντίον των εγκαταστάσεων που φιλοξενούν μετανάστες (18 έναντι 3 μόνο επιθέσεων το 2012).

 .

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Πολλοί ισχυρίζονται ότι όλοι μας ταξιδεύουμε στο ίδιο καράβι, αντιμετωπίζοντας τους ίδιους κινδύνους. Εν τούτοις, κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει, αφού μεταφορικά πρόκειται για ένα στόλο με 18/27 διαφορετικού μεγέθους καράβια, τα οποία διαθέτουν ισάριθμους ορόφους – ενώ όλα μαζί ταξιδεύουν στο φουρτουνιασμένο ωκεανό της ασύμμετρης παγκοσμιοποίησης, κινδυνεύοντας κάθε στιγμή να χαθούν μεταξύ τους και να βουλιάξουν το ένα μετά το άλλο.

Στους ισάριθμους, ας υποθέσουμε δέκα ορόφους των πλοίων του ευρωπαϊκού στόλου, η κατάσταση είναι περίπου η ίδια. Στον πρώτο όροφο είναι στοιβαγμένοι οι άνεργοι, στο δεύτερο οι χαμηλά αμειβόμενοι των 500 €, στο τρίτο αυτοί, των οποίων οι μισθοί ξεπερνούν τα 1.000 € και στον τελευταίο, στο ρετιρέ του καραβιού, η ελίτ απολαμβάνει τη διαδρομή, χαμογελώντας ικανοποιημένη, ευχαριστώντας το πλήρωμα των κάτω ορόφων για τις προσπάθειες του, χρηματίζοντας την πολιτική ηγεσία του, τρώγοντας χαβιάρι και πίνοντας σαμπάνια.

Με την πάροδο του χρόνου τώρα, όλο και περισσότεροι στοιβάζονται στον πρώτο όροφο, ενώ όλο και λιγότεροι παραμένουν στο ρετιρέ – γελώντας όμως ελάχιστα. Η αιτία είναι το ότι, σε έναν κόσμο με συνεχώς αυξανόμενους φτωχούς η ελίτ, οι πλούσιοι δηλαδή, δεν μπορούν πλέον ούτε να ζήσουν καλά, ούτε να νοιώσουν ασφαλείς. Συμβαίνει άλλωστε το ίδιο, όπως με τον ιδιοκτήτη μίας πολυτελέστατης βίλας, η οποία είναι χτισμένη σε μία κακόφημη περιοχή – είναι αδύνατον να απολαύσει το σπίτι του φυλακισμένος μέσα ή να κοιμηθεί ποτέ ήρεμος, όσους φρουρούς και αν πληρώνει.

Η εμπειρία της Λατινικής Αμερικής, ιδιαίτερα της Βραζιλίας, στην οποία οι πλούσιοι ζουν σε διαμερίσματα με πολλαπλούς συναγερμούς και σε απομονωμένες, ειδικές περιοχές, οι οποίες φυλάσσονται από ένοπλες δυνάμεις, τεκμηριώνει με τον καλύτερο τρόπο το που οδηγούν οι μέθοδοι, με τους οποίους η επίλεκτη «ομάδα δράσης» της ελίτ, το ΔΝΤ, η Τρόικα σήμερα, λεηλατεί και εξαθλιώνει τις μεσαίες και κατώτερες τάξεις μίας κοινωνίας.

Μεταφορικά ξανά, όταν οι νέοι ευρωπαίοι αντιληφθούν ότι, προορίζονται να κατοικήσουν στον πρώτο όροφο, στο αμπάρι καλύτερα (μαζί με την «αποψιλωμένη» αστική τάξη), καθώς επίσης όταν οι χώρες του Νότου αντιληφθούν πως το καράβι τους λεηλατείται παρά τον κίνδυνο να βυθιστεί, έτσι ώστε να συνεχίσουν με ασφάλεια το ταξίδι τους τα μεγαλύτερα, η κατάσταση θα είναι πλέον μη ανατρέψιμη – γεγονός που οφείλει να αποφευχθεί με κάθε τρόπο, όσο ακόμη υπάρχει ακόμη χρόνος.

Ολοκληρώνοντας, κατά την άποψη μας, η «άριστη λύση» στο εσωτερικό των εθνικών κρατών, είναι ηάμεση δημοκρατία (η ενεργή συμμετοχή των πολιτών στα κοινά και στον έλεγχο της Πολιτικής, επειδή διαφορετικά είναι αδύνατον να καταπολεμηθούν η διαφθορά και η διαπλοκή), σε «περιβάλλον» μικτής οικονομίας – αφού η ιδιωτικοποίηση των κοινωφελών, των κερδοφόρων, καθώς επίσης των στρατηγικών επιχειρήσεων του δημοσίου αφενός μεν προκαλεί την κατάρρευση του κοινωνικού κράτους και της μεσαία τάξης, αφετέρου καταλύει την εθνική κυριαρχία.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο η αλληλέγγυα ένωση ανεξάρτητων μεταξύ τους κρατών, η οποία θα διασφαλίζει από τη μία πλευρά την ισορροπία στα εξωτερικά ισοζύγια, ενώ από την άλλη τα βασικά κοινωνικά αγαθά, από κοινού και σε όλα τα κράτη – όπως τους κατώτερους αλλά βιώσιμους μισθούς, τις συντάξεις, την απασχόληση, την παιδεία, την υγεία και τις καταθέσεις.

Τέλος, σε παγκόσμιο επίπεδο, ο έλεγχος του «χρηματοπιστωτικού κτήνους» και η καταπολέμηση των ασυμμετριών – η αποφυγή δηλαδή της μερκαντιλιστικής νοοτροπίας, όπου η μία χώρα αναπτύσσεται εις βάρος κάποιας άλλης, γεγονός που οδηγεί, αργά ή γρήγορα, είτε σε έναν καταστροφικό απομονωτισμό, είτε σε συναλλαγματικούς, ευρύτερα οικονομικούς ή συμβατικούς πολέμους, είτε σε συνδυασμό και των δύο αυτών δεινών.

Analyst.gr Team