Β. Βιλιάρδος - ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΟΥ MINSKY

ΤΟ ΠΑΡΑΔΟΞΟ ΤΟΥ MINSKY: Η αγορά παραγώγων κινδυνεύει να εκτροχιαστεί, παρασέρνοντας μαζί της το χρηματοπιστωτικό σύστημα, ενώ αυξάνονται οι επισφάλειες, παράλληλα με τις κερδοσκοπικές ζημίες των τραπεζών – η Κύπρος και ο τρίτος δρόμος της Ισλανδίας

Η γερμανική Deutsche Bank, η ιταλική Monte dei Paschi, η ισπανική Santander, η γαλλική Credit Agricole, η βελγική Dexia, καθώς επίσης πολλές άλλες μεγάλες τράπεζες διεθνώς, ανακοινώνουν ζημίες αρκετών δισεκατομμυρίων - ενώ η ολλανδική SNS Reaal, η τέταρτη μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, κρατικοποιείται αναγκαστικά (η ολλανδική κυβέρνηση την ενισχύει, από τα χρήματα των φορολογουμένων πολιτών της, με το ποσόν των 3,7 δις € - στο οποίο θα προστεθούν ακόμη 6,1 δις €, έναντι δανείων και εγγυήσεων).

«Χωρίς την κρατική βοήθεια, η τράπεζα θα χρεοκοπούσε», ανακοίνωσε ο υπουργός οικονομικών της χώρας - γεγονός που οφείλεται κυρίως στην πιστωτική φούσκα, η οποία δημιουργήθηκε στην Ολλανδία, από το τεράστιο πρόβλημα των ακινήτων που αντιμετωπίζει (ύψους άνω των 600 δις €, άρθρο μας).

Για να διατηρηθεί τώρα χαμηλή η επιβάρυνση των πολιτών (το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα αυξηθεί κατά 0,6% από τα ποσά που θα διατεθούν για τη συγκεκριμένη τράπεζα), η κυβέρνηση απαιτεί τη συμμετοχή των υπολοίπων τραπεζών στη διάσωση - με το ποσόν του 1 δις € το 2014.

Εν τούτοις, παρά την αναμφίβολα μεγάλη σημασία τους, όλα όσα ανακοινώνονται είναι απλά τα πρώτα, «αόριστα» σημάδια της κατάρρευσης, η οποία πιθανότατα θα ακολουθήσει - οι πρώτες εκρήξεις δηλαδή στο εξωτερικό περίβλημα, στην «επιδερμίδα» της γιγαντιαίας βόμβας παραγώγων, τυχόν «ενεργοποίηση» της οποίας θα απειλούσε σοβαρά ολόκληρο το χρηματοπιστωτικό σύστημα του πλανήτη.   

Ανάλυση  

Όπως έχουμε αναφέρει (πρόσφατο κείμενο μας), ο πλέον αδύναμος κρίκος του συστήματος σήμερα είναι οι τράπεζες - τόσο οι ευρωπαϊκές, όσο και οι αμερικανικές. Οι ενέργειες διάσωσης τους από τα κράτη, με βάση τις οποίες τα τεράστια λάθη των τραπεζών επιβάρυναν τους προϋπολογισμούς και αύξησαν τα δημόσια χρέη,  αφενός μεν κόστισαν πολύ μεγάλα ποσά στους φορολογουμένους, αφετέρου δεν έλυσαν σε καμία περίπτωση το πρόβλημα - με αποτέλεσμα να έχει μείνει σχεδόν ανέπαφη ητραπεζική βόμβα μεγατόνων, στα θεμέλια πολλών οικονομιών του πλανήτη (κυρίως της Ευρώπης).

Ο πραγματικός κίνδυνος όμως για το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν προέρχεται από τις τράπεζες, με τη στενή τους έννοια, αλλά από την αγορά παραγώγων - η οποία, τα τελευταία χρόνια, έχει ξεπεράσει τα 638 τρις $, σύμφωνα με την BIS  (πίνακας pdf) ή το δεκαπλάσιο του παγκόσμιου ΑΕΠ (Διάγραμμα Ι).

 

Η μη ελεγχόμενη αυτή αγορά, την οποία έχουμε επισημάνει σε πολλές αναλύσεις μας, δεν απειλεί μόνο τις τράπεζες - αφούαυτός που πληρώνει για όλα, ο τελικός αποδέκτης του λογαριασμού δηλαδή, δεν είναι άλλος από τον φορολογούμενο πολίτη (με φωτεινή, μοναδική ίσως εξαίρεση την Ισλανδία).  

Ειδικότερα, όπως έχει πλέον επαρκώς τεκμηριωθεί, οι ζημιογόνες κερδοσκοπικές τοποθετήσεις των «συστημικών» τραπεζών, οι οποίες τις οδηγούν στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, αναλαμβάνονται από τα κράτη, τα οποία τις «διασώζουν» - κατ' επέκταση από τους πολίτες τους όπου, με τη βοήθεια των φόρων και άλλων «μέτρων», μεταβιβάζεται η ιδιωτική περιουσία στο δημόσιο (παράλληλα με την εκποίηση, με τη λεηλασία καλύτερα της δημόσιας περιουσίας τους, από τις εκάστοτε κυβερνήσεις-υποχείρια των τοκογλυφικών αγορών).

Συνεχίζοντας, οι διαπραγματεύσεις των παραγώγων* (αρχικά είχαν υιοθετηθεί ως μέσον εξασφάλισης των επενδυτών), δεν γίνονται στα χρηματιστήρια, αλλά απ' ευθείας μεταξύ των συναλλασσομένων - χωρίς να ελέγχονται δυστυχώς, σχεδόν καθόλου, από τα κράτη. Εκτός αυτού, οι τράπεζες δεν είναι υποχρεωμένες να καταγράφουν τις συγκεκριμένες συναλλαγές στους Ισολογισμούς τους - με αποτέλεσμα τα τεράστιο ρίσκα, τα οποία είναι συνδεδεμένο με τα παράγωγα, να διατηρούνται κρυφά.

Ουσιαστικά λοιπόν τα ρίσκα αυτά εμφανίζονται τότε μόνο, όταν οι ζημίες είναι μεγαλύτερες από αυτές που μπορούν να αναλάβουν οι τράπεζες - όπως συνέβη πρόσφατα με την ιταλική Monte dei Paschi, η οποία έχασε τεράστια ποσά από τα παράγωγα, με αποτέλεσμα να υποχρεωθεί (;) το κράτος να τη διασώσει. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή οι τράπεζες, έχοντας ιδιωτικοποιήσει τα κέρδη, αποφασίζουν αυθαίρετα να κοινωνικοποιήσουν τις ζημίες τους – με τη βοήθεια κάποιων διεφθαρμένων πολιτικών, ερήμην των πολιτών.     

Περαιτέρω, οι συναλλαγές στα παράγωγα δεν αποτελούν μία ωρολογιακή βόμβα στα θεμέλια ορισμένων μόνο τραπεζών - αφού η αλληλεξάρτηση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος είναι τεράστια.

Ειδικότερα, εάν τυχόν η βόμβα των παραγώγων εκραγεί σε κάποια τράπεζα, «πυροδοτούμενη» από μαζικές ζημίες, έχει συνήθως δραματικά αποτελέσματα για όλες τις υπόλοιπες - μεταξύ άλλων, επειδή οι τράπεζες «συσκευάζουν» τα ρίσκα τους σε νέα «πιστωτικά προϊόντα» (όπως φάνηκε από την κρίση των ενυπόθηκων δανείων χαμηλής εξασφάλισης του 2007), τα οποία στη συνέχεια πουλούν σε άλλες.

Επομένως, η αλυσιδωτή έκρηξη που συνήθως ακολουθεί, με την ξαφνική, μαζική απαξίωση πολλών χρηματοπιστωτικών προϊόντων (CDO's, CDS κοκ.), είναι αφενός μεν δεδομένη, αφετέρου εξαιρετικά καταστροφική. Ακριβώς αυτός ήταν ο κύριος λόγος, για τον οποίο επιλέχθηκε η διάσωση των τραπεζών, αντί της χρεοκοπίας τους – μία διάσωση που επεκτάθηκε στα υπερχρεωμένα κράτη επειδή, τυχόν στάση πληρωμών εκ μέρους τους, θα πυροδοτούσε τη βόμβα των παραγώγων, συμπεριλαμβανομένων των CDS.   

Φυσικά η αγορά παραγώγων θα μπορούσε να ρυθμισθεί - να ελεγχθεί δηλαδή από τα κράτη, με τη βοήθεια νέων νόμων και θεσμών. Εν τούτοις, οι κυβερνήσεις διστάζουν, θεωρώντας πως οι νέοι κανόνες δεν θα ήταν αρκετά ευέλικτοι για εκείνους τους επενδυτές στα παράγωγα, οι οποίοι δεν προέρχονται από το χρηματοπιστωτικό κλάδο - όπως, για παράδειγμα, οι αεροπορικές εταιρείες, οι οποίες χρησιμοποιούν τα παράγωγα για την εξασφάλιση τους, έναντι μελλοντικών διακυμάνσεων της τιμής της κηροζίνης.  

Η αντικειμενική αιτία όμως ευρίσκεται κάπου αλλού: στο ότι η πραγματική οικονομία δεν «παράγει» πλέον αρκετή ανάπτυξη, για να μπορέσει να διατηρηθεί το βιοτικό επίπεδο της Δύσης - πόσο μάλλον όταν η μέση ηλικία αυξάνεται, με αποτέλεσμα τη συνεχή γήρανση του πληθυσμού, η οποία αυξάνει το χρόνο παροχής των συντάξεων.  

Τα συνταξιοδοτικά ταμεία λοιπόν, μεταξύ πολλών άλλων, τα οποία διαθέτουν τα μεγαλύτερα επενδυτικά κεφάλαια παγκοσμίως,είναι αναγκασμένα να επιδιώκουν υψηλότερη κερδοφορία, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν με τις συντάξεις - απαιτώντας από τις τράπεζες μεγαλύτερες αποδόσεις.

Οι τράπεζες, με τη σειρά τους, προσπαθούν να αυξήσουν την κερδοφορία τους με τη βοήθεια των επικίνδυνων χρηματοπιστωτικών παραγώγων - μέσω των οποίων «παράγονται» τεχνητά κέρδη, έτσι ώστε τα συνταξιοδοτικά ταμεία, καθώς επίσης οι μέτοχοι και οι λοιποί επενδυτές τους, να μπορούν να απολαμβάνουν μεγαλύτερες αποδόσεις.

Από τη στιγμή όμως που οι απαιτήσεις αυξήθηκαν δυσανάλογα, ενώ τα χρήματα έπαψαν να κερδίζονται πραγματικά, αλλά τεχνητά, ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση – η οποία έθεσε σε λειτουργία την αλυσιδωτή διαδικασία της πυρηνικής έκρηξης των συγκοινωνούντων «χρηματοπιστωτικών δοχείων».   

ΤΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΤΗΣ ΧΙΟΝΟΣΤΙΒΑΔΑΣ

Χωρίς να θέλουμε να είμαστε απαισιόδοξοι ή καταστροφολόγοι, δεν μπορούμε παρά να συμμεριστούμε το ότι, «το παράδοξο του Minsky» (Minsky-Meltdown) φαίνεται σήμερα να επιβεβαιώνεται.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη θεωρία οι επενδυτές, στο ξεκίνημα ενός οικονομικού κύκλου, επιλέγουν μία εξασφαλισμένη χρηματοδότηση - μία σίγουρη δηλαδή τοποθέτηση των χρημάτων τους. Τα έσοδα τώρα της επένδυσης αυτής, είναι συνήθως αρκετά για την αποπληρωμή των δανείων, τα οποία παρέχουν. 

Στα μέσα ενός οικονομικού κύκλου, όπου η ανάπτυξη της οικονομίας δεν είναι πολύ μεγάλη, αλλά σταθερή, είναι ακόμη αποδοτικές οι χρηματοδοτήσεις – αν και θεωρούνται μάλλον κερδοσκοπικές. Η αιτία είναι το ότι, τα έσοδα φτάνουν για να καλύψουν μόνο τους τόκους των οφειλών - ενώ οι δόσεις, το κεφάλαιο δηλαδή, εξοφλείται με τη σύναψη νέων δανείων, τα οποία αντικαθιστούν ουσιαστικά τα παλαιότερα (όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα, με τα ομόλογα που εκδίδουν τα κράτη, αλλά και πολλές επιχειρήσεις).

Στο τέλος όμως ενός οικονομικού κύκλου, οι επενδυτές οδηγούνται σε ένα άκρως κερδοσκοπικό «σύστημα χιονοστιβάδας» (Ponzi scheme) - όπου πλέον με τα νέα δάνεια δεν εξοφλούνται (ανανεώνονται ουσιαστικά) μόνο οι δόσεις (χρεολύσια), αλλά και οι τόκοι. Παραδόξως δε οι επενδυτές συνεχίζουν να πιστεύουν ότι, τα έσοδα από τις επενδύσεις, για τις οποίες χρησιμοποιούνται τα δικά τους κεφάλαια, θα φτάσουν τελικά για την εξυπηρέτηση των δανείων τους.

Στα πλαίσια αυτά, η οικονομία γίνεται συνεχώς πιο ασθενής και πολύ περισσότερο ευάλωτη - έως εκείνη τη χρονική στιγμή όπου, η «πιστωτική φούσκα» εκρήγνυται, ξεσπάει η χρηματοπιστωτική κρίση και ο οικονομικός κύκλος τελειώνει αυτοκαταστρεφόμενος.

Σύμφωνα με τον Minsky, η διαδικασία της χρηματοδότησης μίας καπιταλιστικής οικονομίας, δημιουργεί αυτόματα ενδογενείς, αποσταθεροποιητικές δυνάμεις - είναι δηλαδή εκ των πραγμάτων, από τη φύση της και από μόνη της, αυτοκαταστροφική. Με βάση τη θέση του αυτή ήταν της άποψης πως οφείλουμε να αποδεχθούμε ότι, το πεδίο της «επάρκειας», καθώς επίσης της «επιθυμητής» ελεύθερης αγοράς, είναι περιορισμένο - έχει δηλαδή ημερομηνία λήξης.

Επομένως, ο Minsky ευρίσκεται σε αντίθεση με την κλασσική ή νεοκλασική θεωρία, σύμφωνα με την οποία οι αγορές τείνουν πάντοτε προς ένα σημείο ισορροπίας, αυτόματα και χωρίς να υπάρχει ανάγκη ρύθμισης τους - υπό ορισμένες απαραίτητες προϋποθέσεις φυσικά όπως, για παράδειγμα, ο «πλήρης» ανταγωνισμός, η μη επέμβαση του κράτους στην Οικονομία ή/και «η συμμετρία» της πληροφόρησης (ισότιμη, ταυτόχρονη πρόσβαση από όλους, σε όλες οι πληροφορίες).

Όμως, οι προϋποθέσεις αυτές είναι πρακτικά ανέφικτες, ουτοπικές - με αποτέλεσμα να είναι σχεδόν αδύνατη η αυτορύθμιση των αγορών, ακόμη και αν αποδεχθούμε πως είναι σωστή η κλασσική θεωρία (ή, έστω, η νεοφιλελεύθερη εκδοχή της, με βάση την οποία τα πάντα πρέπει να ανήκουν στους ιδιώτες, αφού διαφορετικά δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε την αυτορύθμιση του καπιταλιστικού συστήματος).

Η ΠΙΣΤΩΤΙΚΗ ΦΟΥΣΚΑ

Με κριτήριο όλα όσα αναλύσαμε, η πιστωτική φούσκα κινδυνεύει να εκραγεί - με την τελική φάση της κρίσης του χρηματοπιστωτικού συστήματος να διακρίνεται από το ότι, τα περισσότερα κεφάλαια εξυπηρετούν την εξόφληση χρεών, την ανανέωση των τοκοχρεολυσίων καλύτερα ή/και τη χρηματιστηριακή κερδοσκοπία, αντί να τοποθετούνται σε επενδύσεις στην πραγματική οικονομία.

Κατ’ επέκταση συμπεραίνεται ότι, ο οικονομικός κύκλος, ο οποίος σήμερα είναι μεγαλύτερος από ποτέ (άρα πολύ πιο επικίνδυνος), διανύει τα τελευταία του στάδια – αν και δεν μπορούμε να υπολογίσουμε με ακρίβεια το πόσο θα διαρκέσει η αντίστροφη μέτρηση.    

Αναλυτικότερα, με τη δυνατότητα των κεντρικών τραπεζών να παράγουν χρήματα από το πουθενά, σε απεριόριστες ποσότητες (άρθρο μας), φτάσαμε στο κρίσιμο εκείνο σημείο όπου, οι «επενδύσεις», ο δανεισμός δηλαδή, εξυπηρετεί αποκλειστικά και μόνο την πληρωμή των παλαιότερων χρεών – ενώ ήδη,   όσον αφορά κάποιες υπερχρεωμένες χώρες, τα νέα δάνεια δεν φτάνουν πλέον για την αποπληρωμή των παλαιοτέρων (τόκων και κεφαλαίων).

Τα χρήματα λοιπόν, τα οποία μοιράζουν («τυπώνουν») αφειδώς οι κεντρικές τράπεζες, οδηγούνται όλο και λιγότερο στις παραγωγικές επενδύσεις - στην πραγματική ανάπτυξη της οικονομίας (Διάγραμμα ΙΙ).

 

Σύμφωνα τώρα με την οικονομική επιστήμη, "Η αντίστροφη μέτρηση αρχίζει, όταν τα περιουσιακά στοιχεία, στα οποία επιθυμεί κανείς να επενδύσει, αποτελούν ένα πολύ μεγάλο ρίσκο, για ένα πολύ μικρό κέρδος".

Στα πλαίσια αυτά οι επενδυτές γίνονται, σταδιακά αλλά συνεχώς, πιο ρεαλιστικοί - πολύ περισσότερο πραγματιστές. Ο στόχος τους είναι πλέον η εξασφάλιση των κεφαλαίων τους απέναντι στον πληθωρισμό - ο οποίος, αργά ή γρήγορα, ακολουθεί πιστά την αύξηση της ποσότητας χρήματος, εκ μέρους των κεντρικών τραπεζών.

Επιλέγουν επομένως πολύ πιο σίγουρους προορισμούς – σήμερα, μη δυτικές αλλά και μη «επικίνδυνες» χώρες, όπως τη Βραζιλία, την Αυστραλία, ή το Μεξικό. Επιδιώκουν επίσης υψηλές και σχετικά γρήγορες αποδόσεις, για ένα μέρος του επενδυτικού χαρτοφυλακίου τους (διασπορά του ρίσκου), όπως τα βραχυπρόθεσμα ομόλογα ορισμένων χωρών του ευρωπαϊκού νότου - με την ελπίδα να μπορέσουν να «αποδράσουν» πρώτοι και έγκαιρα, πριν από κάποια ενδεχόμενη χρεοκοπία, από μία διαγραφή χρέους ή από την ξαφνική έκρηξη του πληθωρισμού.

Φυσικά δε τοποθετούνται παραδοσιακά στα ευγενή μέταλλα, όπως στο χρυσό, αφού ανήκουν σε εκείνα τα ελάχιστα περιουσιακά στοιχεία, απέναντι στα οποία δεν υπάρχουν χρέη (ενώ δεν αναπαράγονται τόσο γρήγορα, όσο τα χρέη).   

Ο ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΣ ΝΟΤΟΣ

Ίσως όλα τα παραπάνω να είναι υπερβολικά - πόσο μάλλον όταν φαίνεται ότι, ο ευρωπαϊκός νότος είναι πολύ πιο αισιόδοξος,το ευρώ ανατιμάται συνεχώς, ενώ η κρίση χρέους απασχολεί τους πάντες (εταιρείες αξιολόγησης κλπ.) πολύ λιγότερο, σε σχέση με το παρελθόν.

Αρκετοί δε υποστηρίζουν ότι, η εμπιστοσύνη των επενδυτών έχει πλέον αποκατασταθεί, κυρίως μετά την ανακοίνωση της πρόθεσης εκ μέρους της ΕΚΤ να επεμβαίνει ενεργητικά στη δευτερογενή αγορά ομολόγων  - ένα ενδεχόμενο που συμπεραίνουν από την μείωση των spreads (Πίνακας Ι), καθώς επίσης των ασφαλιστηρίων κινδύνου (CDS), σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή περιφέρεια.

ΠΙΝΑΚΑΣ Ι: Ύψος των spreads και των CDS, την 31. Ιανουαρίου του 2013

Χώρα	Spreads	CDS
Ελλάδα	907	4.561
Πορτογαλία	443	395
Ισπανία	352
Ιταλία	265

Πίνακας: Β. Βιλιάρδος

Είναι όμως αλήθεια τα πράγματα έτσι; Έχει περάσει η κρίση χρέους ανεπιστρεπτί και βρισκόμαστε πραγματικά σε πορεία καλυτέρευσης, εάν όχι ανάπτυξης; Μήπως, αν και ευχόμαστε το αντίθετο, τα φαινόμενα απατούν; Ή, ίσως, έχει επιτύχει το δόγμα της καγκελαρίου και η πολιτική λιτότητας, με αντάλλαγμα την ενίσχυση από την ΕΚΤ, οπότε η κρίση είναι παρελθόν;

Δύσκολες απαντήσεις σε ακόμη πιο δύσκολα ερωτήματα - ειδικά μετά την ανάλυση που προηγήθηκε, αναφορικά με τα τεράστια προβλήματα των τραπεζών, καθώς επίσης με τη βόμβα των παραγώγων στα θεμέλια της Δύσης. Πόσο μάλλον ότανανακοινώνεται από την Ολλανδία ότι, θέλει να αλλάξει η συνθήκη του Μάαστριχτ, έτσι ώστε να μπορεί να εξέλθει εθελούσια κάποια χώρα από τη ζώνη του ευρώ - παράλληλα με την πρόθεση της να διεξάγει δημοψήφισμα (όπως επίσης η Αυστρία), για την παραμονή της ή μη στο κοινό νόμισμα.

Ίσως θα ήταν προτιμότερο λοιπόν να αναφερθούμε επιγραμματικά σε ορισμένες χώρες του Νότου, αντί να ασχοληθούμε με ερωτήματα που αδυνατούμε να απαντήσουμε. Στα πλαίσια αυτά, τα εξής:

(α)  Ελλάδα: Η κυβέρνηση συμφώνησε με τους δανειστές της (ΔΝΤ, ΕΚΤ, ΕΕ), όσον αφορά τη βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση της χώρας - ενώ η αξιωματική αντιπολίτευση έχει πλέον συμβιβασθεί τόσο με το μνημόνιο, όσο και με το ΔΝΤ. Όπως φαίνεται δε, η Ελλάδα είναι αποφασισμένη να προβεί σε μαζικές αποκρατικοποιήσεις, στο ξεπούλημα καλύτερα της δημόσιας περιουσίας - με τους πολίτες της να αδιαφορούν, καθώς επίσης με τους δανειστές να το επικροτούν.

Παράλληλα, συνεχίζεται η μεταφορά πόρων από τον ιδιωτικό στο δημόσιο τομέα (δήμευση περιουσιακών στοιχείων) - όπως επίσης η περικοπή των εισοδημάτων, άμεσα (ονομαστικοί μισθοί) ή έμμεσα (υπερφορολόγηση, ανάληψη υποχρεώσεων των τραπεζών κα.), χωρίς καμία ουσιαστική αντίδραση των πολιτών.

Το γεγονός αυτό χαροποιεί ιδιαίτερα τις αγορές, οι οποίες ελπίζουν πως θα εισπράξουν τα οφειλόμενα - ενώ θα αγοράσουν τις επιχειρήσεις σε φθηνές τιμές, χρεώνοντας στη συνέχεια ακριβότερα τις υπηρεσίες τους στους πολίτες (τιμή ηλεκτρικού, νερού, εισιτηρίων κλπ.), έτσι ώστε να αποζημιωθούν πλουσιοπάροχα για τις διαγραφές του παρελθόντος.

Εν τούτοις, η ανεργία έχει αναρριχηθεί στο 27%, μεγάλο μέρος του πληθυσμού υποφέρει (με αποτέλεσμα να μην γνωρίζει κανείς πως θα αντιδράσει τελικά), η ύφεση μαίνεται, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις χρεοκοπούν και το δημόσιο χρέος συνεχίζει την ανοδική του πορεία - με την έξοδο από το τούνελ να ακούγεται ουτοπική. Αρκεί μία σπίθα λοιπόν για να ξεσπάσει μία καταστροφική κοινωνική πυρκαγιά, η οποία θα παρέσυρε μαζί της την Ευρώπη – εάν όχι ολόκληρη τη Δύση.

(β)  Πορτογαλία: Η κυβέρνηση επιμένει σε μία σκληρή πολιτική λιτότητας, ακυρώνει πολλά εργατικά δικαιώματα, δανείζεται ξανά από τις αγορές, ενώ ιδιωτικοποιεί όλες τις εναπομείναντες δημόσιες επιχειρήσεις της χώρας.

Από την άλλη πλευρά όμως, το δημόσιο χρέος αυξάνεται (στο 120% του ΑΕΠ πρόσφατα, από 110% το προηγούμενο έτος), η ανεργία ξεπερνάει το 16%, τα ενεχυροδανειστήρια χρυσού έχουν κατακλύσει τη χώρα, ενώ το βιοτικό επίπεδο της συντριπτικής πλειοψηφίας του λαού καταρρέει.

Οι αγορές είναι βέβαια απόλυτα ικανοποιημένες, αφού διαπιστώνουν πως οι πολίτες είναι πρόθυμοι να αναλάβουν αδιαμαρτύρητα τα χρέη του κράτους και των τραπεζών - με αποτέλεσμα να προσφέρουν νέα δάνεια.

(γ)  Ισπανία: Η αναδιάρθρωση της οικονομίας συνεχίζεται σταθερά από το κυβερνών κόμμα, παρά το ότι κατηγορείται τεκμηριωμένα για τεραστίου μεγέθους διαφθορά, καθώς επίσης για μαύρα κομματικά ταμεία - ενώ οι πολίτες ουσιαστικά δεν αντιδρούν, αποδεχόμενοι τη μοίρα τους.

Επιβάλλονται νέες μειώσεις μισθών, με το πρόσχημα της αύξησης της ανταγωνιστικότητας, ενώ καταργούνται όλα τα εργατικά δικαιώματα - με αποτέλεσμα να αυξάνονται οι εξαγωγές, να μειώνονται οι εισαγωγές και να περιορίζεται το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών (τα δημόσια έσοδα αυξάνονται ελαφρά).

Δυστυχώς όμως, η ύφεση συνεχίζεται (άρθρο μας) και η ανεργία δεν υποχωρεί (60% στους νέους) - με την κρίση των ακινήτων να εντείνεται, παράλληλα με την τραπεζική. Εν τούτοις, η χώρα επιμένει στην παραμονή της στο ευρώ,  παρά το ότι η έξοδος της θα ήταν αναμφίβολα θετική για την ίδια - γεγονός που μάλλον οφείλεται στην απίστευτη κυβερνητική διαφθορά, πιθανόν εκ μέρους των συνήθων διαφθορέων (των γερμανικών επιχειρήσεων).

(δ)  Ιρλανδία: Η χώρα θεωρείται το «παιδί-θαύμα» του μηχανισμού διάσωσης - με τους πολίτες της να έχουν αποδεχθεί αδιαμαρτύρητα τόσο τις μειώσεις των μισθών, όσο και την επιβάρυνση τους με τα τεράστια χρέη των τραπεζών.

Επειδή όμως το συγκεκριμένο κράτος είναι ουσιαστικά προτεκτοράτο των Η.Π.Α. (άρθρο μας), είναι πολύ δύσκολο να εξάγουμε ασφαλή συμπεράσματα.

(ε)  Ιταλία: Έχουμε την άποψη πως, όταν (εάν) ξεκινήσει η αντίστροφη μέτρηση για την Ευρωζώνη, η Ιταλία θα ευρίσκεται στις πρώτες θέσεις - αφού, χωρίς καμία αμφιβολία, η παραμονή της στο κοινό νόμισμα είναι εντελώς ασύμφορη για την ίδια.

Εκτός αυτού θεωρούμε ότι, είναι αδύνατον να υποταχθεί στη Γερμανία – γεγονός που μάλλον θα φανεί από τα αποτελέσματα των προσεχών εκλογών, οι οποίες είναι πολύ σημαντικές τόσο για το μέλλον της χώρας, όσο και για ολόκληρη την Ευρωζώνη.

Είναι δύσκολο επίσης να παραμείνει σε ύφεση, με δημόσιο χρέος που πλησιάζει το 128% του ΑΕΠ της και με την προοπτική αύξησης της ανεργίας - η οποία, εάν τυχόν πλησίαζε το 15%, θα πυροδοτούσε τεράστιες κοινωνικές αντιδράσεις, στα όρια μίας επανάστασης ή ενός εμφυλίου πολέμου.

(στ) Κύπρος: Αν και έχουμε αναφερθεί λεπτομερειακά στο νησί της Αφροδίτης με πρόσφατο κείμενο μας (ανάλυση), η εκτόξευση του δημοσίου χρέους της από το περίπου 60% του ΑΕΠ πριν την κρίση, στο 140% το επόμενο έτος, οφείλεται κυρίως στη διάσωση των τραπεζών της – την οποία δυστυχώς φαίνεται να εγκρίνουν όλοι οι πολίτες της.

Με έναν χρηματοπιστωτικό όμως τομέα, ο όγκος του οποίου είναι πάνω από οκτώ φορές, σε σχέση με το ΑΕΠ του νησιού, παράλληλα με τη φούσκα ακινήτων, η απόφαση της κυπριακής κυβέρνησης να αναλάβει τα χρέη των τραπεζών δεν φαίνεται να είναι προς τη σωστή κατεύθυνση. Μοναδική ελπίδα της είναι ίσως η Ρωσία – η οποία, με στόχο, μεταξύ άλλων, τη διασφάλιση των καταθέσεων των πολιτών της στις κυπριακές τράπεζες (περί τα 20 δις €), είναι αναγκαστικά πρόθυμη να βοηθήσει την Κύπρο.

Προς όφελος της είναι η πρόσφατη απόφαση του ευρωπαϊκού δικαστηρίου EFTA (κείμενο pdf), με βάση την οποία δικαιώνεται η Ισλανδία – η οποία, έχοντας παρελθόν άμεσης δημοκρατίας, προτίμησε να διασώσει τους πολίτες της και όχι τις τράπεζες.

Σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση, ο τρίτος δρόμος της Ισλανδίας θεωρείται συμβατός με το ευρωπαϊκό Δίκαιο – γεγονός που σημαίνει ότι, η κυβέρνηση επιτρέπεται να αντιμετωπίζει τους πολίτες της χώρας της προνομιακά, σε σχέση με τους ξένους,λόγω συνθηκών ανωτέρας βίας (Force Majeure - μία σημαντική ίσως εξέλιξη για τους ιδιώτες Έλληνες ομολογιούχους, όπως θα αναλύσουμε σε επόμενο κείμενο μας).              

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Εάν πετύχει η πολιτική της λιτότητας, καθώς επίσης εάν η απόφαση της ΕΚΤ, όσον αφορά την αγορά ομολόγων των χωρών του Νότου ή άλλων ελλειμματικών οικονομιών, συνεχίσει να πείθει τις αγορές, είναι ίσως δυνατή η διατήρηση της σημερινής «γαλήνης» – κάτι που φυσικά ευχόμαστε να συμβεί, αφού διαφορετικά είναι κάτι παραπάνω από πιθανή αφενός μεν η διάλυση της Ευρωζώνης, αφετέρου η επιστροφή μίας πολύ πιο ισχυρής, εάν όχι απόλυτα καταστροφικής κρίσης (το αργότερο εντός του 2014).    

Εν τούτοις, μετά από τρία χρόνια πιστής εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων συνταγών, οι οποίες επιβλήθηκαν τόσο από το ΔΝΤ, όσο και από τη Γερμανία, η μεσαία τάξη σε πολλές χώρες ευρίσκεται στα όρια της αντοχής της. Το γεγονός αυτό, ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, τεκμηριώνεται με τον καλύτερο δυνατό τρόπο από τα ενεχυροδανειστήρια χρυσού και άλλων κοσμημάτων – τα οποία στην Αθήνα ήταν μόλις 81 το 2010, ενώ σήμερα ξεπερνούν τα 750.

Ένα άγνωστο λοιπόν μέχρι πρόσφατα «επάγγελμα» στην Ελλάδα, σχεδόν ανύπαρκτο μέχρι το 2009, μάλλον τοκογλυφικό και «σκοτεινό», διανύει την καλύτερη του περίοδο – παράλληλα με τις κλοπές, με τις ληστείες και με τις διαρρήξεις, οι οποίες κλιμακώνονται καθημερινά.

Όλα τα παραπάνω, σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση της ανεργίας, καθώς επίσης με την εξαθλίωση τόσο της κατώτερης, όσο και της μεσαίας εισοδηματικής τάξης, δεν σηματοδοτούν σε καμία περίπτωση την αντιστροφή της τάσης – παρά την αισιοδοξία της κυβέρνησης, η οποία έχει την άποψη πως η πιστή εφαρμογή του μνημονίου, υπέρ των δανειστών και εις βάρος των Ελλήνων πολιτών, είναι ο σωστός δρόμος για την έξοδο από την κρίση (οι δικές μας λύσεις, οι προτάσεις μας καλύτερα, υπάρχουν σε πολλά κείμενα μας – μεταξύ των οποίων στο «ΕΚΤ, η λύση των λύσεων»).  

Ευχόμενοι να κάνουμε εμείς μεγάλο λάθος και να είναι σωστή η πολιτική της κυβέρνησης (αν και θα προτιμούσαμε τον υπερήφανο δρόμο της Ισλανδίας), κλείνουμε υπενθυμίζοντας τα παρακάτω:

“Σύμφωνα με μία παλαιά «πρακτική» των Εβραίων κοσμηματοπωλών, ποτέ δεν διαχωρίζεται το ιδιωτικό από το δημόσιο χρέος – ενώ θεωρείται εκ μέρους τους ότι, ο άνθρωπος ποτέ δεν μαθαίνει αυτόν τον άγραφο κανόνα. Πάντοτε τον ξεχνάει δηλαδή, μετά την πάροδο αρκετών ετών, με αποτέλεσμα να αναγκάζονται να τον επαναλαμβάνουν κάθε πενήντα περίπου χρόνια”.

Εάν λοιπόν είναι υπαρκτός αυτός ο «ισχυρισμός», εάν δηλαδή η πρακτική των Εβραίων κοσμηματοπωλών συνεχίζει να εφαρμόζεται, πιστά και απαράβατα, από το διεθνές χρηματοπιστωτικό σύστημα, τότε οι μεγάλες κρίσεις που παρατηρούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα, μπορεί κάλλιστα να υποθέσει κανείς ότι, προκαλούνται σκόπιμα και δεν συμβαίνουν από μόνες τους – μία «θεωρία συνομωσίας» ίσως, η οποία θα σήμαινε ότι, ο απώτερος στόχος της κρίσης δεν ήταν άλλος, από τη μεταφορά της ιδιωτικής περιουσίας στα κράτη και από αυτά στους τοκογλύφους (μέσω της «στυγνής» λεηλασίας τόσο του ιδιωτικού, όσο και του δημόσιου πλούτου).

* Σημείωση: Επιγραμματικά, τα παράγωγα είναι χρηματοπιστωτικά εργαλεία, με τα οποία αγοράζει ή πουλάει κανείς ένα προϊόν (μετοχές, δείκτες χρηματιστηρίων, εμπορεύματα, νομίσματα κλπ.), σε μία μελλοντική στιγμή και σε ορισμένες ποσότητες - έναντι μίας προκαθορισμένης, σημερινής τιμής.

Το προϊόν αυτό (κηροζίνη για παράδειγμα), μπορεί είτε να το αγοράσει κάποιος στο μέλλον, στην τιμή που επιλέγει σήμερα, είτε να πουλήσει το συμβόλαιο αγοράς που έχει συνάψει. Τη στιγμή που αγοράζεται το παράγωγο, πληρώνει κανείς ένα μικρό μέρος της αξίας του προϊόντος – ενώ η πλήρης εξόφληση του γίνεται στην ημερομηνία που έχει επιλέξει, για να αγοράσει το προϊόν στη φυσική του μορφή.

Τα παράγωγα δημιουργήθηκαν προς όφελος της πραγματικής οικονομίας – με την έννοια ότι μία επιχείρηση, με στόχο να διατηρήσει σταθερό το κόστος παραγωγής ή λειτουργίας της για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, αγόραζε τα προϊόντα που είχε ανάγκη (πετρέλαιο, πρώτες ύλες κλπ.), σε μία προκαθορισμένη τιμή, προκαταβάλλοντας ένα μέρος της αξίας τους.

Στη συνέχεια, τα παράγωγα εξελίχθηκαν σε «χρηματοπιστωτικά προϊόντα μαζικής καταστροφής» - με τα οποία οι περισσότεροι επενδυτές κερδοσκοπούν, χωρίς να έχουν καμία πρόθεση να αγοράσουν τα εμπορεύματα, στη φυσική τους μορφή.Τα πιο γνωστά παράγωγα προϊόντα είναι: (α) Τα προθεσμιακά συμβόλαια (β) τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης (γ) τα δικαιώματα προαίρεσης (δ) τα προϊόντα δανεισμού τίτλων - ανοιχτών πωλήσεων και (ε) τα Swaps.

Βασίλης Βιλιάρδος  (copyright)

Αθήνα, 02. Φεβρουαρίου 2013

viliardos@kbanalysis.com

Facebook   Twitter   Linked in   

Β. Βιλιάρδος - Ο ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ

Ο ΜΟΝΟΔΙΑΣΤΑΤΟΣ ΔΙΚΟΜΜΑΤΙΣΜΟΣ: Ίσως να έχει έλθει ο καιρός που πρέπει να πάψουμε να περιμένουμε τα πάντα από τους πολιτικούς - ίσως πρέπει οι πολίτες, αντιστρέφοντας τους όρους, να αναζητήσουν οι ίδιοι τις λύσεις των προβλημάτων τους, συμμετέχοντας ενεργά στα κοινά

«Θα ήταν καταστροφικό, εάν κάποτε το ίδιο το χρήμα μετατρεπόταν σε εμπόρευμα», έχει πει προφητικά ο Αριστοτέλης. «Είναι το τέλος της Δημοκρατίας, όταν δύο μόνο κόμματα, με ελάχιστες ουσιαστικά πολιτικές διαφορές μεταξύ τους, όπως και αν αποκαλούνται κάθε φορά, νέμονται και μονοπωλούν την εξουσία, αλληλοδιαδεχόμενα», θα συμπλήρωναν οι πολίτες, συνειδητοποιώντας τι ακριβώς συμβαίνει.  

Άρθρο

Σε παλαιότερες εποχές, το Κοινοβούλιο ήταν η αντιπολίτευση της εκάστοτε κυβέρνησης – αυτό δηλαδή που έκρινε και έλεγχε τα εκάστοτε πεπραγμένα της, έτσι ώστε, μεταξύ άλλων, να μην ξεφεύγουν από τις προεκλογικές της δεσμεύσεις (η μη τήρηση των οποίων θα έπρεπε να είναι σοβαρότατο ποινικό αδίκημα).

Σήμερα, το Κοινοβούλιο δεν έχει πλέον το ρόλο που είχε κάποτε, με αποτέλεσμα ο έλεγχος της κυβέρνησης να έχει ανατεθεί στην εκάστοτε αντιπολίτευση – κυρίως δε στην αξιωματική.

Όταν όμως το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν διαφέρει σημαντικά από το κυβερνών κόμμα, μπορούμε αλήθεια να μιλάμε για πραγματικό έλεγχο;

Από την άλλη πλευρά έχουν οι πολίτες, σαν απλοί ψηφοφόροι, πραγματικές εναλλακτικές δυνατότητες διακυβέρνησης; Πόσο μάλλον όταν κατηγορούνται για συνυπευθυνότητα και συνενοχή, αφού αυτοί επιλέγουν κάθε φορά το κόμμα που τους κυβερνάει;

Σε σχέση με τα ερωτήματα αυτά, στις περισσότερες ανεπτυγμένες δημοκρατίες του πλανήτη ανταγωνίζονται για την εξουσία, μόνο δύο κόμματα: μία μεγάλη Δεξιά παράταξη και μία αντίστοιχα μεγάλη Αριστερά. Το ίδιο το εκλογικό σύστημα επηρεάζει την ιδιαιτερότητα αυτή, αφού ενισχύει συνήθως τα μεγάλα κόμματα, με διάφορους άμεσους και έμμεσους τρόπους.

Τα δύο βασικά κόμματα τώρα, στην προσπάθεια τους να αυξήσουν την εκλογική τους δύναμη, έτσι ώστε να ανέλθουν στην εξουσία, έχουν γίνει περισσότερο ρεαλιστικά, πραγματιστικά καλύτερα και λιγότερο ιδεαλιστικά. Έτσι λοιπόν έχουν αμβλύνει σε μεγάλο βαθμό τα άκρα τους – τόσο τα δεξιά, όσο και τα αριστερά.

Δηλαδή, από τη μία πλευρά έχουν αποστασιοποιηθεί από τις αμιγείς δεξιές ή αριστερές προεκτάσεις τους, ανάλογα με το κόμμα, ενώ από την άλλη επεκτείνονται και τα δύο προς το κέντρο - προς τους μετριοπαθείς και συνήθως αναποφάσιστους ψηφοφόρους, οι οποίοι ουσιαστικά αποφασίζουν ποιος θα κερδίσει την πλειοψηφία στις εκάστοτε εκλογές.

Ακριβώς για το λόγο αυτό έχει πάψει πλέον να υπάρχει η παραδοσιακή κεντρώα παράταξη σε πολλές χώρες – αφού οι ψηφοφόροι της έχουν οδηγηθεί στις, μετριοπαθείς πια, μεγάλες παρατάξεις είτε της Δεξιάς, είτε της Αριστεράς.

Ίσως λοιπόν να είναι αυτός ο κρίκος που λείπει από το πολιτικό σύστημα – εάν θεωρήσουμε πως υπάρχει ανάγκη ύπαρξης του.Αυτός δηλαδή που πιστεύει στην πραγματικά φιλελεύθερη πολιτική, μακριά από το νεοφιλελευθερισμό, καθώς επίσης στη μικτή οικονομία – μακριά από την κεντρικά κατευθυνόμενη.    

Εκτός των δύο τώρα αυτών κομμάτων εξουσίας, υπάρχει η παραδοσιακή Αριστερά, το κομμουνιστικό κόμμα δηλαδή, καθώς επίσης η «εθνικοσοσιαλιστική» κατά κάποιον τρόπο δεξιά – παρατάξεις οι οποίες πιστεύουν στην κεντρικά σχεδιαζόμενη οικονομία, η οποία δεν μπορεί να προκύψει μέσα από δημοκρατικές εκλογές, αλλά μόνο με επανάσταση ή πραξικόπημα.

Όλα τα υπόλοιπα κόμματα είναι υποομάδες των κεντρικών – ενώ προκύπτουν συνήθως είτε από πολιτικούς, οι οποίοι διαφωνούν με τις παρατάξεις που ανήκαν προηγουμένως, είτε από εγωκεντρικά, φιλόδοξα άτομα, με ιδιοτελείς επιδιώξεις.    

Η εξέλιξη τώρα κάποιων κομμουνιστικών κομμάτων στον ονομαζόμενο «κρατικό καπιταλισμό», όπως αυτός της Κίνας, ο οποίος οικονομικά δεν διαφέρει σε μεγάλο βαθμό από τον εθνικοσοσιαλισμό, έχοντας μερκαντιλιστικές καπιταλιστικές δομές, είναι κάτι που σίγουρα θα μας απασχολήσει πολύ στο μέλλον. 

Περαιτέρω στις δημοκρατίες, τα δύο μετριοπαθή πια κόμματα εξουσίας, η ήπια Δεξιά και η συμβατική ή ανανεωτική Αριστερά, εκπροσωπούν τυπικά τη φιλελεύθερη, μικτή Οικονομία – στην οποία τόσο το κράτος, όσο και οι ιδιώτες έχουν στην ιδιοκτησία τους διάφορες επιχειρήσεις (το κράτος συνήθως τις κοινωφελείς, τις μονοπωλιακές κερδοφόρες, καθώς επίσης τις στρατηγικές).

Σε ορισμένες περιπτώσεις βέβαια, κάτω από συνθήκες έκτακτης ανάγκης, οι οποίες προκαλούνται σκόπιμα, υιοθετούν τη νεοφιλελεύθερη εκδοχή – σύμφωνα με την οποία τα πάντα πρέπει να ανήκουν σε «θεοποιημένους» ιδιώτες. Για την επιβολή της συγκεκριμένης πολιτικής θεωρείται σήμερα προτιμότερη η συμβατική Αριστερά – αφού τότε οι πολίτες αντιδρούν λιγότερο.

Ολοκληρώνοντας, το ότι δεν υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο κομμάτων εξουσίας το καταλαβαίνουν οι ψηφοφόροι πάντοτε μετά τις εκλογές – όπου δυστυχώς σπάνια τηρούνται οι προεκλογικές δεσμεύσεις ή μένουν πιστά στην ιδεολογία τους.  

Η ΔΕΞΙΑ ΚΑΙ Η ΑΡΙΣΤΕΡΑ     

Μεταξύ των δύο μετριοπαθών κομμάτων εξουσίας, υφίστανται παραδοσιακά τουλάχιστον τέσσερις βασικές διαφοροποιήσεις– οι οποίες χρησιμεύουν «εναλλακτικά» για την αντιμετώπιση των εκάστοτε κοινωνικών και οικονομικών προκλήσεων:

(α)  Η Δεξιά εμπιστεύεται περισσότερο τις δυνάμεις της αγοράς, προτιμά την ιδιωτική κατανάλωση για την ανάπτυξη από τις δημόσιες επενδύσεις, κάνει ελάχιστες σκέψεις σχετικά με τις εισοδηματικές ανισορροπίες, ενώ είναι περισσότερο εθνικιστική και λιγότερο αισιόδοξη, όσον αφορά τις διεθνείς συνεργασίες.

(β)  Αντίθετα, η Αριστερά πιστεύει στην κρατική ρύθμιση και στον έλεγχο των αγορών εκ μέρους του δημοσίου, στις δημόσιες επενδύσεις, στη μείωση των εισοδηματικών ανισοτήτων, ενώ είναι πιο πρόθυμη για διεθνείς συνεργασίες – ειδικά όσον αφορά τα θέματα περιβάλλοντος, εργασίας κλπ.

Οι διαφοροποιήσεις αυτές όμως έχουν σε μεγάλο βαθμό αμβλυνθεί – με τη Δεξιά, ειδικά μετά την πρόσφατη κρίση, να μην εμπιστεύεται τόσο τις αγορές, καθώς επίσης με την Αριστερά να μην εμπιστεύεται απόλυτα τον κρατικό μηχανισμό, σε σχέση με τη ρύθμιση και τον έλεγχο των αγορών. Το ίδιο συμβαίνει και σε όλα τα άλλα επίπεδα, με αποτέλεσμα να αναφερόμαστε πλέον σε έναν κατά κάποιον τρόπο μονοπρόσωπο, μονοδιάστατο ή μονοσήμαντο δικομματισμό.

 

Απλούστερα, υπάρχουν μόνο δύο οικονομικά συστήματα: ο καπιταλισμός (ελεύθερη αγορά) και ο κομμουνισμός (κεντρικός σχεδιασμός της οικονομίας). Τα αντίστοιχα πολιτικά συστήματα είναι η Δημοκρατία για τον καπιταλισμό, καθώς επίσης ο Απολυταρχισμός (ολοκληρωτισμός) για τον κομμουνισμό (ο εθνικοσοσιαλισμός ή κρατικός καπιταλισμός αποτελεί ένα ιδιότυπο «μίγμα» των δύο παραπάνω, επιτρέποντας την ελεύθερη λειτουργία των επιχειρήσεων, σε κρατικά ελεγχόμενο περιβάλλον).

Όλα τα κόμματα τώρα, τα οποία πιστεύουν στη φιλελεύθερη, κοινοβουλευτική δημοκρατία, Αριστερά ή Δεξιά, είναι ουσιαστικά καπιταλιστικές παραλλαγές - με μεγαλύτερο ή μικρότερο δημόσιο τομέα, με αναβαθμισμένο ή περιορισμένο κοινωνικό κράτος, με καλύτερη ή χειρότερη αναδιανομή εισοδημάτων, με την εξουσία στα χέρια των ιδιωτικών μονοπωλίων (νεοφιλελευθερισμός) ή της πολιτικής (κομματοκρατία)  κοκ.   

Το ερώτημα στην προκειμένη περίπτωση είναι βέβαια γιατί ανέχονται οι πολίτες, στις δυτικές δημοκρατίες, ένα τέτοιο μονοσήμαντο σύστημα, το οποίο ουσιαστικά τους στερεί τη δημοκρατική επιλογή; Η απάντηση είναι απλή, όπως όλες οι απαντήσεις.

Η αιτία είναι το ότι πολιτικά ενεργοί είναι ελάχιστοι Πολίτες - οι επαγγελματίες πολιτικοί και οι κομματικές οργανώσεις. Όλοι οι υπόλοιποι ενδιαφέρονται λίγο, εάν όχι καθόλου, για τα κοινά, αρκούμενοι στην κενή και χωρίς νόημα κριτική των κυβερνώντων - με την οποία απλά επιτυγχάνεται η εναλλαγή των δύο κομμάτων στην εξουσία, η αποθράσυνση τους και πάρα πολλά άλλα.

Στα πλαίσια αυτά έχουμε την άποψη ότι, η Ελλάδα δεν χρειάζεται ένα νέο πολιτικό κόμμα, αλλά την υιοθέτηση της άμεσης δημοκρατίας (άρθρο μας) από τα υφιστάμενα.

Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα αντιμετωπιζόταν αποτελεσματικά το τεράστιο «έλλειμμα δημοκρατίας» που διαπιστώνεται, ενώ θα συμμετείχαν ενεργά όλοι οι Πολίτες στις κρίσιμες αποφάσεις για το μέλλον της χώρας τους, στη δημιουργία ενός ορθολογικού Κράτους Δικαίου, καθώς επίσης στην ανάπτυξη - χωρίς την οποία είναι αδύνατη η έξοδος από την κρίση.

Εναλλακτικά, εάν δεν υιοθετηθεί δηλαδή η άμεση δημοκρατία από τα υφιστάμενα κόμματα, θα χρειαζόταν ένα νέο κόμμα, με προγραμματική αρχή την αλλαγή πολιτεύματος - επειδή αυτού του είδους η αλλαγή απαιτεί τροποποίηση συνταγματικών διατάξεων.

Με στόχο τώρα να τεκμηριώσουμε σε κάποιο βαθμό την ανάγκη της σταδιακής υιοθέτησης της άμεσης δημοκρατίας, ως μοναδικής λύσης απέναντι στην γενικότερη πολιτική διαφθορά (Δεξιά και Αριστερά), θα χρησιμοποιήσουμε ένα μέρος από κάποιο παλαιότερο κείμενο μας (συμπεριλαμβάνεται στο πρώτο βιβλίο της τριλογίας μας "Η κρίση των κρίσεων") - με το οποίο τότε αναρωτιόμαστε:

"Πως θα μπορούσε η Ελλάδα να γίνει η ωραιότερη, η πλουσιότερη, καθώς επίσης η πιο πολιτισμένη χώρα της Ευρώπης;".

Την ίδια εποχή (αρχές του 2009), είχαμε προβλέψει, με άρθρα μας στο ίδιο βιβλίο, το ξέσπασμα του 1ου Παγκοσμίου Οικονομικού Πολέμου, το είδος της ύφεσης (L), καθώς επίσης τη χρησιμοποίηση της Ελλάδας ως πειραματόζωου μίας νέας τάξης πραγμάτων (Τίτλος της ανάλυσης: Η ιδανική υποψήφια χώρα για τον παραδειγματισμό των υπολοίπων εταίρων της Ευρωζώνης).

ΟΙ ΒΑΣΙΚΟΙ ΠΥΛΩΝΕΣ ΤΗΣ ΕΠΙΤΥΧΙΑΣ      

Σε γενικές γραμμές, η ακμή ενός λαού σαν τον δικό μας, θα μπορούσε να στηριχθεί στις τρείς παρακάτω προϋποθέσεις (η παρακμή, αντίστοιχα, στην παντελή έλλειψη τους):

(α)  Σε ένα σύνολο υγιών οικονομικών και πολιτικών θεσμών, οι οποίοι να καθορίζουν επακριβώς το πλαίσιο, μέσα στο οποίο να μπορούμε να αναπτυχθούμε, ανταγωνιζόμενοι με ίσους όρους. Το «σύστημα» δε που θα προκύπτει από αυτούς τους θεσμούς, οφείλει να είναι απλό, γρήγορο, διαφανές και εύκολα κατανοητό από όλους τους πολίτες. 

(β)  Σε ένα σύνολο συνειδητών πολιτών, το οποίο να κατανοεί επαρκώς τις αρχές της Οικονομίας και της Δημοκρατίας ή, τουλάχιστον, να έχει διαμορφώσει ένα χαρακτήρα συνεπή προς το συγκεκριμένο «τρόπο ζωής». Για παράδειγμα, να μην εξελίσσεται εις βάρος των άλλων, να μην συμπεριφέρεται όπως δεν θέλει να του συμπεριφέρονται, να μην επιβουλεύεται την ελευθερία των άλλων, να μην επιθυμεί αυτά που ανήκουν στους άλλους και να μην στηρίζει το βιοτικό του επίπεδο στα χρέη, αλλά στην παραγωγικότητα,

(γ)  Σε μία υψηλής ποιότητας ηγεσία, η οποία να μπορεί να κατευθύνει ορθολογικά το κράτος (όχι απλά να διαχειρίζεται το δημόσιο πλούτο), καθώς επίσης να διαφυλάσσει τη χώρα της, τουλάχιστον στις κρίσιμες στιγμές – χωρίς ποτέ να επιτρέπει σε τρίτους να την προσβάλλουν. Τα απολύτως απαραίτητα χαρίσματα που πρέπει να διαθέτει η ηγεσία αυτή δεν είναι άλλα από το να μπορεί να πείθει τεκμηριωμένα, να εμπνέει και να διδάσκει - να εκπαιδεύει δηλαδή τους κυβερνωμένους.  

ΟΙ ΘΕΣΜΟΙ

Όσον αφορά την πρώτη προϋπόθεση, τους Θεσμούς, πιστεύουμε ότι εξέλιξη μας σε μία πραγματική Δημοκρατία, θα μπορούσε να αποτελέσει έναν «γνώμονα» πολιτικής σκέψης – ιδιαίτερα επειδή η μορφή του εκάστοτε πολιτεύματος διαμορφώνει και το χαρακτήρα των πολιτών. Σε γενικές γραμμές, η δημοκρατία αυτή οφείλει να έχει τα εξής βασικά χαρακτηριστικά:

(α)  Σεβασμό της ατομικότητας, υπακοή στους νόμους, ανεκτικότητα και πλήρη «συμβατότητα» με τις αρχές της ελεύθερης αγοράς – της πλήρως ανταγωνιστικής δηλαδή, χωρίς μονοπώλια και ολιγοπώλια, με θεμέλιο στήριγμα τη μικρομεσαία επιχείρηση.  

Όπως γνωρίζουμε εμπειρικά, η δημοκρατία έχει την προοπτική να απελευθερώνει όλα τα αποθέματα ενέργειας ενός λαού,έχοντας σαν αποτέλεσμα τη δημιουργία μίας χώρας με πρωτοφανείς δυνατότητες. Το χαρακτηριστικό αυτό της Δημοκρατίας είναι σε πλήρη αντίθεση με τα αυταρχικά καθεστώτα, τα οποία «είναι υποχρεωμένα να επιβλέπουν τις αποκλεισμένες μάζες, υπονομεύοντας την πιθανή δύναμη τους».

(β)  Πλήρη έλεγχο των κυβερνόντων, σε σχέση με την τήρηση των προγραμμάτων τους, καθώς επίσης με τη διαχείριση των δημοσίων χρημάτων. Ο έλεγχος αυτός πρέπει να εξασφαλίζεται από μία ανεξάρτητη Αρχή, υπό τον εκάστοτε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, η οποία όχι μόνο να ελέγχει, αλλά και να εποπτεύει το κυβερνών κόμμα, όσον αφορά τα νομοσχέδια, τους προϋπολογισμούς, τις προεκλογικές δεσμεύσεις κλπ. Τα μέλη της ανεξάρτητης αυτής Αρχής θα έπρεπε να διορίζονται με τυχαία κλήρωση μεταξύ αυτών που, έχοντας τις απαιτούμενες δεξιότητες και επιθυμώντας να συμμετέχουν στα κοινά, θα είχαν υποβάλει υποψηφιότητα.

  

(γ)  Αποδεκτή από όλους μέθοδο απονομής Δικαίου, χωρίς καμία εξαίρεση («ασυλία» των πολιτικών κλπ). Έτσι θα αποφεύγεται και εδώ το «ετεροβαρές ρίσκο», αυτό δηλαδή που ένα πρόσωπο αποφασίζει πόσο ρίσκο θα αναλάβει, ενώ κάποιο άλλο πρόσωπο πληρώνει το κόστος, όταν τα πράγματα δεν εξελιχθούν θετικά και καταλήξουν σε ζημίες. 

ΟΙ ΣΥΝΕΙΔΗΤΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ

Όσον αφορά τώρα τη δεύτερη προϋπόθεση, τους «συνειδητούς πολίτες», διαπιστώνουμε αμέσως ότι δεν είναι οι πολιτικοί οι μοναδικοί ένοχοι για τα όποια προβλήματα αντιμετωπίζουμε αλλά, μαζί με αυτούς, και εμείς οι ίδιοι.

Αναμφίβολα, λίγοι καταλαβαίνουμε τις αρχές της Δημοκρατίας, ενώ ακόμη πιο λίγοι προσπαθούμε να διαμορφώσουμε έναν χαρακτήρα, απόλυτα συνεπή με έναν τέτοιο «τρόπο ζωής». Διαφορετικά δεν θα περιμέναμε κάθε φορά από τα όποια πολιτικά κόμματα να μας προτείνουν ένα «πρόγραμμα διακυβέρνησης» που σχεδόν ποτέ δεν μελετάμε, αλλά θα συμμετείχαμε ενεργά στη δημιουργία του.

Εάν οι πολιτικοί δεν ξέρουν τι ακριβώς θέλουμε και εάν εμείς δεν συμμετέχουμε στα κοινά, είναι αδύνατον να βρεθούν οι σωστές λύσεις. Όσο δεν εμπιστευόμαστε στο μέσο πολίτη (στον εαυτό μας δηλαδή) τη διαχείριση της δημόσιας ζωής, τόσο χειρότερα θα γίνονται τα πράγματα - αφού θα καταφεύγουμε συνεχώς σε επαγγελματίες της πολιτικής, σε γραφειοκράτες και σε δήθεν ειδικούς, οι οποίοι θα αποσκοπούν μόνο στο δικό τους όφελος, εκμεταλλευόμενοι την αδυναμία μας να εμπιστευθούμε τους εαυτούς μας.

Τέλος, όσο επιτρέπουμε στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης να μας χειραγωγούν (αντί να μας διασκεδάζουν πολιτισμένα, να μας ενημερώνουν και να μας εκπαιδεύουν), αδυνατίζοντας τις υγιείς αντιστάσεις μας, κατατροπώνοντας τους «δημόσιους άνδρες» μας και υποδουλώνοντας μας, τόσο πιο επώδυνα θα γίνονται τα προβλήματα μας και τόσο πιο πολύ θα μειώνεται η αποδοτικότητα μας. Όλα τα πράγματα πρέπει να στηρίζονται σε κάποιες βάσεις, σε κάποια θεμέλια δηλαδή που δεν θα είναι εύκολο να «γκρεμιστούν» από κανέναν μας.

Η ανταγωνιστικότητα μας λοιπόν, η παραγωγικότητα και η δυναμικότητα μας, είναι αδύνατον ποτέ να αναπτυχθούν, εάν προηγουμένως δεν τοποθετηθούν τα απαιτούμενα θεμέλια. Τα συμφέροντα μας, υπό υγιείς βέβαια προϋποθέσεις, είναι απολύτως συνυφασμένα με τα συμφέροντα της χώρας μας, ενώ δεν μπορούμε να είμαστε ασφαλείς, επιτυχημένοι και ευτυχισμένοι, παρά μόνο εάν προηγηθεί η χώρα μας.

Ειδικά δε ο μέσος άνθρωπος, σε πλήρη αντίθεση με το «χαρισματικό», μπορεί να μεγαλουργήσει μόνο μέσω του μεγαλείου της χώρας του. «Όμως, μόνο μέσα σε μία δημοκρατία είναι πρόθυμοι οι άνθρωποι να υποστούν τις απαραίτητες θυσίες για την ευημερία της χώρας τους αφού, περισσότερο από ότι στα άλλα καθεστώτα, κατανοούν απόλυτα και αντιμετωπίζουν άφοβα την πραγματικότητα».

Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ

Όσον αφορά την τελευταία προϋπόθεση, την υψηλής ποιότητας ηγεσία, η οποία είναι η πλέον σημαντική, αφού μπορεί να αντισταθμίσει τις ενδεχόμενες αδυναμίες των άλλων δύο πυλώνων, έχουμε την άποψη ότι είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρει κανείς εκείνον τον ηγέτη που να μπορεί πραγματικά να πείθει, χωρίς να διατάζει, καθώς επίσης να προσελκύει δίπλα του (αφιλοκερδώς) τους ικανότερους των συμπολιτών του. 

Οι περισσότεροι από εμάς έχουμε τόσες ανασφάλειες και τόσα συμπλέγματα που μόνο κάτω από κάποιας μορφής «απολυταρχικό» χαρακτήρα μπορούμε να λειτουργήσουμε. Εκτός αυτού, για να μπορεί κανείς να πείσει, θα πρέπει να προηγηθεί η δική του πίστη στις ικανότητες του και στην ορθότητα των απόψεων του – κάτι που στην πράξη είναι εξαιρετικά δύσκολο.

Το χάρισμα όμως να διδάσκει ο ηγέτης τους ελεύθερους πολίτες της χώρας του (το εγγενές παράδοξο στη δημοκρατία είναι ότι οφείλει να δημιουργεί πολίτες ελεύθερους, αυτόνομους και αυτάρκεις, εξαρτώμενη παράλληλα από αυτούς), να τους εκπαιδεύει δηλαδή, έχοντας τις ικανότητες που απαιτεί αυτός ο ρόλος, είναι πολύ πιο δύσκολο να υπάρξει από το προηγούμενο.

Όμως, μόνο εάν ο ηγέτης διαθέτει αυτά τα χαρίσματα, έχοντας την επί πλέον ικανότητα να μπορεί να ανταπεξέρχεται με τον κίνδυνο της αστάθειας του πραγματικά δημοκρατικού πολιτεύματος, μπορεί να απελευθερώσει τις κρυμμένες δυνάμεις όλων των συμπολιτών του, οι οποίοι τότε θα συμμετέχουν εθελοντικά σε μία κοινή προσπάθεια, με στόχο να γίνει το κράτος τους η ωραιότερη, η πλουσιότερη και η πιο πολιτισμένη χώρα του κόσμου.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Με βάση την παραπάνω ανάλυση, η εύρεση ενός τέτοιου ηγέτη, ακόμη και αν θα ήταν δυνατή μερικές φορές, δεν θα μπορούσε να εξασφαλισθεί μακροπρόθεσμα. Επομένως, πρόκειται για μία ουτοπική προσδοκία, για μία πολύ δύσκολα πραγματοποιήσιμη επιθυμία, η οποία είναι εξαιρετικά σπάνιο να συμβεί - ενώ δεν είναι λίγες οι χώρες που έχουν οδηγηθεί στην καταστροφή από την εκάστοτε πολιτική τους ηγεσία, η οποία άλλα υποσχόταν προεκλογικά και άλλα έπραττε μετεκλογικά.        

Συμπερασματικά λοιπόν, είναι απαραίτητη η συμμετοχή των πολιτών στα κοινά, με στόχο τη μακροπρόθεσμη επίλυση των προβλημάτων τους. Ειδικά όσον αφορά την Ελλάδα, εάν καταφέρουμε να εξελίξουμε ορθολογικά το πολιτικό μας σύστημα, καθώς επίσης να επικεντρωθούμε σε εκείνους τους τομείς της Οικονομίας που μπορούμε πραγματικά να αποδώσουμε, αυξάνοντας το ΑΕΠ μας παραγωγικά και όχι καταναλωτικά, τότε πραγματικά θα μεγαλουργήσουμε - επειδή η πατρίδα μας είναι αναμφίβολα μία πάμπλουτη, πολλαπλά προικισμένη χώρα.

Ίσως λοιπόν να έχει έλθει ο καιρός που πρέπει να πάψουμε να περιμένουμε τα πάντα από τους πολιτικούς και τα κόμματα.Ίσως να πρέπει εμείς, αντιστρέφοντας τους όρους, να θέσουμε νέους προβληματισμούς και να αναζητήσουμε, με τη δική μας συμμετοχή, τις λύσεις στα προβλήματα μας.

Οδηγός μας οφείλει να είναι το κοινό συμφέρον, καθώς επίσης η πρόθεση μας όχι μόνο να διώξουμε τους εισβολείς ή/και να ξεφύγουμε από την κρίση, αλλά να γίνουμε «πάση θυσία» η ωραιότερη, η πλουσιότερη και η πιο πολιτισμένη χώρα της ΕΕ. - με τη βοήθεια της απελευθέρωσης των τεράστιων αποθεμάτων ενέργειας όχι μόνο των 5 εκ. εργαζομένων μας, αλλά ολόκληρου του Έθνους μας.

Βασίλης Βιλιάρδος  (copyright)

Αθήνα, 04. Φεβρουαρίου 2013

viliardos@kbanalysis.com

Facebook   Twitter   Linked in   

ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗΣ - ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

Η ΓΝΩΜΗ ΜΑΣ:

ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ

>>ΑΛΗΘΕΙΑ! ΜΕ ΤΗ ΠΛΥΣΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΥ ΣΤΟΥΣ ΑΝΗΛΙΚΟΥΣ ΘΕΛΕΙΣ ΝΑ ΚΑΝΗΣ ΣΩΣΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ???

>>ΚΙ ΥΣΤΕΡΑ, ΑΦΟΥ ΦΤΙΑΞΕΙΣ ΣΩΣΤΟΥΣ ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΥΣ ΠΟΥ ΞΕΡΟΥΝ ΑΠΕΞΩ ΤΗΝ ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΝΤΟΛΕΣ ΤΟΥ ΜΩΫΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ (ΩΡΑΙΑ ΤΑ ΕΙΠΕ: ΗΛΘΟΝ ΔΙΑ ΤΑ πρόβατα τὰ ἀπολωλότα οἴκου Ἰσραήλ) ΤΙ ΕΚΑΝΕΣ???

>>ΕΦΤΙΑΞΕΣ ΣΩΣΤΟΥΣ ΙΟΥΔΑΙΟΥΣ ή ΣΩΣΤΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ??

>>ΕΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΠΗΓΑΙΝΕΤΕ???
ΑΚΟΥΤΕ ΤΟ "ΧΑΙΡΕ ΤΩΝ ΑΘΗΝΑΙΩΝ ΤΑΣ ΠΛΟΚΑΣ ΔΙΑΣΠΩΣΑ"?? ΧΑΙΡΕΣΘΕ??? ΧΑΙΡΕΣΘΕ ΠΟΛΥ??

>>ΚΑΙ ΛΙΓΑ ΛΕΓΕΙ Η κ. ΡΕΠΟΥΣΗ.

>>ΑΝ ΘΕΛΕΤΕ ΟΠΑΔΟΥΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΛΑΙΟΔΕΞΙΟ ΤΡΟΠΟ ΣΑΣ ΣΥΛΛΥΠΟΥΜΑΙ ΘΕΡΜΩΣ!

ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗΣ

ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΩΔΟΣ

[[ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΖΟΝΤΑΣ ΝΑ ΜΕΛΕΤΟΥΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΣ "ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ" (εκδόσεις ΝΕΑ ΘΕΣΙΣ) ΔΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΚΑΙ ΝΑ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΙ ΕΥΣΤΟΧΩΣ]] 

-----------------------------
ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ

Αίσχος! Κατάργηση των θρησκευτικών ζητάει η ΔΗΜΑΡ!

Ούτε τα προσχήματα δεν κρατούν πλέον οι εθνομηδενιστές της ΔΗΜΑΡ, στην επίθεση τους ενάντια σε κάθε τι το Ελληνικό. Από το στόχαστρο τους, φυσικά, δεν θα μπορούσε να ξεφύγει και η Ορθόδοξη Πίστη, ως αδιάσπαστος συνδετικός κρίκος με την Ελληνική Ιστορία. Χθες, λοιπόν, κατετέθη ερώτηση στον Υπουργό Παιδείας, από τις Βουλευτές του εν λόγω κόμματος  Μαρία Ρεπούση και Μαρία Γιαννακάκη, ζητώντας επί της ουσίας το μάθημα των θρησκευτικών να γίνει προαιρετικό ακόμη και για τους ορθόδοξους μαθητές! Σύμφωνα με το σκεπτικό της «συνωστισμένης» Ρεπούση και της συνοδοιπόρου της, ο τρόπος με τον οποίο είχε υιοθετηθεί στο παρελθόν κοινοτική οδηγία για το μάθημα των θρησκευτικών είναι αυθαίρετος, καθώς προβλέπει την εξαίρεση της διδαχής των θρησκευτικών μόνο σε αλλόθρησκους μαθητές και όχι στους ορθοδόξους. Με το «επιχείρημα» αυτό, περί αυθαιρέτου, καλούν τον Υπουργό να αλλάξει την σχετική εγκύκλιο, δίνοντας τη δυνατότητα και στους τελευταίους να μην παρακολουθούν το μάθημα! Εννοείται πως δεν μας προξενεί καμία εντύπωση η κίνηση αυτή της ΔΗΜΑΡ, και μάλιστα εκφρασμένη από τη γνωστή για τις αντεθνικές της απόψεις Ρεπούση. Οι μπολσεβίκοι, είτε «κόκκινοι», είτε «ροζ», είτε «πορτοκαλί», είναι πάντοτε ανθέλληνες και τρέφουν μίσος για κάθε τι το οποίο συνδέεται θετικά με το Έθνος. Είναι, όμως, ενδεικτικό το θράσος των ανιστόρητων αυτών εθνομηδενιστών, ότι προχωρούν στην προκλητική αυτή ενέργεια την ίδια ώρα που κάνουν, υποτίθεται, διάλογο με την επίσημη Εκκλησία για τις σχέσεις της με την αριστερά.

Το πώς εννοούν, φυσικά, το διάλογο τα ορφανά του Τσαουσέσκου, του Χότζα, του Στάλιν, του Μάο το γνωρίζουμε πολύ καλά μέσα από τη ροή της ιστορίας. Ακολουθούν την τακτική του Λένιν «ένα βήμα πίσω, δύο βήματα εμπρός» για να παγιδέψουν τους αφελείς συνομιλητές, οι οποίοι έχουν την ψευδαίσθηση ότι μπορούν να συζητήσουν έντιμα με τους αρχιερείς  της ραδιουργίας και της δολοπλόκου συμπεριφοράς. Από την άλλη, η όλη διαδικασία, δείχνει και την απόκλιση που έχει πάρει η επίσημη Εκκλησία, ερχόμενη σε πλήρη αντίθεση τόσο με τον ιστορικό της ρόλο, ως προμαχώνα του Ελληνισμού, όσο και με τις πεποιθήσεις του ποιμνίου της. Αλήθεια, ο λαλίστατος για θέματα ρατσισμού Αρχιεπίσκοπος, που ταυτίζει τη σχολική εορτή των Τριών Ιεραρχών με τον… αντιρατσισμό, τι θα κάνει επί του προκειμένου; Ο «ανήσυχος» Μητροπολίτης Σιατίστης, ο οποίος άλλη δουλειά δεν έχει από το να συκοφαντεί την ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ, θα σχολιάσει κάτι επί των συγκεκριμένων κινήσεων; Ρητορικό, φυσικά, το ερώτημα, καθώς οι  συγκεκριμένοι (και όχι μόνο) ιεράρχες έχουν πάρει διαζύγιο από κάθε εθνική και θρησκευτική προσήλωση που ταυτίζει την Ελλάδα με την Ορθοδοξία. 

ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΑΣΤΟΡΑΣ

ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗΣ-ΠΥΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΚΗΔΕΙΑ

ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗΣ-ΠΥΡΟΒΟΛΙΣΜΟΙ ΣΤΗΝ ΚΗΔΕΙΑ

>>Κατ' αυτάς έγινε θέμα και ζήτημα στον Τύπο, ότι στην Κηδεία ηκούσθησαν πυροβολισμοί και προφανώς επυροβόλουν κάποιοι εκ των παραστάντων.

>>Ας εξετάσωμε εν συνόψει το θέμα από της πλευράς του Δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας της αποθέσεως του σώματος.

>>Η κηδεία αποτελεί όχι απλώς το τέλος της ζωής, αλλά και την κορυφαίαν στιγμήν αυτής και ίσως η κυρία πλευρά του Δικαιώματος της θρησκευτικής ελευθερίας είναι αυτή της αποθέσεως του σώματος.

>>Ο τεθνεώς και οι υπεύθυνοι διά την κηδείαν του συμφώνως προς τας επιθυμίας του ΕΧΟΥΝ ΤΟ ΣΑΦΕΣ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΝΑ ΑΠΑΙΤΗΣΟΥΝ Ο,ΤΙΔΗΠΟΤΕ ΔΕΝ ΑΝΤΙΚΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΔΗΜΟΣΙΑ ΤΑΞΙ ΚΑΙ ΤΑ ΧΡΗΣΤΑ ΗΘΗ.

>>Οι πυροβολισμοί στην κηδεία ΟΧΙ μόνον ΔΕΝ είναι κάτι πρωτόγνωρον, αλλά είναι και ο τρόπος αποχαιρετισμού των υψηλών προσώπων, των στρατιωτικών, των υπουργών, των προέδρων, των γερουσιαστών, των βουλευτών κ.ο.κ. Δι' όλους αυτούς συντηρείται στις ΗΠΑ πολυπληθές ιδικόν απόσπασμα καλούμενον HONOR GUARD, όπως τοιαύτα αποσπάσματα συντηρούν όλα τα στρατιωτικά σώματα (ΕΙΚ. 1,2) και ακόμη υπάρχουν άφθονα τοιαύτα αυτοσχέδια αποτελούμενα από βετεράνους (ΕΙΚ. 3, 4,5).

>>Βεβαίως, ΔΕΝ είναι όλοι οι άνθρωποι σπουδαίοι, άλλο οι κοινοί άνθρωποι και άλλη η περιοπή του προέδρου κ. Ομπάμα που θα ταφεί με την κρατική HONOR GUARD!

>>ΟΜΩΣ, διά τους οικείους του κάθε πρόσωπον είναι ΣΠΟΥΔΑΙΟΝ, ΗΡΩΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ, και άρα..

 εφ' όσον ΕΠΙΘΥΜΕΙΤΑΙ η παρουσία Τιμητικού αποσπάσματος ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ ΛΟΓΟΣ ΚΑΝΕΙΣ διά να μην πραγματοποιηθή η επιθυμία, ΚΑΙ ΕΠΟΜΕΝΩΣ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ της θρησκευτικής ελευθερίας  ΑΠΑΙΤΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ (ΚΑΙ ΕΝ ΕΛΛΑΔΙ) Ιδιωτικά τοιαύτα ή αυτοσχέδια Τιμητικά αποσπάσματα, τα οποία θα αναλαμβάνη ΝΑ ΠΑΡΕΧΗ ή να ρυθμίζη το ΓΡΑΦΕΙΟΝ ΚΗΔΕΙΩΝ!

ΜΟΝΙΜΗ ΕΠΩΔΟΣ

[[ΠΑΡΑΚΑΛΟΥΜΕ ΤΟΥΣ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΜΕΝΟΥΣ ΕΛΛΗΝΙΖΟΝΤΑΣ ΝΑ ΜΕΛΕΤΟΥΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΜΑΣ "ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ" (εκδόσεις ΝΕΑ ΘΕΣΙΣ) ΔΙΑ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΤΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΚΑΙ ΝΑ ΕΚΦΡΑΖΟΝΤΑΙ ΕΥΣΤΟΧΩΣ]] 

ΠΑΝ. ΜΑΡΙΝΗΣ 

--------------------------------------

ΜΑΘΗΜΑ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ: Η κ. ΡΕΠΟΥΣΗ ΤΑ ΛΕΓΕΙ ΣΩΣΤΑ ΚΑΙ ΛΙΓΑ ΛΕΓΕΙ!

Ερώτηση προς τον Υπουργό Παιδείας και Θρησκευμάτων, Κωνσταντίνο Αρβανιτόπουλο, σχετικά με την χορήγηση απαλλαγής από το μάθημα των θρησκευτικών, απηύθυνε η βουλευτής της Δημοκρατικής Αριστεράς, Μαρία Ρεπούση συνεπικουρούμενη από την συνάδελφό της Μαρία Γιαννακάκη:

«Σχετικά με την απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών

Κύριε Υπουργέ,

Σύμφωνα με τις υπ’αριθμ. 91109/Γ2/10.07.2008 & 104071/Γ2/4.8.2008 εγκύκλιους του αρμόδιου Υπουργείου, οι μαθητές της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης δύνανται απαλλαγής από την παρακολούθηση του μαθήματος των Θρησκευτικών, εφόσον έχει προηγηθεί υπεύθυνη δήλωση των γονέων του μαθητή, είτε του ίδιου αν είναι ενήλικος, στην οποία αναφέρεται ότι δεν επιθυμεί να παρακολουθήσει το εν λόγω μάθημα για λόγους συνείδησης.

Οι εγκύκλιοι αυτοί έρχονται ως απόρροια της υπ’αριθμ. 77Α/25.6.2002 απόφασης της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του

Ανθρώπου, της σχετικής γνωμοδότησης του Συνηγόρου του Πολίτη του 2002 καθώς και της καταδικαστικής απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, εναντίον της χώρας μας, της 21ης Φεβρουαρίου 2008, στην υπόθεση «Αλεξανδρίδης εναντίον Ελλάδος».

Συγκεκριμένα, η αξίωση γνωστοποίησης θρησκευτικών πεποιθήσεων ως προϋπόθεση άσκησης δικαιωμάτων κρίνεται αθέμιτη, αφού κατά αυτόν τον τρόπο ανακοινώνονται αθελήτως, προσωπικά δεδομένα.

Επομένως, με τις εγκυκλίους αυτές δεν δημιουργείται υποχρέωση για αιτιολόγηση της επιθυμίας απαλλαγής.
Τα ανωτέρω, έγιναν λιγότερο σαφή με την έκδοση της υπ’αριθμ. Φ.12/977/109744/Γ1/26.8.2008 εγκυκλίου, του ίδιου Υπουργείου, κατά την οποία παρέχεται αρμοδιότητα ελέγχου των θρησκευτικών πεποιθήσεων του αιτούμενου, στην Διεύθυνση του εκάστοτε σχολείου, ενώ παράλληλα, το δικαίωμα εξαιρέσεως παρέχεται αποκλειστικά σε αλλόθρησκους ή ετερόδοξους.

Η ανωτέρω εγκύκλιος, ακυρώνει ουσιαστικά τις πρωτύτερες, αφού δεν επιτρέπει την εξαίρεση σε ορθόδοξους, ενώ η σχετική δήλωση αποτελεί τεκμήριο θρησκευτικής πεποιθήσεως, γεγονός που αντίκειται τόσο στις εγχώριες όσο και στις Ευρωπαϊκές σχετικές διατάξεις.

Η απαλλαγή από το μάθημα των Θρησκευτικών κρίνεται απαραίτητη δεδομένου του ομολογιακού-κατηχητικού χαρακτήρα της θρησκευτικής εκπαίδευσης. Άλλωστε, η αιτιολογία για λόγους συνείδησης, ορίστηκε βάσει του μη γνωσιολογικού περιεχομένου του μαθήματος των Θρησκευτικών.

Επιπροσθέτως, οι αντιφάσεις μεταξύ των προαναφερθεισών εγκυκλίων έχουν ως αποτέλεσμα την άρνηση παροχής απαλλαγής σε μαθητές. Συγκεκριμένα, τόσο στην περίπτωση του μαθητή του 17ου Λυκείου Παγκρατίου, όσο και σε αυτήν του μαθητή του 1ου Γυμνασίου Γλυκών Νερών, οι διευθυντές των σχολείων αρνούνται την απόδοση εξαίρεσης, βασιζόμενοι στις ασάφειες που προκύπτουν από τις αντικρουόμενες εγκυκλίους. Ως αποτέλεσμα, οι συγκεκριμένοι μαθητές επιφορτίζονται με απουσίες, καταχρηστικά.

Επίσης, η ενημέρωση των γονέων αναφορικά με τα σχετικά δικαιώματα των μαθητών είναι ελλιπής, ενώ οι πρακτικές που ακολουθούν τα σχολεία είναι ιδιαιτέρως αποκλίνουσες.

Κατόπιν των ανωτέρω,

Ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
1. Προτίθεται να προβεί στην αντικατάσταση του όρου «μη ορθόδοξοι μαθητές» της Φ.12/977/109744/Γ1/26.8.2008 εγκυκλίου με τον όρο «απαλλασσόμενοι μαθητές»;
2. Σε ποιες ενέργειες θα προβεί για την εναρμόνιση της Ελληνικής νομοθεσίας με την Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αναφορικά με το συγκεκριμένο ζήτημα;
3. Προτίθεται να προβεί στην άμεση ενημέρωση όλων των διευθυντών των σχολείων της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σχετικά με το συγκεκριμένο δικαίωμα των μαθητών;
4. Σε ποιες ενέργειες έχει προβεί για την ενημέρωση των γονέων αναφορικά με το εν λόγω δικαίωμα;
5. Πως προτίθεται να διαχειριστεί το ζήτημα των απουσιών των προαναφερθέντων μαθητών;

Οι ερωτώντες Βουλευτές
Μαρία Γιαννακάκη
Μαρία Ρεπούση»

ΜΠΕΡΛΟΥΣΚΟΝΙ ΚΑΙ ΜΟΥΣΣΟΛΙΝΙ

Η ΓΝΩΜΗ ΜΑΣ:

ΠΕΡΙΕΡΓΟΙ ΟΙ ΛΑΟΙ!
ΥΣΤΕΡΑ ΣΟΥ ΛΕΝΕ ΗΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ ΙΔΙΟΙ, ΚΑΙ ΑΘΗΝΑΙΟΙ ΚΑΙ ΣΥΡΑΚΟΣΙΟΙ!
ΕΜΕΙΣ, ΕΔΩ ΣΤΗΝ ΜΙΚΡΗ ΕΛΛΑΔΑ, ΖΩΣΤΗΚΑΜΕ ΤΑ ΦΥΣΕΚΛΙΚΙΑ ΚΑΙ ΠΟΛΕΜΗΣΑΜΕ ΚΑΤΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑΚΤΗΤΗ, ΟΠΩΣ ΛΕΝΕ ΚΑΙ ΟΙ ΠΟΛΙΤΙΚΟΙ ΜΑΣ ΣΤΗΝ ΒΟΥΛΗ!
ΟΜΩΣ ΣΤΗΝ ΙΤΑΛΙΑ, ΣΤΗΝ ΩΡΑΙΑ ΜΑΣ ΤΗΝ ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΔΑ, ΣΤΗΝ ΣΙΚΕΛΙΑ ΜΑΣ ΚΛΠ. ΑΜΕΣΩΣ ΞΕΣΗΚΩΘΗΚΑΝ ΟΛΟΙ ΝΑ ΠΟΛΕΜΗΣΟΥΝ ΥΠΕΡ ΤΟΥ ΚΑΤΑΚΤΗΤΗ!
ΚΑΙ ΝΑ ΚΑΙ Η ΔΗΜΟΣΚΟΠΗΣΙΣ!
""Θετικός ο ένας στους δύο Ιταλούς απέναντι στον Μουσολίνι""
ΚΑΙ ΠΡΟΦΑΝΩΣ:
Θετικός ο ένας στους δύο Ιταλούς απέναντι στον Αϊζενχάουερ!!!!

----------------

ΤΟ ΒΗΜΑ --- Κόσμος

 

Ιταλία: Ανοδος του Μπερλουσκόνι, πτώση της Κεντροαριστεράς

Θετικός ο ένας στους δύο Ιταλούς απέναντι στον Μουσολίνι

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: 01/02/2013, 19:40 | ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ: 01/02/2013, 19:40

Αλλαγή σκηνικού μόλις σε μία εβδομάδα στην προεκλογική Ιταλία με τη διαφορά ανάμεσα στη συμμαχία του Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι και τον συνασπισμό της μπερλουσκονική Δεξιάς να μειώνεται στις πέντε ποσοστιαίες μονάδες, με φόντο από τη μία πλευρά το  σκάνδαλο με την τράπεζα Monte dei Paschi di Siena που κοστίζει πολιτικά στην Κεντροαριστερά, και από την άλλη την πανηγυρική απόκτηση τουΜάριο Μπαλοτέλι από την Μίλαν, που «ανεβάζει» τον Καβαλιέρε.

Σε διάστημα μίας εβδομάδας το Δημοκρατικό Κόμμα του Πιερ Λουίτζι Μπερσάνι έχασε ποσοστό 1,4% και ο Σίλβιο Μπερλουσκόνι «ανέβηκε» κατά 2,1%, όπως προκύπτει από την τελευταία δημοσκόπηση του ινστιτούτου Swg για την τηλεοπτική εκπομπή «Agorà» του δικτύου Rai Tre.

Η επικράτηση της Κεντροαριστεράς στον δρόμο προς τις κάλπες της 24ης-25ης Φεβρουαρίου δεν απειλείται σύμφωνα με τον Ρομπέρτο Βέμπερ του ινστιτούτου Swg, κινδυνεύει όμως η αυτοδυναμία, ειδικά στο «μέτωπο» της Γερουσίας. Εκεί δηλαδή όπου θα κριθεί ουσιαστικά η έκβαση των εκλογών (και δη στην περιφέρεια της Λομβαρδίας) εξαιτίας του εκλογικού συστήματος που κατανέμει τις έδρες ανά περιφέρεια πριμοδοτώντας την πρώτη δύναμη.

Το Δημοκρατικό Κόμμα της Ιταλίας (Pd) έπεσε σε μία εβδομάδα από το 29,4% στο 28%, ενώ ο μπερλουσκονικός Λαός της Ελευθερίας (Pdl) έφθασε στο 19,3%, ενισχυμένο κατά 2,1%.

Σε επίπεδο συμμαχιών, ο συνασπισμός της Κεντροαριστεράς παραμένει σταθερά μπροστά με ποσοστό της τάξεως του 32,8% (χάνοντας 1,3% συγκριτικά με την προηγούμενη εβδομάδα). Ακολουθεί ο συνασπισμός της Κεντροδεξιάς με ποσοστό 27,8% (κερδίζοντας 1,2%).

Συνεχίζεται ταυτόχρονα η δημοσκοπική άνοδος του αντισυστημικού Κινήματος 5 Αστέρων (Μ5S) του κωμικού Μπέπε Γκρίλο, που κερδίζει σε μία εβδομάδα ποσοστό 0,8% και φθάνει το 18% στην πρόθεση ψήφου.

Ενισχυμένη σχετικά και η κεντρώα συμμαχία υπό τον απερχόμενο τεχνοκράτη πρωθυπουργό Μάριο Μόντι φθάνοντας στο 14,2% (άνοδος 1,4%). Η Επιλογή Πολιτών με τον Μόντι, η λίστα με την οποία κατεβαίνει στις εκλογές στη Βουλή ο Προφεσόρε, φθάνει συγκεκριμένα στο 9,4% καταγράφοντας άνοδο 1,9%.

Επίσης, η νεοσυσταθείσα πολιτική δύναμη Επανάσταση Πολιτών του Αντόνιο Ινγκρόια, που βγήκε από τους κόλπους του Δημοκρατικού Κόμματος, βρίσκεται στο 5% στο γκάλοπ του ινστιτούτου δημοσκοπήσεων Swg.

Εντύπωση έρχεται να προκαλέσει ταυτόχρονα το εύρημα ότι σχεδόν ένας στους δύο Ιταλούς δεν αντικρούει τις διακηρύξεις του Μπερλουσκόνι ότι ο φασίστας δικτάτοραςΜπενίτο Μουσολίνι έκανε καλά πράγματα για την Ιταλία με χειρότερο λάθος τους φυλετικούς νόμους, οι οποίοι κατά τον Καβαλιέρε επιβλήθηκαν από τη ναζιστική Γερμανία - σε μια δική του αναπροσαρμογή της Ιστορίας.

Οι επίμαχες δηλώσεις υπό τη μορφή «ωδής» στον Μουσολίνι δεν φαίνεται συνεπώς ότι έχουν κάποιο αρνητικό αντίκτυπο στην προεκλογική εκστρατεία του Μπερλουσκόνι, ο οποίος αντίθετα δείχνει να κεφαλαιοποιεί πολιτικά την πανηγυρική απόκτηση του Μπαλοτέλι από τη Μίλαν έναντι 23 εκατ. ευρώ.

Ο Σούπερ Μάριο θα μπορούσε να αποφέρει στον Λαό της Ελευθερίας (Pdl) ως και 400.000 ψήφους - πάνω από 1% σε εθνική κλίμακα -, σύμφωνα με την εφημερίδα Il Fatto Quotidiano. Και κυρίως, θα μπορούσε να αποδώσει 80.000 έξτρα ψήφους στη Λομβαρδία, την περιφέρεια του Μιλάνου όπου στις κάλπες για τη Γερουσία θα παιχτεί ίσως το πιο κρίσιμο πολιτικό ματς.

Ως προς το ποσοστό των αναποφάσιστων φθάνει στο 30% σύμφωνα με την έρευνα που προβλήθηκε στην εκπομπή «Agorà», και θα λάβει τις τελικές του αποφάσεις την τελευταία εβδομάδα πριν ανοίξουν οι κάλπες των βουλευτικών εκλογών.